www.netties.be

Vandaag

Nieuws | AI-bias in factchecks: waarom Grok soms rechts kijkt (en ChatGPT links)

Gepubliceerd op: 2026-04-03

Gisteren gingen wij even dieper in op de vraag: maakt een AI zoals Grok de menselijke factcheking overbodig? Vandaag een vervolg: bij een mens verwacht en vaak een vooringenomenheid. Maar bestaat dat ook bij AI-factcheckers?
Je typt “Grok, is dit waar?” en krijgt razendsnel een antwoord. Handig, maar zit er een verborgen bias in? AI-factchecks zijn populair, maar ze hebben een eigen smaakje. En dat is niet altijd neutraal.

Wat is AI-bias eigenlijk?
Bias (of vooringenomenheid) betekent dat de AI niet helemaal onpartijdig is. Het komt door de data waarop hij is getraind, de instructies van de makers en soms zelfs de humor die erin is geprogrammeerd. Grok (van xAI) is gebouwd om “minder woke” te zijn en meer waarheid te zoeken zonder filter. ChatGPT en Perplexity neigen juist naar voorzichtiger, progressievere antwoorden. Resultaat? Op gevoelige onderwerpen (politiek, klimaat, verkiezingen) kunnen ze verschillende conclusies trekken.

De grote studie die het bewijst
Een onderzoek uit januari 2026 (OSF/PsyArXiv) keek naar 1,67 miljoen factcheck-verzoeken op X. Conclusies:
-Republikeinen vragen vaker aan Grok om iets te checken, democraten eerder aan Perplexity.
-Beide AI’s beoordelen republikeinse berichten vaker als onwaar.
-Grok komt in 54,5% van de gevallen overeen met menselijke factcheckers (Perplexity 57,7%).
-Factcheckers onderling halen 64%.
-De slimmere API-versie van Grok doet het beter en haalt bijna hetzelfde niveau als mensen.
Kortom: Grok is niet slechter dan de rest, maar wel anders. En als je weet welke AI het zegt, gaan mensen nog meer volgens hun eigen politieke kleur geloven of niet geloven.

Humor en valkuilen
Grok is ontworpen om niet te preken, maar soms sluipt er toch een vleugje Elon Musk in (denk aan die ene keer dat hij zichzelf “fit en slim” noemde). Andere AI’s vermijden controversiële topics liever of draaien eromheen. Geen van beide is perfect. Er is zelfs een Dunning-Kruger-effect: kleinere modellen klinken superzeker terwijl ze meer fouten maken.

Wat betekent dit voor jou?
AI-factchecks zijn een prima eerste hulp: snel, gratis en vaak goed genoeg om nepnieuws te spotten. Maar ze vervangen geen menselijke factcheckers zoals Rien Emmery (VRT). Die nemen de tijd, checken bronnen grondig en hebben minder last van training-bias.

Slimme tip voor de modale surfer:
Gebruik Grok voor snelheid en een frisse blik. Check daarna een menselijke bron (VRT, Knack, Factcheck.org). En altijd even zelf de link openklikken.
AI maakt factchecking niet overbodig – het maakt ons juist kritischer. En dat is misschien wel de mooiste bias van allemaal: de bias naar meer twijfel en minder blind vertrouwen.

(1) https://osf.io/preprints/psyarxiv/85quw_v2...
(2) https://www.euractiv.com/news/ai-fact-checking-expands-but-psycho...
(3) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12936108/...

Deel op Deel per

Terug naar het overzicht

Nieuws
Drone-aanval op de Russische Google: eindelijk rust op X of gewoon een kapotte server?
Frigo’s die smelten en apps die platliggen: gewone hackers of Russische trucs?
Fitbit Edge en Google Health: meer tracker, meer abonnement
Maar zijn er ook health trackers die gewone bezigheden traceren, zoals wanneer je aan het poetsen be
Microsoft-baas waarschuwt: behandel elke AI als een mogelijke verrader (met noodrem)
Oude games spelen in je browser? AI maakt het mogelijk (en uitgevers huilen)
Microsoft’s nieuwe AI Decision-1 neemt snelle beslissingen (maar leunt eerst op Chinees model)
AI krijgt een wiskundeknobbel. En plots wordt het spannend
Google laat AI werken én luisteren, liefst zonder dat je er nog naar omkijkt
ChatGPT wil niet meer antwoorden, maar meteen iets bouwen
Naar het Nieuws-archief...
Hardware
Tesla gooit de term “Full Self-Driving” overboord in Europa (nu heet het gewoon hulp)
Amazon laat Fire uitdoven en steekt Alexa in zijn tablets
Ring: het slot van je deur opladen door aan een knop te draaien
Fout gelopen update van slimme Samsung koelkast zorgt voor bedorven inhoud
Meta’s AI-huisdier zoekt een doe-het-zelf-lichaam
Een koptelefoon die zegt dat je hersenen moe zijn - zou dat iets voor jou zijn?
Nieuwe Polaroid Mod geeft je een draaiknop voor ‘oeps, kunst’
Robot-honden op het land: schattig, tot ze je baan inspecteren
Starship haalt eindelijk een baan. Amazon blijft op de grond
Nieuwe ontwikkeling bij zonne-energie: zonlicht lekt als warmte. Maar Groningen houdt het even vast
Naar het Hardware-archief...
Oor
Spotify stopt boeken in je afspeellijst (en haalt ze er niet meer uit)
Suno kan nu ook praten. Met achtergrondmuziek, en soms een verdwaald accent
Boeken op datum van verschijning
Bose gaat terug naar de kabel – en ontdekt eindelijk delen
Sony stapt in een AI-club. En blijft intussen procederen
Belleman & Van Dop: de achtergronden bij rechtszaken
Suno wast de oude hits tot nieuwe. Sony en Universal willen de wasmachine sluiten
Threads wil nu ook je ochtendshow zijn
Spotify redt je eer: geen Frozen meer in je jaaroverzicht
Platenbazen bestrijden AI niet meer. Ze willen een percentje
Naar het Oor-archief...
Site
Mac OS Icons: mooie icoontjes voor de Mac
Sider : handige zijbalk
Trip Under: plan een budgetreis
Licence to Locate: locaties van James Bond
Three Body Orbits: drie massa's laten vechten
SkyGtreeting: jouw boodschap in vuurwerk
Screenstab: chique schermafbeeldingen
I Write Like: jouw schrijfstijl vergelijken
AntennaSim: antennes ontwerpen
Kartavera: landen op ware grootte
Naar het Site-archief...
Tip
Nieuwe Outlook verstopt je instellingen. Zo maak er een kopie van
Trek die externe schijf er niet zomaar uit
Slim: je Facebook- of Instagram-post in WhatsApp plakken, zonder app-hoppen
Gratis tv-zenders in VLC (als ze tenminste werken)
Van oude smartphone naar bewakingscamera
Google Docs: plots lijkt het alsof je tekst weg is- maar dat is niet zo: je hebt hem alleen weggesto
Probeer eens de verticale tabs bij Firefox
Tip: Bespaar Google-opslag met één Android-trucje
Twitch voert je streams aan Amazons AI (tenzij jij nee zegt)
Tip: Zet Android’s verdachte-activiteit-log aan (voordat het te laat is)
Naar het Tip-archief...
Software
SnipFor: screenshots met wat extraatjes
RouteConverter: personaliseer je GPS gegevens
DaVinci Resolve 21: beeldbewerking
Tabby: emulator
Claude chatbot voor je Windows desktop
Winux: Linux in een Windows jasje
GadgetBridge: voor wanneer de fabrikant je smartwatch in de steek laat
Claro: hulp bij concentratieproblemen na kankerbehandeling
Wat heeft de nieuwe versie van Opera browser te bieden?
WinStars 3: sterren kijken
Naar het Software-archief...

Bekijk hier de oudere artikels
Ons archief is wellicht het meest uitgebreide overzicht...

Alle rechten voorbehouden aan www.netties.be (c) 2026 - v50 - voor suggesties en vragen gebruik ons contactformulier.

Design en programmatie by PDL