www.netties.be

Vandaag

Nieuws | AI-bias in factchecks: waarom Grok soms rechts kijkt (en ChatGPT links)

Gepubliceerd op: 2026-04-03

Gisteren gingen wij even dieper in op de vraag: maakt een AI zoals Grok de menselijke factcheking overbodig? Vandaag een vervolg: bij een mens verwacht en vaak een vooringenomenheid. Maar bestaat dat ook bij AI-factcheckers?
Je typt “Grok, is dit waar?” en krijgt razendsnel een antwoord. Handig, maar zit er een verborgen bias in? AI-factchecks zijn populair, maar ze hebben een eigen smaakje. En dat is niet altijd neutraal.

Wat is AI-bias eigenlijk?
Bias (of vooringenomenheid) betekent dat de AI niet helemaal onpartijdig is. Het komt door de data waarop hij is getraind, de instructies van de makers en soms zelfs de humor die erin is geprogrammeerd. Grok (van xAI) is gebouwd om “minder woke” te zijn en meer waarheid te zoeken zonder filter. ChatGPT en Perplexity neigen juist naar voorzichtiger, progressievere antwoorden. Resultaat? Op gevoelige onderwerpen (politiek, klimaat, verkiezingen) kunnen ze verschillende conclusies trekken.

De grote studie die het bewijst
Een onderzoek uit januari 2026 (OSF/PsyArXiv) keek naar 1,67 miljoen factcheck-verzoeken op X. Conclusies:
-Republikeinen vragen vaker aan Grok om iets te checken, democraten eerder aan Perplexity.
-Beide AI’s beoordelen republikeinse berichten vaker als onwaar.
-Grok komt in 54,5% van de gevallen overeen met menselijke factcheckers (Perplexity 57,7%).
-Factcheckers onderling halen 64%.
-De slimmere API-versie van Grok doet het beter en haalt bijna hetzelfde niveau als mensen.
Kortom: Grok is niet slechter dan de rest, maar wel anders. En als je weet welke AI het zegt, gaan mensen nog meer volgens hun eigen politieke kleur geloven of niet geloven.

Humor en valkuilen
Grok is ontworpen om niet te preken, maar soms sluipt er toch een vleugje Elon Musk in (denk aan die ene keer dat hij zichzelf “fit en slim” noemde). Andere AI’s vermijden controversiële topics liever of draaien eromheen. Geen van beide is perfect. Er is zelfs een Dunning-Kruger-effect: kleinere modellen klinken superzeker terwijl ze meer fouten maken.

Wat betekent dit voor jou?
AI-factchecks zijn een prima eerste hulp: snel, gratis en vaak goed genoeg om nepnieuws te spotten. Maar ze vervangen geen menselijke factcheckers zoals Rien Emmery (VRT). Die nemen de tijd, checken bronnen grondig en hebben minder last van training-bias.

Slimme tip voor de modale surfer:
Gebruik Grok voor snelheid en een frisse blik. Check daarna een menselijke bron (VRT, Knack, Factcheck.org). En altijd even zelf de link openklikken.
AI maakt factchecking niet overbodig – het maakt ons juist kritischer. En dat is misschien wel de mooiste bias van allemaal: de bias naar meer twijfel en minder blind vertrouwen.

(1) https://osf.io/preprints/psyarxiv/85quw_v2...
(2) https://www.euractiv.com/news/ai-fact-checking-expands-but-psycho...
(3) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12936108/...

Deel op Deel per

Terug naar het overzicht

Nieuws
PHP2Shell: het lek dat het internet even liet struikelen (en AI de boosdoener of de held?)
OneDrive op de Mac: eindelijk een miljoen bestanden, maar niet voor iedereen
Firefox 158: eindelijk JPEG XL standaard actief, en vlotter scrollen
Het Amerikaanse leger wil AI-soldaten die zelf vijandige computers uitschakelen – en dat klink
ChatGPT leert COBOL: de redder van je bankrekening of gewoon een slimme stagiair?
Je slimme tv is te slim geworden? Met AI maak je ’m weer gewoon dom
Wie geeft het meeste geld weg? Het opbod van de tech-weldoeners
Waarom je X niet kunt verlaten, ook al is het een gekkenhuis
AI maakt game-hacken te makkelijk: de community gooit de handdoek in de ring
Google zet links hoger in AI-antwoorden: meer klikken of toch vooral mooie praat?
Naar het Nieuws-archief...
Hardware
Amazon wil 12 kleine kernreactoren op oude kolencentrale: stroom voor datacenters én het net
Je eigen cameraman in de lucht? De Follow Me-drones volgen je met een horloge (en soms ook de boom)
Europa wil eigen satellietdekking: zonder Starlink, maar met een beetje hulp
Jouw huisdier: Biotech belooft het, afscheid te kunnen uistellen, maar het is duur en twijfelachtig
Amazon’s nieuwe Bee-apparaten: ze luisteren mee en raden je meteen aan iets te kopen
Microsoft's AI-trucje: weerberichten die eindelijk verder kijken dan je neus lang is
Apple’s huis-offensief: één scherm voor alles, meer camera’s en speakers&h
Tesla gooit de term “Full Self-Driving” overboord in Europa (nu heet het gewoon hulp)
Amazon laat Fire uitdoven en steekt Alexa in zijn tablets
Ring: het slot van je deur opladen door aan een knop te draaien
Naar het Hardware-archief...
Oor
Spotify: betaal extra voor je podcast én minder AI-rommel
Podcast: Jinnih Beels spreek met dwarsliggers
YouTube Music plakt een stickertje op AI-muziek, Deezer laat je AI-muziek uit je speellijst verwijde
Spotify stopt boeken in je afspeellijst (en haalt ze er niet meer uit)
Suno kan nu ook praten. Met achtergrondmuziek, en soms een verdwaald accent
Boeken op datum van verschijning
Bose gaat terug naar de kabel – en ontdekt eindelijk delen
Sony stapt in een AI-club. En blijft intussen procederen
Belleman & Van Dop: de achtergronden bij rechtszaken
Suno wast de oude hits tot nieuwe. Sony en Universal willen de wasmachine sluiten
Naar het Oor-archief...
Site
Web Map: websites als sterren aan de hemel
Names Color: namen van kleuren
Your Eyes in Space: verken de ruimte
Paperbeam: giet de info van je bedrijfstool een krant
Station Chat World
Flash-games uit de jaren 2000: nog steeds te spelen (zonder de oude plugin)
Serenpedia: ontdek Wikipedia op een andere manier
World of Citrus: alles over citrusvruchten
Claude Check Files: AI-controle
Screenstab: screenshots opwaarderen
Naar het Site-archief...
Tip
Screenshots vreten je Google-opslag op: zo stop je dat in een paar tikken
Nieuwe Outlook verstopt je instellingen. Zo maak er een kopie van
Trek die externe schijf er niet zomaar uit
Slim: je Facebook- of Instagram-post in WhatsApp plakken, zonder app-hoppen
Gratis tv-zenders in VLC (als ze tenminste werken)
Van oude smartphone naar bewakingscamera
Google Docs: plots lijkt het alsof je tekst weg is- maar dat is niet zo: je hebt hem alleen weggesto
Probeer eens de verticale tabs bij Firefox
Tip: Bespaar Google-opslag met één Android-trucje
Twitch voert je streams aan Amazons AI (tenzij jij nee zegt)
Naar het Tip-archief...
Software
Teachable Machine: train zelf AI-modellen
AutoHideMouseCursor: je cursor zichtbaarder maken
Screenpresso: je scherm vastleggen in afbeelding of video
YouTube Video Summarizer met ChatGPT
ShareX : schermafdruk met echt veel extra opties
Typora: markdown
Monica: kies de AI waarmee je babbelt
SnipFor: screenshots met wat extraatjes
RouteConverter: personaliseer je GPS gegevens
DaVinci Resolve 21: beeldbewerking
Naar het Software-archief...

Bekijk hier de oudere artikels
Ons archief is wellicht het meest uitgebreide overzicht...

Alle rechten voorbehouden aan www.netties.be (c) 2026 - v50 - voor suggesties en vragen gebruik ons contactformulier.

Design en programmatie by PDL