www.netties.be

Home

Vandaag

Hardware | Oude bijbels als virusarchief: schapenpokken in perkament

Gepubliceerd op: 2026-09-07

Wetenschappers hebben DNA van het schapenpokkenvirus gevonden in middeleeuwse manuscripten. Perkament kwam vaak van schapenhuid, dus zieke dieren eindigden letterlijk als boek. Handige bijwerking: nu kunnen we zien hoe het virus duizenden jaren evolueerde.

Boeken vol dode virussen
Schapenpokken is een besmettelijke, vaak dodelijke ziekte. In Europa is die grotendeels verdwenen, maar vorig jaar was er nog een uitbraak in Griekenland. Onderzoekers namen monsters van oude evangeliën en psalters uit bibliotheken in Cambridge, Yale en Dublin. Op meerdere pagina’s zat virus-DNA. Zelfs perkament van kalf of geit bleek besmet – of de dieren hadden het ook, of de werkplaats was een rommeltje.

Drieduizend jaar ziektegeschiedenis
Ze vergeleken het met DNA schapentanden uit de Bronstijd uit Rusland en Kazachstan. Conclusie: het virus splitste zich duizenden jaren geleden af van verwante pokkenvirussen, ongeveer toen mensen dieren domesticeerden. 21 oude genomen, van 1700 v.Chr. tot de vroege moderne tijd. De archieven blijken dus niet alleen cultuurhistorie, maar ook een ziektekaart van de veestapel.

Leuk, maar wat nu?
Prachtig interdisciplinair onderzoek. Toch: we weten nu vooral dat middeleeuwse schapen vaak ziek waren – iets wat oude teksten al zeiden. Of dit écht helpt bij huidige uitbraken, blijft de vraag. Ondertussen liggen die kostbare manuscripten nog steeds vol onzichtbare virussen. Even handen wassen na het bladeren, misschien...

(1) https://arstechnica.com/science/2026/09/medieval-manuscripts-are-...

Terug naar het overzicht

Nieuws

Hardware

Oor

Site

Tip

Software

Bekijk hier de oudere artikels

Ons archief is wellicht het meest uitgebreide overzicht...

Alle rechten voorbehouden aan www.netties.be (c) 2026 - v50 - voor suggesties en vragen gebruik ons .

Design en programmatie by PDL