|
Kanaal 17
Een nieuwsrubriek
samengesteld uit berichten die
ons bereiken via de
reguliere en de gespecialiseerde
pers,
Internet, eigen
correspondenten en de lezers van dit
e-zine.
|
AI kan
goed rekenen, maar weet niet wat interessant is
 Stephen
Wolfram, de man achter Mathematica, schreef eind
september een lang stuk over pure wiskunde en AI. De
koppen zeggen dat robots straks stellingen kunnen
bewijzen en wiskundigen overbodig maken. Wolfram vindt
dat onzin, en hij heeft een punt. Al promoot hij
tussendoor wel zijn eigen software.
Wiskunde is vragen stellen
Pure wiskunde is geen rekenmachine, zo stelt hij. Het is
een toren van abstracte ideeën, opgebouwd sinds de oude
Grieken. Het echte werk zit in de vraag: wat is hier de
moeite waard? AI kan miljoenen papers doorzoeken en
verbanden zien die een mens mist. Handig. Maar een model
weet niet wat “mooi” of “belangrijk” is. Dat is smaak,
geschiedenis en de afspraak ven een clubje mensen.
Alien-bewijzen
Computers kunnen eindeloos rekenen en soms een waarheid
uitspugen die klopt, maar nergens op aansluit. Wolfram
noemt zijn eigen vondst uit 2000: een piepkleine axioma
voor Booleaanse algebra, correct en vrijwel nutteloos
voor menselijke wiskunde. Alsof een robot een gedicht
schrijft in een taal die niemand spreekt.
Hulpje, geen baas
AI versnelt het zoeken en rekenen. De richting blijft
mensenwerk, zolang wiskunde een verhaal is dat we samen
vertellen. AI kan oneindig veel waarheden vinden, maar
weinig die we willen horen.
https://writings.stephenwolfram.com/2026/09/whats-the-future-for-pure-math-research-in-the-age-of-ai/
Apple wil een camera in huis die “niets
opneemt”. Ja, ja, dat geloven we meteen
 Gizmodo
heeft een opmerkelijk artikel: volgens Mark Gurman, de
Apple-kenner die vaak met accurate voorspellingen komt,
zou Apple werken aan een beveiliging van je huis, maar
neem het woord camera niet in de mond. Sensoren zo groot
als een lippenstift aan de muur, beelden in lage
resolutie, weinig beelden per seconde. AI kijkt wat er
gebeurt en geeft jou een samenvatting. De video zelf zou
niet bewaard worden.
Zien zonder te zien
Apple noemt dit Visual Intelligence. Hetzelfde idee zou
in toekomstige AirPods zitten: zien zonder “echte”
video. Op de Apple Watch bestaat al Audio Intelligence.
Dubbelklik en je krijgt een transcript van de laatste 15
seconden van je gesprek. De ruwe audio zou niet
opgeslagen worden, alleen versleutelde tekst die op jouw
toestel bewaard wordt. Klinkt netjes. Tot de hub in de
woonkamer, de nieuwe HomePad, volgens geruchten alles
zou moeten gaan verwerken..
We hebben dit al eens gezien
Microsofts Recall maakte screenshots van je scherm en
beloofde privacy. Maar onderzoekers toonden aan dat er
toch bankgegevens uit gehaald kunnen worden - waarna
bedrijven het blokkeerden. Apple wijst naar een “secure
enclave” en end-to-end encryptie. Mooi verhaal, maar het
blijft een sensor die je huis en gesprekken
interpreteert, plus uiteraard een abonnement voor de
slimme HomeKit-samenvattingen.
De vraag die Gizmodo stelt is simpel: ben jij bekommerd
om je privacy als Apple alles ziet en hoort, zolang het
de beelden niet bewaart? Pas als de apparaten er zijn,
weten we of het die belofte ook echt houdt.
https://gizmodo.com/apple-home-security-camera-2000820814
YouTube wil minder copy-paste in Shorts.
Of het je feed echt redt, is een ander verhaal
 Je kent ze: die
korte filmpjes op YouTube, Shorts, die exact hetzelfde
filmpje zijn als gisteren, alleen met een ander
watermerk. YouTube zegt nu: genoeg. Het
aanbevelingssysteem van Shorts gaat originele video’s
vaker tonen en wat gewoon opnieuw ge-upload werd minder.
Wat verandert er echt?
Kanalen die vooral clips van anderen plakken — een
grappig moment uit een livestream, een stukje MrBeast,
verder niks — blijven bestaan, maar komen minder in je
feed. Je mag andermans beeld nog gebruiken, als je er
iets echts aan toevoegt: commentaar, analyse, een
verhaal of een creatieve bewerking.
Een voice-over die alleen beschrijft wat je al ziet,
telt niet. Een filter of sjabloon ook niet. YouTube
noemt dat “niet betekenisvol”. Handig vaag, handig
streng.
Verbod? Nee. Minder bereik.
Dit is geen nieuwe regel over monetisering van je
filmpjes. De oude regels over hergebruik bestonden al.
Nieuw is de straf in de aanbevelingen: minder views. Wie
zijn kanaal op andermans clips bouwde, voelt dat. Wie
zijn eigen lange video’s knipt tot Shorts, zou buiten
schot blijven. Instagram en Facebook deden eerder iets
gelijkaardigs.
Wat betekent het voor jou als gebruiker?
Op papier: minder herhaling, meer makers die zelf iets
maken. In de praktijk blijft Shorts een machine die je
de app in trekt. Of die machine nu slop of “origineel
slop” serveert, merk je pas als je feed écht anders
aanvoelt. Tot dan is dit vooral slecht nieuws voor de
professionele knip-en-plakker.
https://www.androidauthority.com/youtube-shorts-promoting-original-content-reposts-3718668/
https://www.digitaltrends.com/phones/youtube-cracks-down-on-reposted-shorts-with-a-new-recommendation-update/
Rivet: wildvreemden spelen Cupido. En
investeerders stopten er 10,5 miljoen in
 Je kent
het ritueel. Swipen tot je duim pijn doet, dan heb je
een match, je wisselt drie zinnen, eb dan... stilte.
Datingapps verdienen geld zolang jij single blijft. Een
date die lukt, is voor hen een verloren klant.
De app die dat wil omdraaien
Rivet werd bedacht door Taru Kapoor, die bijna tien jaar
bij Tinder werkte. Ze haalde 10,5 miljoen dollar op met
haar origineel idee: niet jij swipet, maar vreemden
stemmen of jij en iemand anders bij elkaar passen. Zij
zien geen naam, wel eigenschappen, wat je zoekt en een
AI-plaatje van jullie tweetal. Hartje of kruisje.
Daaruit rolt een score. Jij ziet daarna wie het is en
beslist zelf.
Ook getrouwde mensen mogen meedoen. Zij haken niet af
zodra het bij iemand lukt. Handig, want singles
verdwijnen precies als de app zijn werk doet.
Leuke theorie, rare praktijk
Het doet denken aan de oude koppelaarsters, de
matchmakers. Maar die kenden jouw familie, je humeur en
je ex. Rivet kent een lijstje kenmerken en een
gegenereerd plaatje. Dat is minder tante op een
bruiloft, meer een groepsproject met anonieme
beoordelaars.
Of die vrijwilligers blijven terugkomen, is de open
vraag. Vrienden koppelen is leuk. Elke avond onbekenden
keuren, gratis, is een op zijn minst rare hobby te
noemen. En een menigte kan net zo oppervlakkig zijn als
een swipe: dat AI-plaatje telt gewoon mee.
Kapoor heeft gelijk dat eindeloos swipen eenzaam is. Of
wildvreemden met een hartje de oplossing zijn, moet de
praktijk nog bewijzen. Tot die tijd blijf jij de
eindbaas. Gelukkig maar.
https://nypost.com/2026/10/01/lifestyle/new-dating-app-rivet-lets-complete-strangers-play-cupid/
Microsoft hoort je nu al voordat je zin
af is. Handig, of een beetje onbeschoft?
 Microsoft heeft
op 1 oktober een nieuw spraakmodel gelanceerd:
MAI-Transcribe-2-Streaming. Het typt mee terwijl je
praat, in 60 talen, en schakelt zelf als je van taal
wisselt.
Niet wachten tot de punt
Gewone transcripties wachten tot je stilvalt. Dit model
gokt al na ruim 100 milliseconden wat je zegt, en past
die gok bij naarmate je verder praat. Ondertitels en
dictaat zouden daardoor volgens Microsoft twee keer
sneller woorden tonen dan de dichtste concurrent. Op de
ranglijst van Artificial Analysis staat het bovenaan
voor nauwkeurigheid, zowel bij de voorlopige als de
definitieve tekst. Mooi, maar “nummer één” hangt altijd
af van de test.
Ook een stem erbij
Tegelijk komen twee stemmodellen: MAI-Voice-2.1 en een
snellere, goedkopere Flash-versie. Eén stem kan Engels,
Mandarijn en Duits spreken zonder van accent te
wisselen. Met een paar seconden voorbeeld kun je een
merkstem klonen; Microsoft zegt dat er
toestemmingsregels in zitten. De transcriptie kost tot
eind dit jaar 0,54 dollar per uur audio. Dat is duurder
dan de eerdere actieprijs van het model dat alleen
opnames verwerkt.
Ook Nederlands?
Zowel het luistermodel als de stemmodellen kunnen
Nederlands.
-MAI-Transcribe-2-Streaming zet spraak om in tekst in 60
talen, en Nederlands (nl) staat daar expliciet bij. Het
herkent de taal ook automatisch, dus je hoeft niet
vooraf aan te geven dat je Nederlands spreekt.
-MAI-Voice-2.1 en de snellere Flash-versie spreken
Nederlands ook. Microsoft biedt daarvoor
Nederlandstalige stemmen aan, waaronder nl-NL-Grant,
nl-NL-Harper en nl-NL-Sander. Diezelfde stem kan volgens
Microsoft ook naar een andere ondersteunde taal
schakelen zonder van identiteit te wisselen.
Het blijft een model voor ontwikkelaars, geen knop in
Word. En “ondersteund” zegt nog niets over hoe
natuurlijk een Vlaams of Limburgs accent overkomt.
Voor wie is dit?
Niet voor jouw notitie-app morgen. Wel voor bedrijven
die een telefonische helpdesk willen die al begint te
denken voor jij uitgepraat bent. Snel, ja. Of een
gesprek daardoor menselijker wordt, is een ander
verhaal.
https://microsoft.ai/news/our-first-streaming-transcription-model/
https://www.neowin.net/news/microsoft-launches-new-ai-model-claiming-no-1-spot-for-real-time-transcription-accuracy/
Meta’s Muse: je AI-vriend die stiekem een
dossier bijhoudt over iedereen die je kent
 Meta lanceerde
begin september Muse, een persoonlijke AI-assistent.
Geen chatbot die alleen antwoord geeft, maar een hulpje
dat écht dingen doet: afspraken plannen, berichten
beantwoorden, taken van je bordje halen. Het ding werd
meteen razend populair.
Het geheime notitieboekje
Onderzoekers wisten een kopie van de software naar
buiten te krijgen en erin te kijken. Wat bleek? Muse
maakt elk uur een pagina aan (of bij) voor élke persoon
en élke groep in je leven. Familie, collega’s, de
loodgieter, de app-groep van de voetbal.
Wat erin staat
Niet alleen een naam. Ook waar iemand woont, wat die
doet, belangrijke data, hoe vaak jullie praten, hoe
jullie elkaar leerden kennen en of er ruzie was. Soms
zelfs tips: wanneer bellen, welke bloemen diegene leuk
vindt. Alles uit je berichten, foto’s en eerdere
gesprekken met de AI.
“Dat is nodig”
Meta zegt dat zo’n dossier onmisbaar is. Zonder context
over jou én je mensen kan de assistent je niet écht
helpen. Het bedrijf belooft dat elke Muse op een eigen,
afgeschermde computer draait en dat de data niet in
advertenties belandt.
Even nadenken
Handig? Zeker, tot je beseft dat je sociale leven nu als
spreadsheet in de cloud staat. Eén lek, één fout, en je
schoonmoeder weet waarom je die ene app-groep “de
lastposten” noemde. Meta’s AI is geen vriend. Het is een
zeer oplettende secretaris die nooit vergeet.
https://www.wired.com/story/muse-creates-detailed-profiles-of-all-your-friends-and-family/
https://www.the-independent.com/tech/security/meta-muse-personal-agent-explained-b3061535.html
ChatGPT past je kleren nu virtueel aan.
De spiegel liegt nog steeds.
 OpenAI heeft
ChatGPT begin oktober een kleedhokje gegeven. Bij
kleding en accessoires in de shopresultaten verschijnt
een knop “Try on”. Je uploadt een selfie of een foto van
top tot teen, en de chatbot toont hoe dat shirt of die
zonnebril op jou zou staan. Een screenshot van een
webshop mag ook. De pasfoto blijft bewaard voor de
volgende keer; wissen kan via Instellingen,
Personalisatie, Referentiefoto’s.
Niet alleen passen
Er is ook de functie Favorieten: producten belanden in
je Library, samen met de gegenereerde plaatjes, desnoods
in mapjes. Je kunt een stijl omschrijven en ChatGPT de
ontbrekende stukken laten zoeken, of een foto van een
celebrity-outfit uploaden met de vraag welke
kledingstukken te koop zijn. Achter de plaatjes zit het
nieuwe Images 2.5-model, dat volgens OpenAI natuurlijker
licht, rijkere stoffen en snellere beelden levert.
Niet het eerste kleedhokje
Google had virtueel passen al in 2025. En OpenAI’s
eerdere Instant Checkout, waarbij je rechtstreeks in de
chat kon afrekenen, is intussen afgevoerd omdat het niet
aansloeg. De chatbot wordt dus vooral een etalage, geen
kassa. Handig als je twijfelt tussen drie jassen, maar
het blijft een gegenereerde foto, geen spiegel. Stof,
pasvorm en “zit dit wel écht?” moet je nog steeds in de
winkel checken.
Let ook op je foto’s. Bij een persoonlijk account kan
ChatGPT geüploade beelden standaard gebruiken om het
model te trainen, tenzij je dat uitzet. Een digitaal
kleedhokje is leuk. Een digitaal kleedhokje dat je
selfie onthoudt, is iets om even bij stil te staan.
https://techcrunch.com/2026/10/01/chatgpt-can-now-virtually-try-on-clothes-for-you/
https://www.engadget.com/2275295/chatgpt-can-now-help-you-virtually-try-on-clothes/
https://www.seroundtable.com/chatgpt-virtually-try-on-42215.html
TikTok wil niet alleen je aandacht. Het
wil ook je pinpas
 Op Advertising
Week in New York zette TikTok twee deuren open: eentje
in de app, eentje erbuiten. Binnen krijg je een
AI-winkelhulp en afrekenen met één tik. Buiten mag de
reclame mee naar bijna 400.000 andere apps.
Een verkoper in je For You-feed
De Shopping Assistant is een chat die je helpt iets
te vinden en te kopen. Hij onthoudt wat je wil en geeft
info over product, maat, voorraad en verzending.
Daarnaast kom er de functie Buy Direct: vanuit de For
You-feed koop je met één klik rechtstreeks bij een merk,
zonder eerst naar een webshop te hoppen.
TikTok bouwt dat samen met onder meer Shopify,
Salesforce en Stripe. Het bestaande TikTok Shop blijft,
maar winkelen zit nu ook in de gewone video-feed. Het
idee is simpel: waarom zou je nog naar ChatGPT of een
webshop gaan als de video al vraagt “zal ik ’m
inpakken?”
En dan de reclame buiten de deur
Tegelijk lanceert TikTok een advertentienetwerk, om te
beginnen voor Amerikaanse adverteerders in Ads Manager.
Campagnes lopen niet alleen op TikTok, maar op een
“premium” netwerk van bijna 400.000 apps wereldwijd. Er
is ook een koppeling waarmee AI-agents campagnes kunnen
plannen en beheren; het aantal adverteerders dat die
gebruikt, zou met meer dan 200 procent zijn gestegen.
Leuk filmpje, dure reflex
TikTok zegt dat activiteit op het platform Amerikaanse
bedrijven 81 miljard dollar aan bbp opleverde, en dat 54
miljoen Amerikanen iets kochten na een video. TikTok
Shop alleen al zou in 2025 zo’n 15,8 miljard dollar
omzet in de VS hebben gedraaid.
De TikTok-feed was al verslavend. Nu heeft hij ook een
kassa.
https://techcrunch.com/2026/10/05/tiktok-rolls-out-an-ai-shopping-assistant-and-one-click-checkout/
https://musically.com/2026/10/06/tiktok-launches-an-external-ad-network-across-nearly-400k-apps/
AI is de hotdog voor je hoofd
 Een
interessant artikel bij The Verge - geen techrecensie,
maar een denkstuk: onze hersenen zijn niet gebouwd voor
AI als dagelijks menu. Makkelijk, lekker, en op termijn
slecht voor je.
Geen rekenmachine in je schedel
De AI-wereld vergelijkt het brein graag met een
computer. Informatie erin, rekenen, gedrag eruit.
Neurowetenschapper Paul Cisek (Université de Montréal)
zegt: zo werkt het niet. Een brein is eerder een
stuursysteem. Dat is een systeem dat niet alleen
informatie opneemt en daarna iets berekent, maar
voortdurend bijstuurt op basis van wat er gebeurt.
Een brein is volgens Cisek geen computer die input
verwerkt tot output. Het is een feedback-control system:
een lichaam dat iets doet, kijkt wat dat oplevert, en
dan de volgende beweging aanpast.
De honkbalvanger is het voorbeeld. Hij rekent de baan
van de bal niet stiekem uit. Hij houdt de bal op
dezelfde plek in zijn blikveld en loopt zo dat die plek
niet verschuift. De actie verandert wat hij ziet, en wat
hij ziet stuurt de volgende actie. Dat is de lus.
Zo’n systeem doet drie dingen tegelijk:
- Het heeft een doel, al is dat doel simpel: de bal in
beeld houden, niet vallen, iets vastpakken.
- Het meet het verschil tussen “zo is het” en “zo moet
het”.
- Het grijpt in om dat verschil kleiner te maken, en
doet dat opnieuw zodra de wereld verandert.
Een thermostaat is het huiselijke broertje. Die meet de
temperatuur, zet de verwarming aan of uit, en meet
opnieuw. Geen rekenwonder, wel een stuursysteem.
Cisek zegt dat hersenen zo gegroeid zijn: eerst simpele
besturing van een lichaam, later geheugen, navigatie,
taal en cultuur, schrift en school: manieren om kennis
door te geven, niet om het denken uit te besteden.
Steeds meer grip op de wereld, via dezelfde lus van
doen, opmerken en bijsturen. Simpele truc, miljoenen
jaren evolutie. Het grijpt in op de wereld en past dan
bij wat er terugkomt.
De vette hap
Vroeger was vet voedsel zeldzaam, dus we zijn er dol op.
Nu ligt de hotdog op elke hoek. AI, zo schrijft
The Verge, is die hotdog voor je hoofd. Af en toe kan
geen kwaad. Elke denkstap uitbesteden wel: je bouwt de
kennis niet meer zelf op die je nodig hebt om de wereld
te snappen.
Toch duwen bedrijven het die kant op. OpenAI noemde
ChatGPT “het grootste leerplatform ter wereld”, met als
leerlingen de meer dan de helft van zo’n 900 miljoen
maandelijkse gebruikers. Anthropic geeft leraren Claude.
Handig voor een samenvatting. Minder handig als de
samenvatting je huiswerk wordt.
Kritisch punt van het essay: nog nooit zetten we iets zo
breed in dat expliciet bedoeld is om het menselijk
denken te vervangen. Een rekenmachine nam het telwerk
over. Deze chat neemt de redenering over. Dat is geen
upgrade van je brein, maar fastfood die je brein laat
vervetten.
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1003794/ai-education-computational-model-thought?utm_source=Sailthru&utm_medium=email&utm_campaign=Daily
Follows Digest 2026-10-06&utm_term=Verge Follows -
Today's Sends
Google gooit drie AI-deuren tegelijk
open: Playground, verdere toepassing van SynthID, en
Nano Banana 2
 Google kondigde
op één dag drie dingen aan die allemaal draaien rond het
gemakkelijker te maken voor jou, om controleren en
goedkoper produceren. Handig als je van knutselen houdt,
iets minder geruststellend als je bang bent dat het
internet straks vol staat met halfbakken experimenten.
Spelletjes maken door te typen
Google lanceerde Playground, een site waar je een spel
bouwt door gewoon te beschrijven wat je wilt. Geen code,
geen download: je typt “een racespel met vliegende
pannenkoeken” en de computer probeert het te maken. Je
kunt regels, personages en de omgeving bijsturen met
nieuwe zinnen en meteen uitproberen. Het is vandaag
beschikbaar in de VS voor iedereen van 18 jaar en ouder,
gratis, met extra limieten als je Google One hebt. Later
dit jaar komt daar Unity Spark bij, een zwaardere versie
in de browser waarmee je samen met anderen 3D-spellen
bouwt en die deelt via dezelfde site. Concreet betekent
het dat de drempel om iets speelbaars te maken een stuk
lager ligt. Of het resultaat leuker is dan een halfuur
scrollen, moet je zelf uitproberen. (1)
Checken of iets door een computer is gemaakt
Tegelijk lanceerde Google een vrij te gebruiken site
waar je een foto, filmpje of geluidsfragment kunt
uploaden om te zien of er een onzichtbaar watermerk van
SynthID in zit. Dat merkje plakt Google (en partners
zoals OpenAI en Nvidia) automatisch in materiaal dat hun
eigen tools maken. Het werkt dus alleen als de maker dat
watermerk erin heeft gestopt; content van andere
systemen of bewerkt materiaal glipt er makkelijk
doorheen. Google zegt dat er al een miljoen van dit
soort checks per dag gebeuren, onder meer in de
Gemini-app en Chrome. Handig als je wilt weten of die te
perfecte vakantiefoto uit hun eigen keuken komt, minder
nuttig als het internet vol staat met ongemerkte
varianten. (2)
Mooiere plaatjes voor minder centen
En dan is er Nano Banana 2.1, de nieuwe versie van
Googles snelle beeldmodel. Die maakt plaatjes met
scherpere tekst, betere personages die herkenbaar
blijven, en minder rare strepen op brede formaten. Je
kunt tot veertien beelden meegeven die als voorbeeld
moeten dienen. De prijs is ongeveer gehalveerd: een
plaatje in normale resolutie kost nu zo’n 3,4 cent in
plaats van bijna 7. Het model rolt uit in de Gemini-app
en andere Google-diensten. In tests scoort het soms
beter dan de duurdere “Pro”-versie, al blijft die in de
praktijk vaak realistischer. Kortom: meer en goedkopere
plaatjes, precies op het moment dat de check-tool
probeert bij te blijven. (3)
Alles bij elkaar krijg je sneller spellen en plaatjes,
plus een controletool die alleen de eigen watermerken
controleert. Of dat het internet leuker maakt, hangt af
van hoeveel geduld je hebt met experimenten die half-af
zijn.
https://www.theverge.com/tech/1006477/google-playground-unity-spark-ai
https://techcrunch.com/2026/10/07/googles-new-synthid-website-can-identify-ai-generated-media/
https://the-decoder.com/googles-new-image-model-nano-banana-2-1-generates-better-images-for-less-money/
Nieuw protocol voor agents moet de
chaotische wereld van agents ordenen
 Sinds Meta in
september Muse lanceerde, een persoonlijke hulp die
taken voor je uitvoert, is het een beetje een bende.
Mensen laten zo’n bot afspraken maken, cadeaus zoeken of
zich inschrijven voor een cursus. Maar bedrijven weten
intussen niet meer of er een mens of een robot op hun
site staat. Amazon blokkeerde Meta’s hulp al, en sleepte
eerder al een andere botmaker voor de rechter
omdat die stiekem bleef rondneuzen.
De nieuwe huisregels
Daarom werken Meta, Walmart, Stripe, Shopify en de
start-up Sierra van Bret Taylor (ook voorzitter bij
OpenAI) aan een open afspraak: het Personal Agent
Protocol. Het idee is simpel. Jij bepaalt wat jouw hulp
mag doen met jouw gegevens. De winkel of de dienst
bepaalt wat zo’n hulp op hun terrein mag. Ze herkennen
de bot, zien wat hij doet, en kunnen hem weigeren als
hij zich niet aan de regels houdt. Vergelijk het met
inloggen via Google of Facebook: iedereen spreekt
dezelfde taal, zodat je niet bij elke site een nieuwe
sleutel nodig hebt.
Wat het voor jou betekent
Zoals CNBC zegt: die helpt om de chaos te ordenen
waarmee bedrijven momenteel geconfronteerd worden, en
zorgt voor veiligheid rond betaalgegevens. The Verge
benadrukt het feit dat jij controle hebt bij dit
protocol: jij geeft toestemming, zij zetten de grenzen.
In de praktijk betekent het dat je hulp straks vlotter
een tandartsafspraak kan maken of een cadeau kan kopen,
zonder dat elke site hem buitensluit. OpenAI en
Anthropic doen nog niet mee. Taylor zegt het jammer te
vinden als concurrenten wegblijven, maar een open
standaard is pas echt open als de grote spelers ook
meedoen. Tot die tijd blijft het een beetje wie het
eerst de deur op slot doet.
https://www.cnbc.com/2026/10/06/meta-joins-companies-to-tame-chaos-of-doing-business-with-ai-bots.html
https://www.theverge.com/tech/1006137/meta-is-helping-to-develop-an-ai-agent-protocol-that-defines-how-personal-agents-interact-with-businesses
OpenAI lost honderden wiskundeoplossingen
op het internet (en zegt er meteen sorry voor)
 OpenAI
zette deze week een berg wiskundige resultaten online:
honderden manuscripten, volgens de tellingen zo’n 370
resultaatfamilies, gemaakt door een model dat jij nog
niet kunt gebruiken. In de stapel zitten claims over
oude, open vragen. Of die echt kloppen, moeten vakmensen
nog nalopen. Voor jou verandert er voorlopig weinig,
behalve dat het gesprek over wat computers kunnen weer
nieuwe onderwerpen bevat.
De stortvloed
Gizmodo noemt het een info-dump op GitHub, met een
blogpost die alvast de kritiek probeert te sussen. The
Verge spreekt van een nieuwe lading doorbraken,
inclusief schattingen van rekenkracht: een gemiddeld
resultaat zou overeenkomen met zo’n drie uur “nadenken”
van de duurste ChatGPT. The Independent legt de nadruk
op de controverse. OpenAI zegt wetenschappers te willen
helpen en het model later netjes vrij te geven. Tegelijk
geeft het bedrijf toe dat de manier van publiceren
wiskundigen frustreert.
Waarom de experts mopperen
Een adviesgroep van wiskundigen had labs gevraagd om dit
soort werk niet op gesloten modellen te testen en
resultaten niet als reclame te gebruiken. Die raad is
maar half gevolgd. Vorige maand was er al ruzie rond een
bepaald probleem: een ander team zei dat OpenAI hun werk
had ingehaald en hen tot een haastige publicatie dwong.
OpenAI ontkende het manuscript te hebben gezien, maar
kon niet uitsluiten dat gebruiksdata meehielpen.
Concreet betekent dit dat jij straks misschien betere
rekenhulp krijgt, terwijl experts nu eerst een stapel
papers moeten controleren die een bedrijf in één keer
naar buiten gooide. Handig voor de vooruitgang, minder
handig als je carrière afhangt van rustig nadenken. De
drie invalshoeken:
https://gizmodo.com/openai-dumps-377-new-math-results-on-github-publishes-hand-wringing-blog-post-2000822613
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1005004/openai-math-release-github
https://www.the-independent.com/tech/openai-maths-ai-artificial-intelligence-b3062704.html
AI krijgt een wiskundeknobbel. En plots
wordt het spannend
 Honderden
problemen op de schop
OpenAI heeft een enorme hoeveelheid wiskundig onderzoek
gepubliceerd dat met een nog niet vrijgegeven AI-model
werd gemaakt: 722 manuscripten, gebundeld in 372
resultaten. Daarbij zitten oplossingen voor, of
belangrijke vooruitgangen rond, problemen waar
wiskundigen soms jarenlang op hebben gezwoegd.
Informaticus Scott Aaronson noemt het zelfs een van de
belangrijkste momenten uit de geschiedenis van de
wiskunde. Tegelijk waarschuwt hij: veel bewijzen moeten
door mensen nog worden begrepen en gecontroleerd.
Kortom: de robot roept “opgelost!”, de mens mag
uitzoeken waarom.
Niet iedereen staat te applaudisseren
De Association for Human Mathematics vindt de aanpak van
OpenAI net problematisch. Honderden resultaten tegelijk
dumpen noemt ze eerder een machtsvertoon dan wetenschap.
De vrees: bedrijven met krachtige, gesloten AI krijgen
een enorme voorsprong, terwijl gewone onderzoekers
achter de feiten aanlopen. Wetenschap draait immers niet
alleen om het juiste antwoord, maar ook om begrijpen hoe
je daar geraakt.
En je digitale kluis dan?
Daar krijgt het verhaal een praktisch staartje. Justin
Drake en Vitalik Buterin van Ethereum waarschuwen dat
razendsnelle vooruitgang in AI-wiskunde ooit ook de
cryptografie achter cryptomunten kan aantasten. Ze
zeggen niet dat je vandaag in paniek je digitale
portemonnee moet leegmaken. Wel dat we het risico
serieus moeten nemen.
En dat is misschien de echte boodschap: AI leert niet
alleen beter praten of plaatjes maken. Ze begint ook
problemen aan te pakken waarop een flink deel van onze
digitale wereld gebouwd is. Slimmer wordt ze dus zeker.
De vraag is of wij even snel leren volgen.
https://scottaaronson.blog/?p=10169
https://cointelegraph.com/news/justin-drake-urges-crypto-bunker-mode-as-ai-could-break-wallet-security-within-months
https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/mathematicians-did-not-ask-for-this-openai-10912458/
Google laat AI werken én luisteren,
liefst zonder dat je er nog naar omkijkt
 Google stelde
twee nieuwe AI-hulpen voor. De ene moet op kantoor
zelfstandig klusjes uitvoeren, de andere maakt
vergaderverslagen zonder internetverbinding. Handig?
Zeker. Maar Google schuift zo wel steeds nadrukkelijker
mee aan je bureau.
Gemini krijgt een echte baan
Met Gemini agent wil Google van zijn AI meer maken dan
een slimme vraagbaak. Je geeft de assistent een doel in
plaats van gedetailleerde instructies. Krijg je
bijvoorbeeld de vraag om een projectupdate in een
presentatie te gieten, dan kan Gemini die taak
overnemen.
Ook een vergadering organiseren behoort tot de
mogelijkheden: Gemini kan uit eerdere gesprekken
afleiden wie erbij hoort, agenda's bekijken en de
afspraken helpen regelen. De assistent kan bovendien
verschillende deelopdrachten uitvoeren en daarvoor
verschillende AI-modellen inzetten. Voorlopig zit dit
vooral in de zakelijke hoek en is het systeem nog in een
besloten testfase. Concreet betekent het dat AI niet
langer alleen antwoord geeft, maar daadwerkelijk werk
begint uit te voeren. Minder geklik voor jou, maar ook
meer reden om goed te controleren wat je digitale
collega precies uitspookt.
Vergaderen zonder de cloud
Met Google AI Edge Foresight kiest Google opvallend
genoeg voor de omgekeerde richting: AI die gewoon op je
Mac draait. De toepassing kan vergaderingen opnemen in
notities en uitschrijven, terwijl je zelf aantekeningen
toevoegt. Je kunt het volledige gesprek nalezen en
vragen stellen aan de ingebouwde assistent. Ook
documenten, waaronder pdf's, Google Docs en Microsoft
Office-bestanden, kun je toevoegen als naslagwerk.
Belangrijk: dit alles kan volledig zonder internet en is
geoptimaliseerd voor Macs met Apple-chips. Dat is
prettig op reis én aantrekkelijk als je liever niet voor
iedere vergadering de cloud inschakelt. Het is voorlopig
echter minstens zo goed een demonstratie van wat
Google's lokale AI-modellen kunnen als een volwassen
consumentenproduct. De markt voor automatische
notulisten was al behoorlijk druk; blijkbaar ontbrak er
volgens Google nog één iemand aan tafel.
https://9to5google.com/2026/10/08/gemini-agent-google-cloud/
https://www.theverge.com/tech/1007904/google-gemini-ai-agent-enterprise
https://techcrunch.com/2026/10/08/google-releases-a-new-local-first-granola-competitor/
ChatGPT wil niet meer antwoorden, maar
meteen iets bouwen
 Met GPT-6
geeft OpenAI zijn chatbot niet alleen nieuwe hersenen,
maar ook een nieuw gezicht. ChatGPT kan antwoorden
voortaan zelf omvormen tot interactieve schema’s,
grafieken, formulieren en knoppen. De nieuwe functie,
Intelligent UI, wordt wereldwijd uitgerold, ook naar
gratis gebruikers.
Van babbelbox naar gereedschapskist
Het idee is simpel: je stelt nog altijd een gewone
vraag, maar GPT-6 beslist zelf welke vorm het antwoord
krijgt. Vraag hoe een fiets werkt en je kunt een
aanklikbaar schema krijgen. Plan een reis en informatie
kan op een kaart verschijnen. Je kunt zelfs vragen om
ter plekke een kleine toepassing te maken, zoals een
kostenverdeler of rekentool, die je meteen in het
gesprek gebruikt. Als tekst volstaat, blijft het gewoon
tekst.
Ook snelheid krijgt aandacht. GPT-6 kan al beginnen
antwoorden terwijl het nog verder redeneert en
informatie verzamelt. Voor betalende gebruikers wordt de
krachtigere versie Sol ingezet, terwijl gratis accounts
en Go de zuinigere Luna krijgen.
Handig, maar geloof niet automatisch je ogen
Concreet wordt ChatGPT zo minder een chatvenster en meer
een omgeving waarin het antwoord meteen bruikbaar wordt.
Dat kan ingewikkelde informatie begrijpelijker maken en
bespaart gehannes met aparte apps.
Maar er schuilt ook een addertje onder het fraai
vormgegeven gras. Een overtuigende grafiek, kaart of
calculator oogt betrouwbaarder dan een lap tekst, zonder
dat daarmee bewezen is dat de onderliggende informatie
klopt. Dat is eigenlijk de belangrijkste kanttekening
bij deze stap. De verpakking wordt slimmer, niet
noodzakelijk de gebruiker.
Of anders gezegd: vroeger kon AI met grote overtuiging
onzin vertellen. Nu kan het die onzin eventueel ook nog
van mooie beelden voorzien.
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1007276/openai-chatgpt-intelligent-ui-gpt-6
https://openai.com/index/gpt-6-for-everyone/
 |
Hoe bedenken ze het
Soft- en
hardwarefabrikanten met nieuw en/of
beter!
|
Meta’s
AI-huisdier zoekt een doe-het-zelf-lichaam
De AI-assistent
van Meta, Muse, werd vorige week ook in een
Tamagotchi-achtig hangertje getoond: de Muse Charm, voor
wie niet de hele dag een slimme bril dragen wil. Nu mag
je zelf ook hardware bouwen zoals de Charm. Engadget en
Meta’s site gadgets.muse.ai leggen het uit.
Lijm een scherm op een chip
Muse Gadgets is open source. Je programmeert een
goedkoop ESP32-bordje of een Raspberry Pi met Meta’s
SDK’s, onder Apache 2.0 licentie. Daarna kan Muse praten
met je andere slimme toestellen. Ideeën: een
e-ink-scherm, een HDMI-stick voor de tv, een
zakstatuslampje. Meta garandeert die apparaten van
anderen niet. Voor de knutselaars is er een aparte
community op Discord.
Een dongle cadeau, maar niet voor jou
Zelf ontwikkelde Meta de Muse Home Link: een
USB-C-doosje dat Muse op je wifi zet, zodat hij lampen,
tv’s en printers kan aansturen. Meta geeft er 5.000
stuks van weg, gratis bij een Muse-abonnement, maar
alleen in de VS, één per persoon, verzending in oktober.
Claimen is geen bestelling.
Waarom Meta dit doet
Dit is geen liefdadigheid voor knutselaars. Meta heeft
geen eigen slim huis en loopt achter op Google en
Amazon. Door hobbyisten de hardware te laten bouwen,
krijgt het gratis ideeën, een begin van een ecosysteem
en gebruikers die vastzitten aan een Muse-abonnement. De
code van het bordje is open. De assistent, de data en de
rekening blijven van Meta. Open hardware, gesloten
brein.
https://gadgets.muse.ai/
https://www.engadget.com/2276312/meta-muse-gadgets-open-source-smart-home-link/
Fout gelopen update van slimme Samsung
koelkast zorgt voor bedorven inhoud
 Een koelkast
heeft één taak: eten koud houden. Samsung vond dat te
weinig. De Bespoke AI-lijn moet slim zijn: online gaan,
een scherm hebben en via de SmartThings-app updates
slikken. Handig, tot die update de stekker eruit trekt.
Feestdag, dode kast
Eind september, net voor Chuseok, het Koreaanse
oogstfeest, viel een reeks koelkasten uit. Vooral
vierdeursmodellen van 2024 of later. Na een
firmware-update viel de stroom weg. De app ging offline.
Ook het scherm bleef hangen: even de SmartThings-app
checken tijdens de update. Het eten deed intussen wat
eten doet zonder kou: bederven
Samsung zei dat het alleen in Korea gebeurde. Fijn voor
de rest van de wereld, minder fijn als jouw kimchi op
het aanrecht staat te gisten. Waarom het misging, en hoe
ze het elders voorkomen, legden ze niet uit. Sommige
klanten hoorden dat een monteur pas in oktober langs
kon. Een wachtrij die de feestdagen minder feestelijk
maakt.
Honderden kasten, gratis reparatie, eten nog
onduidelijk
Het probleem bleef beperkt tot Zuid-Korea. Volgens
SBS waren er honderden meldingen, vooral van Bespoke
AI-vierdeurskasten. Geen landelijke uitval, wel genoeg
om voor het oogstfeest flink wat boodschappen de
prullenbak in te jagen. Eén eigenaar sprak van twintig
kilo weggegooid eten.
Samsung zegt dat er per ongeluk een testbestand
verspreid is via SmartThings. De push is stopgezet, er
kwam een noodteam, en de reparatie is gratis. Soms
betekent dat een monteur die het moederbord vervangt.
Het doel was alles voor 24 september te fiksen. In de
praktijk kregen mensen afspraken ná de feestdagen, tot
begin oktober.
Compensatie voor het bedorven eten? Dat wordt nog
bestudeerd. Aankoopbonnen van vlees en fruit kunnen als
bewijs aangevoerd worden. Maar zelfgemaakte
feestdagschotels en oude diepvriesvoorraad veel minder.
Een vergoeding is dus noch beloofd noch uitgesloten.
Slim is een sticker
Dit is het probleem met “slimme” apparaten. Elke extra
functie is een extra manier om stuk te gaan. Een domme
koelkast krijgt geen update die hem laat stilvallen. Een
slimme wel, omdat iemand in een kantoor op 'verzenden'
drukte.
Samsung noemt de koelkasten smart. De eigenaren noemden
ze die week vooral duur en... stil.
https://www.techdirt.com/2026/10/02/koreans-left-with-spoiled-food-due-to-borked-samsung-firmware-update-for-smart-fridges/
Ring: het slot van je deur opladen door
aan een knop te draaien
 Amazon kondigde
via Ring zijn eerste slimme deurslot aan, plus een reeks
nieuwe camera’s. Het slot zal je niet meer buitensluiten
als de batterij leeg is, en de camera’s moeten scherper
kijken. Of dat de moeite waard is, hangt af van hoeveel
je al in het Ring-universum zit.
Het slot dat je zelf oplaadt
Het Ring Smart Lock kost 249 dollar en komt begin 2027
in de VS, in het zwart, zilver of messing, als de
toezichthouder akkoord gaat. Je opent het met een
vingerafdruk, een verlicht toetsenbord, de app of een
spraakcommando via Alexa. Tijdelijke codes verlopen
vanzelf. Er zit geen camera in, en je hebt geen sleutel
als reserve.
Het bijzondere is wel dit: andere slimme sloten hebben
een groot probleem - wanneer de batterij leeg is, of de
stroom verbroken is, dan blijf je doodleuk buiten staan
omdat het slot dan niet werkt. Maar bij dit model is er
aan een oplossing gedacht: is de batterij leeg terwijl
je buiten staat, dan draai je een paar keer aan de
draaiknop. Die beweging wekt net genoeg stroom op om de
deur open te doen, waarna je de batterij normaal
oplaadt. Voor de installatie van het slot zijn geen
kabels nodig: het slot praat via Amazons eigen netwerk
Sidewalk, niet via je wifi. Handig als je wifi uitvalt,
minder handig als Sidewalk bij jou slecht dekt.
De camera’s erbij
Omdat het slot niets ziet, moet je een deurbel of camera
toevoegen. Vanaf vandaag kun je de Indoor Cam 4K
bestellen voor 100 dollar, met een klepje dat lens en
microfoon fysiek afdekt. Een draaiende binnencamera in
2K kost 70 dollar en volgt huisdieren. Buitencamera’s in
4K, met of zonder schijnwerper, kosten 150 tot 220
dollar en zijn te reserveren. Concreet betekent dit:
meer controle over wie binnenkomt, maar ook weer een
abonnement en een extra apparaat dat Amazon in de gaten
houdt. Het draai-oplaadtrucje is slim. Of je daarvoor je
sleutel weggooit, is een andere vraag.
https://www.theverge.com/tech/1005916/amazon-ring-smart-home-lock-dial-recharge-camera-security-pricing-availability
Amazon laat Fire uitdoven en steekt Alexa
in zijn tablets
 Amazon gooit
zijn goedkope Fire-tablets overboord en vervangt ze door
drie nieuwe Alexa Tablets. Daarmee verandert vooral de
ambitie: niet langer spotgoedkoop speelgoed voor op de
sofa, maar volwaardige Android-tablets die het moeten
opnemen tegen onder meer de iPad. En ja, daar hoort ook
een stevigere prijs bij.
Eindelijk echte Android-tablets
De Alexa Tablet 8, 11 en 12 Pro draaien op volwaardig
Android en krijgen toegang tot de Google Play Store. Dat
klinkt vanzelfsprekend, maar de oude Fire-tablets
moesten het doen met Amazons veel beperktere aanbod aan
apps. Alexa+ zit diep in het systeem: de assistent kan
informatie tonen op het startscherm, vragen beantwoorden
en je slimme apparaten bedienen.
Ook de buitenkant gaat een klasse hoger, met een
aluminium behuizing en betere schermen en processors.
Helaas promoveert de prijs gezellig mee: in de VS begint
de kleinste versie bij 230 dollar, de 11-inch bij 330
dollar en de 12 Pro bij 500 dollar. De tijd dat je een
Fire-tablet bijna als impulsaankoop in je winkelmandje
gooide, is dus voorbij.
Een scherm dat papier wil zijn
Het opvallendste model is de Alexa Tablet 12 Pro. Voor
550 dollar krijg je een versie met een speciaal mat
scherm dat reflecties sterk vermindert en volgens een
eerste test van The Verge ook in fel licht bijzonder
goed leesbaar blijft. Een speciale Kindle-modus schakelt
meldingen uit, beperkt afleiding en vermindert blauw
licht. Met een apart verkrijgbare pen en toetsenbord
moet de tablet ook als werktoestel dienen.
Dat klinkt aantrekkelijk, maar Amazon waagt zich daarmee
op terrein waar Apple en andere Android-fabrikanten al
jaren kamperen. De grootste vooruitgang is ironisch
genoeg iets behoorlijk banaals: je kunt eindelijk zonder
kunstgrepen gewone Android-apps installeren.
https://www.theverge.com/tech/1007648/amazon-alexa-tablets-price-specs
https://www.theverge.com/tech/1007473/amazon-alexa-tablet-12-pro-nanomatte-hands-on
|
Het oor wil ook wat!
Audio op het Internet
|
Suno kan nu ook
praten. Met achtergrondmuziek, en soms een verdwaald
accent
 Suno was
tot nu toe de app waarmee je een zin typt en een liedje
terugkrijgt. Sinds begin oktober kan het ook spreken. De
nieuwe functie heet Speech en zit in open bèta op de
site en in de app.
Stem en muziek in één keer
Je typt een tekst, een gedicht of een idee, en
beschrijft de stem en de stijl. Suno maakt dan gesproken
audio mét originele achtergrondmuziek, als één geheel.
De muziek kun je uitzetten als je alleen de stem wilt.
Het bedrijf droomt hardop van dramatische
voorleessessies van appjes, slaapliedjes voor kinderen,
meditaties en peptalks. Handig voor een verjaardag of
een inside joke. Minder handig als je dacht dat een
menselijke stem nog iets bijzonders was.
Bèta, dus rommelig
Suno zegt het zelf: Britse accenten wandelen soms naar
Australië, pauzes worden té dramatisch. Leuk voor een
grap, minder als je er een podcast van wilt maken.
Stemmen genereren is bovendien oud nieuws. ElevenLabs en
Adobe doen het al jaren. Suno’s truc is de combinatie
met muziek. The Verge merkt erbij op dat Suno zo zijn
aanbod verbreedt, terwijl het met rechtszaken over
AI-muziek zit. Of Speech daar iets aan oplost? Nee. Het
maakt vooral meer audio die niemand heeft ingesproken.
Leuk speelgoed. Maar geen reden om je eigen stem al met
pensioen te sturen.
https://suno.com/blog/introducing-speech-beta
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1003925/suno-speech-ai-voice-feature-beta-availability
Spotify stopt boeken in je afspeellijst
(en haalt ze er niet meer uit)
 Spotify maakt
van luisterboeken een wereldwijde optie. Tot eind 2026
komen ze in meer dan 180 landen, zodat ruim 750 miljoen
mensen ze naast hun muziek vinden. Tot nu was dat vooral
iets voor Engelstalige markten en Duitsland. TechCrunch
telt de titels. TechRadar vroeg of muziekliefhebbers de
boeken ook weer kunnen wegklikken. Het antwoord was nee.
In de nieuwe landen liggen meer dan 350.000 titels
klaar, in ruim 120 talen. Spanje krijgt alleen al zo’n
45.000 Spaanse boeken. Met Premium krijg je in landen
als Brazilië, Mexico en Polen 12 uur per maand. Wil je
meer, dan koop je losse titels of het extra abonnement
Audiobook+. Dat heeft al meer dan een miljoen betalers
en zo’n 100 miljoen dollar omzet per jaar. Luisteruren
stegen het afgelopen jaar met 30 procent. Je kunt ook
een bladzijde van een papieren boek scannen en op die
plek in de audioversie verdergaan.
In Nederland en België kan je al langer audiobooks
beluisteren, inclusief een Nederlandstalig en Vlaams
aanbod van zo’n 15.000 titels bij de start in 2024.
Premium geeft je daar 12 uur per maand. Wil je meer, dan
is er Luisterboeken+ voor 8,99 euro extra. Deze nieuwe
uitrol gaat vooral over landen die dat aanbod nog niet
hadden. Of de Nederlandse catalogus zelf ook flink
groeit, heeft Spotify nog niet gezegd.
Geen “alleen muziek”
TechRadar vroeg of het startscherm ooit alleen muziek
kan tonen. Spotify zei dat het geen aparte apps per
soort wil, maar één pagina die leert wat je leuk vindt,
op basis van alles wat je afspeelt. Klinkt persoonlijk.
In de praktijk blijven boekentips opduiken in je
playlist, ook als je alleen een nummer zocht. Handig als
je onderweg een verhaal wilt. Minder handig als je app
langzaam een warenhuis wordt waar de muziek tussen de
schappen verdwijnt.
https://www.techradar.com/audio/spotify/spotify-has-huge-audiobook-upgrades-on-the-way-and-bookworms-will-rejoice-but-the-company-told-me-that-those-of-us-hoping-for-a-music-only-interface-will-be-disappointed
https://techcrunch.com/2026/10/07/spotify-expands-audiobooks-to-over-180-markets/
 |
De nieuwe oogst
|
Fractals,
een plezier voor het oog
 Dit is
Mandelnaut, een gratis webapp op GitHub Pages
waarmee je in je browser Mandelbrot-, Julia- en
aanverwante fractals bekijkt, inzoomt, kleurt en
als wallpaper deelt. Je hoeft niets te
installeren. De kant-en-klare wallpaperpakketten
kun je wel downloaden, en de broncode staat op
GitHub als je de renderer lokaal wilt draaien.
https://techmatt.github.io/fractals/explorer/
|
Hier spreekt men Nederlands:
Vi.be
 VI.BE is het Vlaamse
steunpunt voor artiesten en de muzieksector: een
gewone website met nieuws, vacatures, zoekertjes
(“drummer gezocht”) en een online platform waar
je gratis een account aanmaakt om als muzikant
of organisator kansen, pitches en optredens te
regelen. Mooi is dat je per gemeente kan zien
welke bands er zijn, zoals in mijn gemeente,
Heist-op-den-Berg.
https://vi.be/
https://vi.be/platform/heistopdenberg
|
Live Jam: Pocket Chords
 Met deze webapp in
JavaScript maak je van je klavier een
muziekinstrument. Ideaal om samen met maximum 3
vrienden aan het jammen te gaan, gewoon in je
browser. Elke computer zal daarbij een akkoord
spelen, of je klikt zelf op de knoppen om het
spel te bepalen. Je hebt verschillende regelaars
om alles te bepalen. Succes en maak er iets
fatsoenlijk van!
[Taal: EN]
https://livejam.conde.workers.dev/
|
Crawler Zoo: de robot-bezoekers
van je website
 Crawler Zoo is een
gratis website, die live bijhoudt welke bots en
crawlers deze bepaalde site bezoeken: Googlebot,
AI-scrapers, SEO-bots en onbekende scripts,
ingedeeld als dierentuinverblijven. Je kunt er
alleen kijken hoe die “soorten” zich gedragen,
of ze robots.txt respecteren, en welk bot die
dag de blikvanger is. De site is gratis, het is
een publiek observatieproject, met hooguit een
vrijwillige fooi voor de makers.
[Taal: EN]
https://crawlerzoo.com/
|
AntennaSim: antennes ontwerpen
 AntennaSim
is een gratis, open-source webapp waarmee je
antennes ontwerpt en simuleert in je browser, op
de bekende NEC2-rekensoftware. Je kiest een
sjabloon (dipool, Yagi, loop…) of tekent zelf
draden, en krijgt meteen SWR, impedantie, een
Smith-chart en een 3D-stralingspatroon. Je hoeft
niets te installeren en geen account aan te
maken. De code kun je wel downloaden of zelf
draaien via Docker.
[Taal: EN]
https://www.antennasim.com/
https://rotemtsafrir.github.io/dipole_sim/
Correctie: wij hebben per vergissing twee
websites door elkaar gemengd. Enerzijds is er
de Simulator, te vinden op Github, die een
interactieve simulatie brengt van
elektromagnetische velden en antennestraling.
En anderzijds de site die over het ontwerp van
antennes gaat, gebaseerd op NEC2-, die je
vingen kan op Antennasim.com.
Onze excuses aan de makers!
|
Kartavera: landen op ware grootte
 Kartavera
is een gratis atlas in de browser die landen op
ware grootte toont (Equal Earth, niet de
uitgerekte Mercator) en ze laat verslepen om te
vergelijken. Je kunt er ook quizzen, dagelijkse
puzzels en duels spelen, en live lagen openen
zoals aardbevingen, vluchten en satellieten. Een
account is niet nodig. Er is wel een
Android-app, maar de site zelf is geen software
die je moet downloaden.
[Taal: EN]
https://kartavera.com
|
Screenstab: chique
schermafbeeldingen
 Screenstab
is een webapp in je browser, geen programma dat
je downloadt. Je sleept er een schermafbeelding
in en de site maakt er een schuin,
driedimensionaal plaatje van voor sociale media,
met instelbare draaiing, scherpte en
achtergrondkleur. De basisversie is gratis, maar
een export in hoge resolutie zonder watermerk
zit achter een betaald abonnement van zo’n 5
dollar per maand.
[Taal: EN]
https://www.screenstab.com/editor/
https://webcurate.co/screenstab
|
I Write Like: jouw schrijfstijl
vergelijken
 I Write
Like (iwl.me) is een webapp in je browser, geen
programma dat je downloadt. Je plakt er een
tekst in en krijgt een stijlvergelijking met
bekende schrijvers, plus woordentelling,
leesbaarheid, een woordenlijst, voorlezen en
export naar Word of pdf. Volgens de site zelf
gebeurt de stijlanalyse lokaal op je toestel.
De basistools zijn gratis te gebruiken. Er is
geen melding dat de site op klassieke
spamlijsten staat. Een automatische controle
geeft wel een matige vertrouwensscore, en in
2010 was er kritiek omdat de resultatenreclame
bevatten.
[Taal: EN]
https://iwl.me/
|
Three Body Orbits: drie massa's
laten vechten
 Three Body Orbits is
een gratis atlas van 3.942 periodieke
oplossingen van het drielichamenprobleem: drie
massa’s die onder zwaartekracht om elkaar
draaien en na één ronde precies terug zijn waar
ze begonnen. Je ziet ze op een kaart per
familie, laat elke baan live lopen, kunt ze van
hun spoor duwen, beoordelen en tegen elkaar
laten “vechten”; de data mag je hergebruiken met
bronvermelding. Het is geen webshop of
mailprogramma, en ik vond geen vermelding op
spam- of scamlijsten.
[Taal: EN]
https://www.threebodyorbits.com/
|
SkyGtreeting: jouw boodschap in
vuurwerk
 SkyGreeting is een
gratis webapp, geen download: je bouwt een
virtuele vuurwerkshow boven een strand bij
schemer, laat een boodschap of naam in de lucht
verschijnen en stuurt die als link die in de
browser afspeelt. Maken en versturen met de
standaardeffecten kost niks. Extra effecten, een
link die niet verloopt en een video zonder
watermerk kosten 4,99 dollar per groet, eenmalig
via Stripe. Ik vond geen vermelding van
skygreeting.com op spam- of scamlijsten.
[Taal: EN]
https://skygreeting.com/
|
Bezoek
ook de andere projecten van de
Netties-medewerkers:
Wim
W.: http://www.tenbunderen.be/
- http://www.nieuwsbronnen.com/
Sjeef:
http://www.sjeef.eu/Nederlands/projecten.html
Hilde:
http://hoorspel.wordpress.com
|
W I K I P E D I A
Een selectie van nieuwe en
actuele bijdragen in
de
Nederlandstalige versie van Wikpedia
|
Wikipedia is
een project met als doel een complete encyclopedie op
het web te creëren. Iedereen kan Wikipedia gebruiken om
informatie te zoeken of toe te voegen. U kunt eenvoudig
zelf artikels schrijven, corrigeren of aanvullen.
Aanmelden is hiervoor niet nodig, u kunt door op een van
de onderstaande pagina's op "Pagina bewerken" te klikken
meteen aan de slag.
Deze week zijn onder meer nieuwe artikels verschenen
over:
Veelvoorkomende Nederlands-Belgische
achternaam - https://nl.wikipedia.org/wiki/Fransen_(familienaam)
Canada en de Europese Unie - https://nl.wikipedia.org/wiki/Canada_en_de_Europese_Unie
Europeanisme - https://nl.wikipedia.org/wiki/Pro-Europeanisme
Soort uit de dennenfamilie - https://nl.wikipedia.org/wiki/Henry%27s_den
Genetische ontwikkelingsstoornis bij
mensen - https://nl.wikipedia.org/wiki/Dup15q-syndroom
Israëlisch voorstel voor de
toekomstige inrichting van de door Israël tijdens de
Zesdaagse Oorlog van 1967 veroverde gebieden - https://nl.wikipedia.org/wiki/Allon-plan
Adviesraad eigenwijsheid - https://nl.wikipedia.org/wiki/Adviesraad_eigenwijsheid
Recht van een weduwe om het werk van
haar overleden echtgenoot, wanneer die als lid van een
gilde was overleden, voort te zetten - https://nl.wikipedia.org/wiki/Weduwenrecht
Frans politicus - https://nl.wikipedia.org/wiki/Bally_Bagayoko
Geslacht van schimmels - https://nl.wikipedia.org/wiki/Micropsalliota
Belgisch magistraat en rechtsgeleerde
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Guillaume_de_Long%C3%A9
Daarnaast zijn onder andere de volgende bijdragen
actueel:
Iranoorlog 2026 - https://nl.wikipedia.org/wiki/Iranoorlog_2026
Nobelprijswinnaar Natuurkunde - https://nl.wikipedia.org/wiki/Francis_Halzen
Mislukte aanslag op vlucht naar
Tel-Aviv - https://nl.wikipedia.org/wiki/Flydubai-vlucht_1073
Verdere bijzonderheden op de Nederlandstalige Wikipedia:
Het portaal van de week gaat over
autosport - https://nl.wikipedia.org/wiki/Portaal:Autosport
Een uitgelicht artikel gaat over de
Nieuwstraat te Kerkrade - https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuwstraat_(Kerkrade)
De vorige bijdragen van Wikipedia aan NeTTieS zijn hier
te vinden: http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wekelijkse_bijdrage_in_NeTTieS
| |
Bij de collega's
|
 ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
Jongeren worden slachtoffer
van online vernedering door AI: ‘Beeld is nep,
reacties zijn echt’
Meerdere anti-pestorganisaties trekken aan de bel
vanwege het toenemende gebruik van AI om kinderen en
jongeren online te pesten. Zo worden er nepbeelden
gemaakt of stemmen gekopieerd. „Een jongere moet zich
ineens verdedigen tegen iets wat nooit heeft
plaatsgevonden.”
https://www.ad.nl/tech/jongeren-worden-slachtoffer-van-online-vernedering-door-ai-beeld-is-nep-reacties-zijn-echt~ae395449/
COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
Review: Samsung Galaxy Z
Fold8
De Samsung Galaxy Z Fold8 kreeg binnen de vouwbare
schermen van Samsung een iets andere vorm. Het
paspoortmodel, wordt het wel eens genoemd, omdat de
telefoon opengevouwen daar wel op lijkt. Je betaalt er
1999 euro voor, wat betekent dat het een toestel is
dat niet iedereen zal bezitten.
https://computertaal.info/2026/10/06/review-samsung-galaxy-z-fold8/
 TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
Raspberry Pi OS is voortaan
ook op pc's en Macs te installeren
Raspberry Pi heeft zijn besturingssysteem voor de
singleboardcomputer uitgebracht voor pc's en
Mac-computers. Raspberry Pi OS is gebaseerd op Debian
13 Trixie en bevat in de desktopversie ook tools zoals
Raspberry Pi Connect, waarmee gebruikers pc's op
afstand kunnen besturen.
https://tweakers.net/nieuws/253142/raspberry-pi-os-is-voortaan-ook-op-pcs-en-macs-te-installeren.html
 DATANEWS
http://www.datanews.be
https://trends.knack.be/ai-en-tech/
3 Europese koplopers in humanoïde robots concurreren met
Tesla, Figure.ai en Unitree
De komende maanden komen steeds meer AI-gestuurde
humanoïde robots naar onze fabrieken. Vooral Chinese en
Amerikaanse start-ups gaan met de meeste aandacht lopen.
Het Amerikaanse Figure AI is 39 miljard dollar waard en
zijn Chinese concurrent Unitree trok onlangs naar de
beurs met een waardering van omgerekend 27 miljard euro.
Wat zijn de waardevolste Europese start-ups die met hen
concurreren?
https://trends.knack.be/ai-en-tech/3-europese-koplopers-in-humanoide-robots-concurreren-met-tesla-figure-ai-en-unitree/
 |
De zaak Tee en Tee
Tips en trucs voor de
PC/Internaut
|
Nieuwe
Outlook verstopt je instellingen. Zo maak je
er een kopie van
outlook.jpg
Microsoft duwt je al jaren naar de nieuwe
Outlook, een app die eigenlijk een website in
een jasje is. Handig, tot je hem opnieuw
installeert of van pc wisselt en je accounts
opnieuw mag inkloppen. Die instellingen zitten
niet in de cloud, maar in een verborgen
bestandje op je schijf. Een kopie kost een
minuut.
1. Sluit Outlook. Een bestand dat nog openstaat,
kopieer je liever niet half.
2. Open Verkenner en plak dit in de adresbalk:
%localappdata%\Microsoft\Olk
Druk op Enter. Je belandt in een
map die normaal verborgen is. Daar staat
UserSettings.json. Meerdere accounts? Dan vind
je aparte bestanden in de submappen.
3. Kopieer dat bestand (of die map) naar een
veilige plek: een usb-stick, OneDrive of de map
van je gewone back-up. Niet alleen op dezelfde
schijf, want die sterft soms mee.
4. Na een herinstallatie plak je het bestand
terug op dezelfde plek. Bestaat de map Olk niet
meer? Maak ze zelf aan, met precies die naam.
Start Outlook. De instellingen worden vanzelf
opgepikt.
Kritische noot: dit bewaart je
accountinstellingen, niet je hele mailbox. Mails
horen bij de server. En een json-bestand is geen
toverstaf. Verkeerd plakken doet niks
dramatisch, maar ook niks nuttigs. Bewaar dus
het origineel tot Outlook weer doet wat je wilt.
https://www.pcworld.com/article/3242356/new-outlook-stores-your-settings-in-a-hidden-file-you-should-back-it-up.html
|
|
|
|
Van alles halen, (bijna)
niets betalen...
|
GadgetBridge: voor wanneer de
fabrikant je smartwatch in de steek laat
 GadgetBridge
is een gratis, open-source vervanger voor de
officiële horloge-app: hij koppelt ondersteunde
smartwatches aan je Android-telefoon en toont
stappen, slaap, actieve tijd en, als het horloge
het kan, stress, ook als de fabrikant de eigen
app heeft laten vallen. Samsung Galaxy-horloges
werken niet. Je installeert hem niet via de Play
Store, maar via F-Droid; daarna leidt de app je
zelf door het koppelen.
Op de iPhone is er SyncWear, ook open source
maar wel betaald. Die zet je eerst op het
horloge en koppelt hem daarna aan de telefoon.
Hij synct oproepen, meldingen, mediabediening en
contacten, maar geen stappen of slaap.
https://f-droid.org/
https://github.com/neeldedkawala/SyncWear
|
Winux: Linux in een Windows jasje
 Winux is een
Linux-besturingssysteem (op basis van Ubuntu)
dat eruitziet als Windows 10 of 11, bedoeld voor
pc’s die je nog hebt maar die moderne
Windows-eisen zoals TPM niet halen. Je downloadt
een installatiebestand en zet het op je
computer. Daarmee kun je surfen, documenten
bewerken en een deel van je Windows-programma’s
draaien via Wine of WinBoat. H Dagelijks gebruik
blijft gratis. Extra beheertools zijn 30 dagen
volledig te proberen en daarna alleen met een
Pro-licentie, die voor studenten gratis is.
https://www.winux.is/
|
Claude chatbot voor je Windows
desktop
 Je kan
et deze app de Claude chatbot op je eigen
computer installeren, zodat die ook buiten je
browser werkt. De app belooft dezelfde
functionaliteit te bieden als de webversie, maar
sneller te draaien. Wat ook gemakkelijk is, is
dat je Claude kan oproepen met de
toetscombinatie alt+spatiebalk. Je vindt de
download op de gewone Claude-chatbot pagina,
onderaan (download desktopapp)
https://claude.ai/login
|
Tabby: emulator
 Tabby is
een sterk aanpasbare terminalemulator voor
lokale shells, met een ingebouwde SSH-, Telnet-
en seriële client, inclusief gesplitste
vensters, thema’s,
SFTP/Zmodem-bestandsoverdracht en een
verbindingenbeheerder. Het draait op Windows,
macOS en Linux en is gratis en open source
(MIT-licentie).
https://tabby.sh/
|
DaVinci Resolve 21:
beeldbewerking
 DaVinci
Resolve 21 is een alles-in-één programma voor
videomontage, kleurcorrectie, visuele effecten,
bewegende beelden, geluid en sinds deze versie
ook fotobewerking. Je monteert, kleurt en
exporteert in dezelfde app, zonder naar andere
software te schakelen. Het is beschikbaar voor
Mac, Windows en Linux. De gewone versie is
gratis (tot 4K, 60 beelden per seconde). De
Studio-versie kost 295 dollar eenmalig en voegt
onder meer AI-tools, extra effecten en hogere
resoluties toe.
(met dank aan Gerard Schaefer voor de tip). Een
uitleg over hoe de tool werkt bij:
https://www.youtube.com/@ExplainerChris
https://www.blackmagicdesign.com/products/davinciresolve
|
(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van
verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome,
ZDNet, PCWorld, en andere.
NeTTies e-zine
p/a Hilde Van Gool
Bossestraat 32
2220 Heist op den Berg
Coordinator:
Hilde Van Gool
Tel 0475/53.41.20 -
015/25.28.71
|
- "NeTTies" is
gratis te verkrijgen door te vragen om aan
onze abonneelijst te worden toegevoegd.
Dit kan online op onze site, of per
e-mail.
- Te allen
tijde kunt u het abonnement ook weer
stopzetten, eveneens via de site of per
e-mail.
- Uw adres
wordt niet aan derden doorgegeven en wordt
niet gebruikt voor commerciële doeleinden.
- "NeTTies" is
onafhankelijk en wordt geheel op
vrijwillige basis gemaakt.
- "NeTTies is
niet verantwoordelijk voor eventuele
schade veroorzaakt door het gebruik van
software waarover wij publiceren.
- Teksten mogen
worden overgenomen, maar uitsluitend met
bronvermelding.
- "NeTTies" mag
wel in z'n geheel worden doorgestuurd naar
derden ter kennismaking.
- "NeTTIes"
moedigt lezers aan een link te zetten op
hun webpagina. De aanwezigheid van een
verwijzing naar ons e-zine betekent echter
niet dat wij het eens zijn met de
redactionele inhoud op die site.
- De
advertenties die op "NeTTies" geplaatst
worden door derden vallen buiten de
verantwoordelijkheid van de redactie en
geven geenszins de mening van de redactie
weer. Bij deze teksten wordt
duidelijk aangegeven dat het om een
advertentie gaat.
Voor alle
duidelijkheid even op rij onze regels
voor de bescherming van uw privacy:
- Uw adres
wordt nooit aan derden doorgegeven.
- Uw adres
wordt ook niet voor marketingdoeleinden
gebruikt.
- NeTTies zal
u nooit reclameboodschappen van derden
doorsturen in een aparte mail.
- In onze
nieuwsbrief zal wel van tijd tot tijd
een advertentie opgenomen worden, in het
kader van sponsoring.
Deze tekst
werd voor het laatst aangepast op 14
januari 2004
Wij danken de vele
mensen die nu of in het verleden hebben
meegewerkt aan dit e-zine:
Miranda
Swier, Benny Raemaekers, Geert Demuynck,
Kurt Fierens, Peter Stuart, Gerard
Schaefers (Sjeef), Boeloeboeloe (LVO),
Manu Drieghe, Marijke Pante, Marianne
Steijlen, Reinhilde Remaut, Ludo
Cattoor, Evert Poppen, Philip Lafeber,
Julien Van den Borre, Johan Junior, Kurt
op de Beeck, Koen van Poucke, Rogier P.
Bakx, Jurgen Veys, Nick Toretto,
Krekkie, Dave Lahousse, Filip Overmeire
(Filover), Jeffrey Drooghenbroodt,
Human0id, Danny Zeegers, Wim Wilyn, Dave
Lahousse, Ben Depré, Eddy Horemans, Henk
Langerak, Arnold Top, Jan Van Reeth,
Fruggo, Paul Liekens.
In het bijzonder danken wij Gerard
Schaefer voor zijn tips en de spreuk van
de week.
Webhosting,
cms, verzending: Webdynamics
Eindredactie:
Hilde Van Gool, en vanuit de eeuwigheid:
Niek Harmans
Logistiek: Paul
Liekens
Secretaresse: Carol Fenijn
"NeTTies" is
een oorspronkelijk concept van Jean-Luc
Bostyn
De eindredactie
van NeTTies ligt in handen van Hilde
Van Gool,
freelance
publiciste.
U
ontvangt deze mail omdat u zich
in het verleden aangemeld hebt
als abonnee op deze nieuwsbrief.
Wenst u uw
abonnement te wijzigen of te
annuleren? Daarvoor kan u
terecht op onze website: https://www.netties.be/index.php?actie=abo
|
|
AFSLUITER
VAN DE WEEK
Slechts
weinigen sterven van de honger,
Maar
honderdduizenden sterven van het eten.
-Benjamin Franklin-
|
