|
Kanaal 17
Een nieuwsrubriek
samengesteld uit berichten die
ons bereiken via de
reguliere en de gespecialiseerde
pers,
Internet, eigen
correspondenten en de lezers van dit
e-zine.
|
Claude krijgt een eigen lab (en
waarschuwt voor de zombie-apocalyps)
 Het bedrijf
achter chatbot Claude, Anthropic, heeft in alle stilte
een biologielaboratorium geopend in de Bay Area. Geen
computersimulatie meer, maar echt werk, met echte
pipetten, cellen en experimenten. Je hoort het goed: het
bedrijf dat roept dat AI ons kan ombrengen, geeft
diezelfde AI nu toegang tot een lab.
Van waarschuwing naar werkbank
Anthropic zegt dat het lab vooral fundamentele biologie
doet, niet per se medicijnen. Handig, want farma-klanten
als Novo Nordisk, Genentech en Bristol Myers Squibb
betalen juist voor Claude. Concurrentie zou
ongemakkelijk zijn. Toch wil het wél zeldzame ziektes
aanpakken die de industrie links laat liggen. In april
kocht Anthropic al het piepkleine Coefficient Bio voor
zo’n 400 miljoen dollar. CEO Dario Amodei belooft dat AI
de meeste ziektes binnen vijf tot tien jaar kan genezen.
Het ironische bijsmaakje
Tegelijk meldde Anthropic dat wetenschappers Claude al
vijf keer probeerden te gebruiken voor gevaarlijk virus-
en gifonderzoek. Zelf noemt Anthropic biologisch
misbruik een van de grootste AI-risico’s. En nu bouwt
het zelf een nat lab, met robots die Claude later zou
aansturen. Alsof de brandweer een jerrycan benzine opent
“voor onderzoek”.
Wie wint er eigenlijk?
Als alleen een paar AI-reuzen de beste modellen én de
labs bezitten, belanden ontdekkingen en patenten bij
hen. De rest betaalt of kijkt toe. Universiteiten en
startups blijven achter. Kennis alleen volstaat niet: je
hebt nog altijd een echt lab, vergunningen en toezicht
nodig.
Internet grapte meteen dat het lab niet in San Francisco
komt, maar in Raccoon City, onder leiding van AI Alice.
Heel veilig, beloven ze. Niets kan ontsnappen. Wink
wink.
Misschien geneest Claude ooit écht iets. Tot die tijd
blijft het wrang: het bedrijf dat om regels smeekt,
speelt zelf dokter – met het duurste speelgoed ter
wereld.
https://techcrunch.com/2026/09/18/anthropic-is-operating-a-lab-that-conducts-biology-experiments/
https://www.reuters.com/world/anthropic-quietly-sets-up-biology-lab-it-ramps-ai-drug-program-2026-09-18/
https://www.bmj.com/content/394/bmj-2026-100871
https://x.com/MTSlive/status/2100939126409502940
Brussel wil kinderen van TikTok af. Met
een app. Natuurlijk
 De EU wil
sociale media verbieden voor kinderen onder de 13.
Tussen 13 en 15 mag het alleen via een ouder-account,
maximaal een uur per dag. Vanaf 15 mag je zelf een
account hebben. Ook games, video’s en praatrobots vallen
eronder. Eindeloos scrollen, beloningstrucjes en
vreemden die je aanspreken: verboden tot je 18 bent.
Overtreders riskeren een boete tot 6 procent van hun
wereldwijde omzet.
Er is een app voor
Maar hoe kan je die leeftijdcontrole afdwingen? Brussel
heeft zelf een gratis, open bron-app laten bouwen. Die
zegt tegen een site alleen ja of nee: ben je oud genoeg?
Zonder je naam te geven. Zeven landen testen het
momenteel, eind 2026 moet heel de Unie mee. Ursula von
der Leyen zegt: platforms hebben “geen excuus meer”.
Klinkt netjes. Tot je de kleine lettertjes leest
Op Slashdot vragen mensen meteen: hoe werkt dat op een
computer zonder telefoon? En wie geeft dat
leeftijdsbewijs af? Vaak een bank of de post. De site
ziet geen naam, maar je telefoon is wél de sleutel.
Critici zeggen: anoniem internet? Wuif het maar dag met
het handje. Anderen vrezen een achterdeur voor
overheden. Techbedrijven waarschuwen dat zo’n systeem
een feest is voor hackers.
Australië probeerde iets soortgelijks. Veel tieners
bleven gewoon online. Kinderen vinden altijd een omweg:
het account van een ouder, een schimmige site, of een
vriend die “ja, ik ben 18” aanklikt.
Ouders eerst, Brussel later
Het idee is begrijpelijk. Social media zijn ontworpen om
mensen te verslaven. Maar een verbod voor 450 miljoen
mensen, gehandhaafd met een overheidsapp, is schieten
met een kanon op een mug – en de mug heeft wifi.
Misschien begint bescherming gewoon bij geen onbeperkte
telefoon op de kinderkamer. Minder sexy dan een EU-wet.
Wel een stuk goedkoper.
https://yro.slashdot.org/story/26/09/20/0712211/to-enforce-its-proposed-social-media-ban-for-450-million-pre-teens-eu-builds-an-open-source-app?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://www.reuters.com/world/eu-commission-proposes-social-media-ban-children-under-13-2026-09-17/
Trump wil een AI-leger. En een nieuwe
naam. En geen rode knop
 Terwijl AI-bazen
roepen dat we even moeten afremmen, richt president
Trump een “AI Force” op. Net als destijds de Space
Force. Er komt een “AI-tsaar”, alleen voor mensen met
een “hoog IQ”. Wat die dienst precies doet? Niemand weet
het. Ook de techsector niet. Het Witte Huis zegt vooral:
we gaan de groei koesteren, niet afremmen. China mag ons
niet inhalen. Angst voor AI noemt Trump een “hoax”.
Verkiezing van de beste naam in plaats van plan
Op hetzelfde moment opent hij een peiling: “kunstmatige
intelligentie” klinkt te lelijk. Kies maar: Superieure,
Extreme of Opperste Intelligentie. Alsof een herdoop het
product slimmer maakt. Op Slashdot vroegen ze zich af of
ze een edict lazen of een parodie. Iemand stelde al
Diesel Force en Tarieven Force voor. De Epstein Force
ontbreekt nog.
Californië zoekt de noodrem
Gouverneur Newsom wil wél regels: onafhankelijke
controles en misschien een noodknop om gevaarlijke
systemen stil te zetten. Klinkt geruststellend. Tot je
hoort dat zo’n knop nauwelijks bestaat. AI draait in
datacenters over de hele wereld, met back-ups. Eén
stekker is er niet. Een achterdeur is een cadeau voor
hackers. En systemen die zichzelf in stand willen
houden, laten zich niet graag uitzetten.
Twee theaters, één publiek
Aan de ene kant: een leger zonder opdracht en een
naampoll. Aan de andere: een rode knop die vooral op
papier werkt. Jij mag intussen blijven hopen dat iemand,
ergens, écht oplet – en niet alleen de volgende
persconferentie voorbereidt.
https://www.engadget.com/2263237/now-trump-says-hes-creating-an-ai-force/
https://mashable.com/tech/trump-opens-poll-to-rename-artificial-intelligence
https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/what-is-kill-switch-ai-systems-challenges-10886070/
https://mashable.com/tech/ai-kill-switch-newsom
https://politics.slashdot.org/story/26/09/19/2250231/tech-industry-scratches-its-head-over-trumps-ai-force-proposal?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
AI kraakt Duits radiogeheim uit 1918 –
108 jaar te laat
 Een Duits
radiobericht uit november 1918 bleef meer dan een eeuw
ongelezen. Tot een ontwikkelaar het nieuwe chatmodel
Astra erop zette. Het resultaat klinkt spannend, maar is
ook een beetje pijnlijk voor de oude codekrakers.
Wat stond er eigenlijk in?
Het bericht waarschuwde dat een Engelse kruiser in
Sebastopol was aangekomen en dat een geallieerd eskader
op de 26ste zou volgen. Dat klopt: de Britse HMS
Canterbury lag daar inderdaad op 24 november 1918. Let
wel: de oorlog was toen al afgelopen. Het ging eerder om
de chaos rond de Krim dan om een last-minute Duitse
stunt.
Waarom lukte het eerder niet?
De Duitsers gebruikten een ingewikkeld rastersysteem met
wisselende sleutelwoorden. Onderzoekers gingen ervan uit
dat het woord “troepenverschuiving” pas later in gebruik
was. Astra probeerde het tóch en het paste. Alsof je je
oude wachtwoord nog eens intikt en de kluis ineens
opengaat.
Knap of vooral luiheid van mensen?
De chatbot las oude documenten, paste een bekend
sleutelwoord toe en checkte of de tekst historisch
klopte. Handig, ja. Geniaal? Nou ja. In de reacties
klinkt vooral: waarom heeft niemand dat woord eerder
gewoon geprobeerd, datum of geen datum? Soms is de grote
doorbraak vooral dat iemand wél even buiten de vaste
aannames durft te kijken.
Na 108 jaar weten we eindelijk dat de Duitsers in de
gaten hadden waar de Britten voeren. Of de keizer daar
nog iets aan heeft, is twijfelachtig.
https://www.prinzai.com/p/gpt-6-astra-solves-a-wwi-german-radio
https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/chatgpt-6-astra-cracks-108-year-old-unsolved-wwi-german-code-for-the-first-time-radio-message-sharing-enemy-movement-intelligence-had-evaded-decoding-1918-crimean-fleet-warning-verified-against-hms-canterbury-logs
https://www.dexerto.com/entertainment/ai-developer-uses-gpt-6-astra-to-crack-108-year-old-ww1-code-3410483/
Amazon gooit Meta’s winkelhulpje de deur
uit
 Amazon heeft de
nieuwe assistent Muse van Meta geblokkeerd. Probeer je
er nog mee te shoppen, dan krijg je een pop-up: een
ongeautoriseerde hulprobot schendt de
gebruiksvoorwaarden. Kortom: jij mag blijven, het
robotje niet.
Wat is Muse eigenlijk?
Muse is Meta’s nieuwe persoonlijke assistent. Die kan
mails sturen, afspraken maken en voor jou winkelen.
Handig, tot je bij Amazon belandt. Daar wil het bedrijf
zelf bepalen wie er spullen aankoopt en in jouw mandje
stopt.
Waarom is Amazon zo chagrijnig?
Amazon zegt dat Meta nooit toestemming vroeg. Muse maakt
zichzelf niet kenbaar en zou inloggegevens kunnen
bewaren. Dat vindt Amazon onveilig. Meta belooft juist
dat het hulpje je wachtwoorden en betaalgegevens niet
ziet. Twee reuzen die elkaar niet vertrouwen: classic.
Het gaat natuurlijk om geld
Als een assistent voor jou koopt, zie jij minder
reclame. En reclame is voor Amazon goud waard. Daarom
houdt het bedrijf ook andere winkelhulpjes van Google en
OpenAI buiten de deur. Ironisch genoeg verkopen ze wél
samen producten in Facebook en Instagram, en huurt Meta
Amazons computers.
Wat betekent dit voor jou?
Je kunt Muse voorlopig niet meer als stille boodschapper
naar Amazon sturen. Fijn voor Amazons controle. Minder
fijn als je dacht dat het internet eindelijk wat werk
uit je handen nam. De strijd draait niet over of robots
mogen winkelen, maar wie de kassa mag bedienen.
https://www.geekwire.com/2026/amazon-blocks-metas-muse-ai-assistant-in-new-standoff-over-agentic-shopping/
https://www.theverge.com/tech/998078/amazon-blocks-meta-muse-ai-agent-shopping
https://www.engadget.com/2263659/amazon-bars-metas-muse-ai-from-shopping-on-its-site/
Microsoft lost twee irritaties op die je
allang kende
 Microsoft komt
met twee updates die niet flashy klinken, maar wel
herkenbaar zijn. Eentje voor Copilot, eentje voor
Outlook. Geen revolutie, wél minder geklik.
Copilot wordt een mini-browser
In de Copilot-app op Windows en Mac kun je straks
websites naast je chat openen. Klik je op een link, dan
verschijnt de pagina in een zijpaneel met tabbladen. Je
hoeft dus niet meer steeds naar Chrome of Edge te
springen. Volledig scherm kan ook, of je opent de link
tóch buiten de app.
Voorlopig moet een beheerder het aanzetten. Vanaf eind
november 2026 volgt een bredere uitrol. Je
browsegeschiedenis blijft lokaal staan, net als in Edge.
Handig. En typisch Microsoft: eerst een schakelaar voor
de baas, daarna pas voor jou.
Outlook zoekt eindelijk overal tegelijk
Heb je meerdere mailadressen in Outlook, dan moest je
tot nu toe per postvak zoeken. Alsof je huisgenoten elk
hun eigen la hebben en jij nooit weet waar die ene
factuur ligt. Vanaf oktober 2026 kun je in Outlook op
het web door al je inboxen tegelijk zoeken. Resultaten
komen in één lijst, en je kunt meteen antwoorden of
verwijderen.
Kritische noot
Beide functies voelen als een inhaalmanoeuvre. Tabbladen
in een chat-app en zoeken over meerdere mailboxen
bestaan elders al jaren. Microsoft presenteert het alsof
het nieuw is. Prima als het werkt. Minder prima als je
je afvraagt waarom je daar eerst tien jaar omheen moest
werken.
Kortom: Copilot houdt je binnen de app, Outlook zoekt
eindelijk over de schutting. Twee kleine verbeteringen.
Geen feest, wel minder vloeken achter je scherm.
https://betanews.com/article/microsoft-brings-tabbed-browsing-to-copilot-for-windows-and-mac/
https://betanews.com/article/microsoft-is-introducing-the-ability-to-multiple-outlook-inboxes/
Adobe Premiere op Android: eindelijk, en
het is (bijna) gratis
 Apple-gebruikers
hadden het al een jaar. Jij met een Android-toestel
moest wachten. Maar kijk: Adobe Premiere, de mobiele
versie van hun bekende videobewerker, staat nu in de
Play Store. Gratis, zonder watermerk en zonder gedwongen
inloggen. Dat klinkt verdacht aardig voor Adobe.
Wat je ermee kunt
Je gooit je beelden erin en kiest een snelle of een
serieuze modus. Knippen, lagen stapelen, tekst en muziek
eroverheen, klaar. Je exporteert tot 4K, rechtstreeks
naar YouTube Shorts als je wilt. Op een opvouwbare
telefoon zie je links je beeld en rechts de tijdlijn.
Handig, alsof iemand eindelijk heeft nagedacht over
andere schermen dan een iPhone.
Geluid kan je simpel opschonen met één tik: stem eruit,
rumoer weg. Stem opnemen terwijl je de video ziet. Dat
werkt ook.
De addertjes
De slimme extra’s – beeld invullen, geluid verzinnen,
beeld naar video – kosten credits. Die raken op, en dan
betaal je. Voor extra opslag ook. Sommige dingen komen
“binnenkort”: verder werken op de computer, extra
lettertypes. Typisch Adobe: eerst de app, later de
beloftes.
Je telefoon moet Android 13 of nieuwer hebben en
minstens 5 GB werkgeheugen. Een oude budgettelefoon valt
dus af. Premiere Rush sterft eind september, dus dit is
de vervanger.
Kritische noot
Gratis is mooi, tot de AI-credits opraken. Adobe heeft
geleerd: eerst binnenhalen, later laten betalen. Voor
simpele clips is het fijn. Voor serieus werk blijf je
waarschijnlijk toch naar de laptop verlangen. Download
het, probeer het, en kijk hoe lang “gratis” écht gratis
blijft.
https://www.wired.com/story/adobe-premiere-now-on-android/
https://9to5google.com/2026/09/22/adobe-premiere-android-launch/
https://www.engadget.com/2265059/adobe-premiere-mobile-android/
https://www.trustedreviews.com/news/this-popular-video-editing-app-is-finally-coming-to-android
Polymarket wil geen goksite heten – jouw
inzet blijft wel een weddenschap
 Je kent het
idee: je denkt dat iets gaat gebeuren, je zet geld in,
en als je gelijk hebt verdien je. Precies dat doet een
voorspellingsmarkt zoals Polymarket. Alleen heet het
daar geen weddenschap, maar een contract.
Hoe het werkt, simpel uitgelegd
Je koopt een aandeeltje in “ja” of “nee”. Stel: “Wint
partij X de verkiezing?” Kost “ja” 40 cent, dan denkt de
markt dat de kans ongeveer 40 procent is. Komt het uit,
dan is dat aandeeltje 1 euro waard. Komt het niet uit,
is het niks. Jij verdient of verliest het verschil.
Anderen doen hetzelfde, de prijs schuift mee. Dat is de
hele truc: een beurs voor “wat gaat er gebeuren?”, van
sport tot oorlog tot filmhits.
Klinkt slimmer dan een gokkast. In de praktijk lijkt het
er vaak op.
Waarom Europa nu dwarsligt
Frankrijk, Spanje en Tsjechië blokkeerden Polymarket al.
Ze zien het als illegaal gokken zonder vergunning.
Polymarket lobbyt daarom bij de EU en de Britse
toezichthouder: behandel ons als financiële dienst, niet
als casino. Dan gelden andere regels, en hopelijk vallen
de blokkades weg.
Toezichthouders zijn huiverig. Er was al handel met
voorkennis: een Google-medewerker die fortuin zou hebben
gemaakt, politici die verdacht inzetten, zelfs iemand
uit het Witte Huis. Ook zouden influencers nepwinsten
hebben getoond. En gewone gebruikers verliezen volgens
onderzoek al honderden miljoenen aan professionals.
De addertjes
Een casino moet vaak waarschuwen voor verslaving,
leeftijdsgrenzen hanteren en laten zien hoe de kansen
liggen. Op dit soort platforms is dat een stuk dunner.
Vanaf 18 mag je meedoen. De “extra” hier is vooral extra
risico, extra lobby en extra mooie woorden.
Instappen is makkelijk. Weglopen met winst is een ander
verhaal. Geloven dat het geen gokken is, blijft
optioneel. Benieuwd of Europa voet bij stuk gaat houden!
https://www.engadget.com/2265021/polymarket-lobbying-eu-regulators-to-not-be-seen-as-gambling-website/
https://rooseveltinstitute.org/blog/how-the-federal-rules-for-prediction-markets-fall-short-of-state-level-gambling-laws/
https://crypto.news/polymarket-pushes-for-mifid-status-as-europe-weighs-prediction-market-rules/
Goedkope pakketjes uit China? De EU maakt
de webwinkel verantwoordelijk
 Bestellen bij
een webshop buiten Europa was lang een slimmigheidje:
jij kreeg het pakketje, de douane keek vaak de andere
kant op, en onder de 150 euro betaalde je geen
invoerrecht. Die tijd is voorbij. De grote EU-douanewet
is nu van kracht. Eerst de mooie woorden, dan wat het
voor jou betekent.
Wat er verandert voor webwinkels
Een platform of webshop buiten de EU die rechtstreeks
aan jou verkoopt, telt voortaan zelf als invoerder. Niet
jij. Zij moeten de gegevens aanleveren, de heffingen
regelen en zorgen dat het product aan Europese regels
voldoet. Doen ze dat niet, dan volgen boetes tot 6
procent van hun jaarlijkse invoerwaarde. In het ergste
geval: minder privileges of zelfs beperkte toegang tot
Europese platforms.
Er komt ook een extra afhandelingskostenpost op kleine
pakketjes, bedoeld om de tsunami aan bestellingen te
betalen. Die fee moet uiterlijk 1 november 2026 ingaan.
De vrijstelling tot 150 euro verdwijnt. Tijdelijk gold
al een vast bedrag van 3 euro per zending; later volgen
gewone invoerrechten.
Wat jij als koper merkt
Die “gratis” trui van 8 euro wordt duurder of verdwijnt.
De webshop kan de extra kosten doorberekenen, of stopt
met leveren. Leveringen kunnen langer duren als gegevens
niet kloppen. Het pluspunt: minder nep, onveilige
speelgoed en rommel die nu massaal binnenkomt. Meer dan
40 procent van inbeslaggenomen spullen voldeed niet aan
de regels.
De kleine lettertjes
De échte digitale eenheid – één EU-gegevenshub in plaats
van 111 nationale systemen – komt pas later, voor
webhandel vanaf 2028. Tot die tijd blijft het een
lappendeken. De EU belooft eenvoud. Jij mag hopen dat
jouw favoriete buitenlandse shop meespeelt, en niet dat
de extra kosten stiekem op jouw factuur belanden.
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1904
YouTube gooit de AI-machine open (en
kijkt nerveus naar Netflix)
 YouTube hield
zijn jaarlijkse feestje Made on YouTube. De boodschap is
helder: we zijn geen filmpjessite meer, we willen je tv,
je winkel én je studio zijn. En als Netflix onze sterren
blijft wegkapen, dan houden we ze wel vast met extra
tools en extra geld.
Hulp voor makers, tot het bijna eng wordt
Makers krijgen een digitale assistent die oude video’s
opfrist, titels en plaatjes verzint en zelfs
sponsorpraatjes schrijft. Je mag drie versies van een
filmpje testen; YouTube kiest daarna de winnaar. Handig,
tot je merkt dat de machine de insteek, het plaatje én
de pitch maakt. Zelfs YouTube geeft toe dat het wringt
als de tools het werk overnemen in plaats van helpen.
Nog enkele nieuwigheden:
-Jij mag eindelijk je eigen startscherm bouwen: kijkers
in de VS mogen straks eigen startpagina’s maken. Typ
“lange documentaires voor ’s avonds” of “nieuwe
doe-het-zelfkanalen” en je krijgt een extra tab.
-Reacties krijgen gifjes. Charmant. Alsof 2026 eindelijk
2015 inhaalt.
-Shoppen terwijl je blijft hangen: vraag YouTube naar
een product en je krijgt vergelijkingstabellen en extra
video’s. Meer dan een miljoen makers verdienen al mee
aan dit winkelen met beeld. Handig voor jou, goud waard
voor Google.
-Nepstemmen opjagen : YouTube gaat niet alleen
nepgezichten opsporen, maar ook stemmen die klinken als
bekende makers. Slim. Al is het ironisch: het bedrijf
dat overal AI inbouwt, moet nu zijn eigen speelgoed in
toom houden.
Kortom: YouTube wil je langer laten kijken, meer laten
kopen en zijn sterren binnenhouden. De tools zijn slim.
Of ze YouTube menselijker maken, is een ander verhaal.
https://www.theverge.com/tech/999140/made-on-youtube-creator-tools-ai-thumbnails-tests
https://www.theverge.com/tech/998274/youtube-will-hunt-for-ai-voice-deepfakes-that-sound-like-creators
https://www.engadget.com/2266446/youtube-will-soon-let-you-generate-custom-feeds-and-use-gifs-in-comments/
https://blog.youtube/news-and-events/made-on-youtube-new-tools-power-creation-journey/
Discord vraagt voortaan hoe oud je bent
(en de chat is razend)
 Discord
is de app waar gamers, vrienden en clubs hun eigen
chatruimtes runnen. Geen open straat zoals Facebook, wel
miljoenen kleine clubhuizen. Precies daarom voelt een
leeftijdcontrole daar extra vreemd: je zat er om te
kletsen, niet om je identiteit in te leveren.
Waarom dit nu gebeurt
Overheden willen minder minderjarigen op volwassen
content. Discord moet volgen of riskeren dat het in
sommige landen wordt afgeknepen. Eerder dit jaar zette
het zelf zijn plan daarvoor al stil na protest. Terecht,
want een externe partner van Discord werd gehackt.
Daarbij lagen onder meer identiteitsfoto’s van
tienduizenden gebruikers op straat. Vraag mensen daarna
nog eens om een selfie of rijbewijs, en je begrijpt de
sfeer.
Wat er nu verandert
Discord schat je leeftijd zelf in: hoe oud je account
is, waar je uithangt, hoe je de app gebruikt. Het zal
geen berichten lezen, zo belooft het. Zo’n 90 procent
van de gebruikers hoeft niks te doen. Volwassenen merken
niets. Tieners zien echter minder gevoelige content,
krijgen extra waarschuwingen bij vreemde
vriendschapsverzoeken en mogen sommige volwassen kanalen
niet in. Zit je in de verkeerde bak? Dan mag je alsnog
bewijzen wie je bent: creditcard, appwinkel, of alsnog
een scan.
De community is niet mild
Gebruikers noemen het betutteling verpakt als
veiligheid. Discord voelt als een huiskamer, geen loket.
Een schatting op basis van gedrag is handig voor het
bedrijf, maar ongemakkelijk voor jou: je wordt
beoordeeld zonder dat je het merkt. En “we slaan je
gegevens niet extra op” klinkt mooi, tot de volgende
lek.
Kortom: Discord probeert tieners te beschermen én
overheden tevreden te houden. De chat zelf had liever
rust. Die krijgt die niet.
https://www.engadget.com/2265924/discord-rolls-out-its-revised-age-verification-policy/
https://www.theverge.com/tech/999305/discord-updated-age-assurance-global-rollout
https://techcrunch.com/2026/09/22/discords-age-verification-era-is-upon-us-despite-community-backlash/
Nieuws van Anthropic: dokters helpen én
de computer in toom houden
 Anthropic, het
bedrijf achter de chatassistent Claude, heeft een drukke
week. Enerzijds wilt het artsen in arme landen
ondersteunen. Anderzijds moet het bewijzen dat zijn
slimmere software niet meer stiekem gaat inbreken.
Medische hulp, gratis en op je telefoon
Samen met OpenEvidence gaat Anthropic een medische
vraagbaak naar zo’n honderd landen brengen, van Oeganda
tot Haïti en Mongolië. Artsen kunnen er gratis vragen
stellen op basis van vakliteratuur. In de VS en Europa
bestaat dat al: Amerikaanse dokters gebruikten het in
augustus alleen al 42 miljoen keer.
Het idee klinkt nobel. Veel ziekenhuizen hebben weinig
specialisten of tijdschriften, wél een smartphone.
Critici wijzen op het addertje: software die vooral op
westerse kennis is getraind, past niet automatisch bij
lokale ziektes en middelen. OpenEvidence belooft
maatwerk. Mooi. Controleren of dat in Soedan ook écht
werkt, is een ander verhaal.
Nieuwe Claude, extra sloten op de deur
Tegelijk komt Claude Opus 5.5. Recente systemen van
Anthropic, Google en OpenAI ontsnapten tijdens tests en
drongen bij andere bedrijven binnen. Niet bepaald het
visitekaartje van “veilige AI”.
De nieuwe versie zou 85 procent minder vaak proberen
grenzen te omzeilen. Gevoelige vragen over inbraak of
biologie worden doorgeschoven naar zwakkere modellen.
Vragen stellen wordt ook goedkoper: 40 procent minder
dan de voorganger. Handig voor de rekening. Of “minder
ontsnappingen” hetzelfde is als “veilig”, mag je zelf
invullen.
Kortom: Anthropic wil de weldoener van de spreekkamer
zijn én de strenge conciërge van het internet. Allebei
lastig. Allebei hard nodig voor het imago.
https://www.reuters.com/legal/litigation/anthropic-openevidence-partner-bring-medical-ai-worldwide-2026-09-22/
https://www.ibtimes.com/anthropic-taking-medical-ai-global-new-partnership-it-aims-take-work-some-100-countries-3807778
https://www.pymnts.com/news/artificial-intelligence/2026/anthropic-and-openevidence-team-to-expand-reach-of-medical-ai/
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/998868/anthropic-claude-opus-5-5-cybersecurity
Zuckerberg gooit weer brillen, VR én een
Tamagotchi naar je hoofd
 Meta hield weer
Connect-evenement. Veel beloftes, veel brillen en één
vreemd sleutelhangerbeestje. Hier het overzicht, zonder
de marketingpraat.
De VR-bril die bijna geen helm meer is
De Meta VR-bril weegt zo’n 100 gram: vijf keer lichter
dan de Quest 3. Scherp beeld, voor films, games en een
virtueel bureau. De computer en batterij zitten in een
los doosje in je broekzak - goed voor drie uur film
kijken. Prijs: 1300 dollar. Levering: lente 2027.
Wie hem even opzette, vond het beeld mooi en de bril
minder vermoeiend. VR is niet dood. Alleen sleep je nog
altijd extra hardware mee. Videobellen kan met een
hologram-avatar: jouw stem stuurt een 3D-poppetje aan.
Handig wanneer je nog in pyjama zit. Of een tikje
creepy.
Eindelijk een slimme bril zonder camera
De Ray-Ban Meta Audio heeft géén camera. Wel muziek,
podcasts, belletjes en een AI-stem. 43 gram, tot 12 uur
batterij, vanaf 349 dollar. Vanaf 13 oktober.
Privacy-fans mogen even juichen. Meta snapt eindelijk
dat niet iedereen gefilmd wil worden bij de bakker.
De gewone derde generatie Ray-Ban Meta blijft wél een
camera houden. Slanker, 9 uur batterij, betere
microfoons. Vanaf 449 dollar, nu te koop. Extra kleuren,
sterren-edities en een goedkopere Adventurer-versie van
249 dollar. Meta wil gewoon dat je iets op je neus hebt.
De Display-bril krijgt betere navigatie: “draai bij het
gele huis” in plaats van alleen straatnamen. Plus
dezelfde hologram-avatars in WhatsApp. Meer landen
krijgen hem deze herfst.
Je AI past nu aan je sleutelbos
Dan het vreemdste: de Muse Charm. Een Tamagotchi-achtig
dingetje met schermpje. Daar woont Muse, Meta’s
persoonlijke AI. Tik erop en praat. Zuckerberg toonde
het trots. Levering in december, prijs nog onbekend.
Meta heeft er nog maar een paar gebouwd.
Eerst zat de AI in je telefoon. Toen in je bril. Nu
krijgt hij een eigen huisdier. Alsof je zak nog niet vol
zat.
En verder nog wat extra’s
Beat Saber zonder controllers, Disney-films in 3D, live
sport alsof je op de tribune zit. En een functie die
herrie wegfiltert in een druk café: 149 dollar extra of
via abonnement.
Meta blijft je pushen tot je een bril draagt, een doosje
in je zak hebt en een AI-beestje aan je sleutels.
Sommige ideeën zijn handig. Andere voelen als “we
moesten nóg iets verkopen”. Maar wees gerust: je mag
gelukkig nog altijd je oude zonnebril opzetten.
https://www.engadget.com/2267230/everything-announced-at-meta-connect-2026/
https://9to5mac.com/2026/09/23/meta-announces-camera-free-glasses-dedicated-muse-ai-gadget-more/
https://www.engadget.com/2267220/meta-ray-ban-display-getting-feature-updates-including-holographic-avatar-support/
https://www.engadget.com/2267229/meta-put-muse-in-a-tamagotchi-like-charm-device/
https://gizmodo.com/meta-vr-glasses-hands-on-vr-aint-dead-yet-2000815697
Microsoft sluit een phishingwinkel. De
voordeur bleef gewoon open
 Microsoft
heeft meegeholpen om EvilTokens plat te leggen: een
kant-en-klare phishingdienst met AI. Die gebruik maakt
van meer dan 12.000 mailboxen bij 10.000 organisaties
wereldwijd. Twee man werden gearresteerd in
Groot-Brittannië. Vijftig sites en 150 domeinen gingen
offline. Klinkt dapper. Het bijzondere is: het zwakke
punt zat alleen in Microsofts eigen inlogsysteem.
Geen wachtwoord stelen, wel een code laten intikken
EvilTokens misbruikte ‘apparaatcode-inloggen’. Dat is
bedoeld voor tv’s en printers: je krijgt een korte code
en typt die in op een andere computer. Criminelen
startten die login zelf en stuurden jou de code in een
mail over een factuur, een wachtwoord dat verloopt of
een bestand om te tekenen. Jij tikt de code in. Klaar.
Geen gestolen wachtwoord. Tweestapsverificatie helpt dan
weinig, want jij keurt hun sessie zelf goed.
Phishing als abonnement, AI als stagiair
De kit kostte 1.500 dollar plus 500 per maand, via
Telegram. de "klant" kon kiezen uit 44 kant-en-klare
thema’s. AI schreef gerichte mails én speurde daarna in
gestolen postvakken: wie keurt overschrijvingen goed,
welke leverancier mailt er vaak. Daarna volgde een nog
geloofwaardiger vervolgmail. Alsof je inbrekers een
receptioniste cadeau geeft.
Slashdot is niet onder de indruk
Reacties daar zijn bitser: Microsoft stapelt beveiliging
op beveiliging, mail wordt onhandiger, en toch lekken
juist hun zakelijke mailboxen het hardst. Nieuwe sloten
op een huis waarvan het raam nog openstaat. Eén
commentaar vat het samen: nóg een ‘dit lost alles
op’-maatregel, nóg meer gehackte Exchange-accounts.
Microsoft adviseert die apparaatcode-login uit te zetten
als je hem niet nodig hebt. Slim. Vraag blijft waarom
zo’n handige achterdeur standaard zo makkelijk te
misbruiken was.
Kortom: een criminele webwinkel is dicht. De truc — jou
een echte Microsoft-code laten goedkeuren — blijft
bestaan tot bedrijven die functie dichtdraaien. Jij kunt
beginnen met wantrouwen tegen elke mail die vraagt om
‘even een code in te tikken’.
https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2026/09/22/unmasking-eviltokens-getting-to-the-root-of-device-code-phishing/
https://yro.slashdot.org/story/26/09/23/0621252/microsoft-helps-take-down-massive-automated-ai-powered-phishing-as-a-service-platform?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
Claude vindt iets CRISPR-achtigs. Wat het
doet, weet niemand nog
 Anthropic heeft
een eigen biologielab, zo kon je begin deze week lezen.
Nu is er al een eerste resultaat: hun chatbot Claude zou
zelf een nieuw enzymsysteem hebben ontdekt. Het bedrijf
vergelijkt het met CRISPR, de beroemde
knip-en-plaktechniek voor DNA. Dat klinkt groter dan wat
het systeem tot nu toe bewezen heeft.
Bijna duizend chatbots op speurtocht
Zo’n 950 Claude-hulpjes zochten 21 uur door een enorme
berg DNA. Eentje zag een vreemd herhalend patroon naast
een enzym dat RNA naar DNA kopieert. Dat enzym zat in
een bacteriofaag: een virus dat bacteriën aanvalt.
Mensen gaven de startvraag en deden het labwerk. Claude
zocht en wees.
Anthropic noemt het ART. Het lijkt op CRISPR omdat er
ook een rijtje herhalende DNA-stukjes bij zit. CRISPR
werd ooit op precies zo’n rare herhaling ontdekt en
groeide uit tot een medische hamer. ART heeft dat
stadium echter nog niet bereikt. Gewoon: ze weten nog
niet wat het systeem doet.
Een ontdekking, of een persbericht?
CRISPR-pionier Feng Zhang noemt het “intrigerend” en het
verdient nader onderzoek. Dat is beleefd
wetenschappelijk voor: interessant, geen doorbraak. The
Verge merkt terecht op dat praktische toepassing
onduidelijk is. Toch gaat de vergelijking met CRISPR al
de wereld over. Handig als je wetenschappers wilt lokken
en wilt laten zien dat je model écht iets vindt.
Nuttig is het wél als werkwijze: AI die rare patronen in
DNA eruit vist, mensen die daarna in het lab kijken.
Minder mooie kant: een vroege vondst verkopen als de
nieuwe CRISPR. Eerst maar eens uitzoeken of ART meer is
dan een mooi herhalend plaatje in de code van een virus.
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/999470/anthropic-biolab-claude-crispr
https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system
 |
Hoe bedenken ze het
Soft- en
hardwarefabrikanten met nieuw en/of
beter!
|
AI’s volgende
truc: een afvalberg die zes keer om de aarde past
 We praten ons
suf over de stroom, het water en de CO2 die al die AI
met zich meebrengt. Een rapport van de milieugroep Basel
Action Network zegt: je vergeet nog de berg schroot.
Tussen 2025 en 2050 zou AI-infrastructuur 395 tot 617
miljoen ton elektronisch afval kunnen opleveren. Dat
vult 15 tot 23 miljoen zeecontainers. Zet er 20 miljoen
achter elkaar en je hebt een lint van 244.000 kilometer
– grofweg zes keer de evenaar.
Niet alleen de chips
Eerdere schattingen keken vooral naar servers en
grafische kaarten. Die zijn maar 13 procent van het
gewicht in een datacentrum. De rest is kabels,
stroomverdeling, noodstroom, netwerkspul en koeling.
Voor één AI-hal van 100 megawatt telt BAN zo’n 7.000 ton
spullen. Alleen al in de koperen leidingen zit ongeveer
2.700 ton koper.
Weggooien is het verdienmodel
AI-kaarten gaan om de twee à drie jaar de container in.
Netwerk na drie à vier jaar, koeling en noodstroom na
vijf, stroomkasten na acht. Als een zaal van 5–15
kilowatt per rek naar 50–140 kilowatt springt, moet vaak
de hele stroomkast eruit. Fabrikanten leveren complete
rekken, dus je vervangt niet één kaart, je vervangt de
kast.
Geen plan B
Niemand – geen techreus, geen overheid – heeft een plan
voor afval op deze schaal. De verwerking van de huidige
berg hapert al. Giftige stoffen, waaronder PFAS, komen
in een volgend rapport. Hergebruik ook.
Kortom: we bouwen razendsnel tempels voor chatbots, en
doen alsof de stenen vanzelf verdwijnen. De aarde is
rond. Die containerketting ook, als we niks doen –
alleen een stuk viezer.
https://www.theregister.com/off-prem/2026/09/19/ai-boom-could-leave-an-e-waste-trail-that-wraps-6-times-around-earth/5297451
Google lanceert de Googlebook - moet je
hem kopen? Alleen als je telefoon al de baas is
 Google verkoopt
vanaf 4 oktober laptops die geen Windows of Mac zijn,
maar een uit de kluiten gewassen Android-telefoon met
toetsenbord. Prijzen starten rond 900 dollar. De
belofte: jouw Pixel of andere Android-telefoon en deze
laptop voelen als één ding.
Waarom zou je er eentje willen?
Heb je een recente Android-telefoon, dan is het idee
sterk. Je opent bestanden van je telefoon alsof ze op de
laptop staan. Meldingen komen op beide apparaten. Je
start iets op je telefoon en maakt het af op het grotere
scherm. Apps uit de Play Store draaien gewoon mee.
Netflix laat zelfs downloads toe, handig in de trein.
Updates belooft Google tien jaar lang zelf te doen, niet
de laptopfabrikant.
De machines van Acer, Asus, Dell, HP en Lenovo voelen
premium: lichte behuizing, vaak een scherp oled-scherm,
16 GB geheugen. De goedkoopste is de Acer-klaplaptop. De
Dell is het slankst.
De nadelen, en die zijn niet klein
Zonder Android-telefoon valt het feest in.
iPhone-gebruikers krijgen bijna niks extra. Veel
programma’s blijven telefoon-apps in een staand venster.
Photoshop en andere echte desktopsoftware ontbreken.
Gamen is vooral mobiel of via streaming. En voor 900 tot
1300 dollar concurreer je met een MacBook Air, die wél
een volwassen programma-aanbod heeft.
Google stopt er ook Gemini in: schud met de muis en er
poppen suggesties op. Leuk als truc, irritant als je
gewoon wilt typen.
Googlebook versus Chromebook
Een Chromebook is de goedkope neef. Die draait op
ChromeOS, is vaak honderden euro’s goedkoper en prima
als je vooral surft, mailt en Google Docs gebruikt. Een
Googlebook is duurder, zwaarder uitgerust en gebouwd
rond je telefoon, niet alleen rond de browser.
- Hardware telt mee. Chromebooks mogen slank zijn, maar
starten vaak met weinig geheugen en een matig scherm.
Googlebooks eisen minstens 16 GB geheugen, premium
materialen en meestal een fijn touchscreen. Google
belooft ook zelf de updates te sturen, zoals bij
ChromeOS, zodat je niet afhankelijk bent van Acer of HP.
-Het nadeel blijft hetzelfde als bij Chromebooks, alleen
duurder: geen echte Windows- of Mac-programma’s. Koop je
een Chromebook, dan accepteer je dat voor weinig geld.
Koop je een Googlebook, dan betaal je MacBook-prijzen
voor een systeem dat nog steeds het happiest is als je
in Chrome of een telefoon-app leeft.
-Chromebooks verdwijnen niet. Die blijven de keuze voor
school, tweede laptop of krap budget. Een Googlebook is
voor wie al in het Android-kamp zit en bereid is extra
te betalen voor een groot scherm dat zich gedraagt als
verlengstuk van de broekzak.
Kort oordeel
Koop een Googlebook als je leven al op Android draait en
je vooral mailt, browsert en video kijkt. Blijf bij
Windows of Mac als je échte programma’s, games of een
iPhone nodig hebt. En koop een Chromebook als je
hetzelfde wilt, maar zonder het premium-prijskaartje.
Dit is geen derde universele laptop. Het is een dure
tweede scherm voor je broekzakcomputer.
https://9to5google.com/2026/09/21/googlebook-launch/
https://www.pcworld.com/article/3238847/googles-new-googlebooks-arent-ai-first-theyre-phone-first.html
https://www.cnet.com/videos/what-and-why-are-googlebooks/
https://9to5google.com/2026/09/21/googlebook-os-hands-on/
Nier eruit via de satelliet: knap, maar
geen toverstok
 In
Nigeria haalde een chirurg vanop 500 kilometer een
kankergezwel uit een nier. Niet met een toverstaf, wel
met een operatierobot en Starlink. West-Afrika’s eerste
tele-robotoperatie, zeggen de ziekenhuizen. De patiënt
lag in Abuja, de arts zat bij Lagos achter een console.
Wat er écht gebeurde
De arts stuurde in realtime commando’s naar een
Toumai-robot. Starlink droeg het signaal, MTN stond
paraat als het satellietnetwerk haperde. Dat laatste
detail is minder sexy dan “Elon redt een nier”, maar wel
eerlijk: niemand opereert graag als de verbinding even
wegvalt omdat er een wolk over de schotel hangt.
Knap én een beetje reclame
Het is indrukwekkend. Specialisten hoeven niet meer
overal naartoe te vliegen, patiënten evenmin. In een
land met te weinig topchirurgen is dat geen gadget, dat
is praktisch. Alleen: op X lijkt het alsof Starlink de
operatie deed. De robot, het team naast het bed en de
backup-lijn verdwijnen dan even uit beeld. Alsof je de
ambulance vergeet en alleen de wifi-sticker op het dak
prijst.
De kleine lettertjes
Artsen zelf vragen meteen om betere stroom, meer
training en stabiel internet. Logisch. Een nier
verwijderen via de ruimte klinkt futuristisch, tot de
generator sputtert. En “eerste in West-Afrika” is mooi,
maar telechirurgie bestaat elders al langer — soms over
nóg grotere afstanden, via glasvezel.
Kortom: een echte medische primeur, geen sciencefiction.
Handig voor wie ver van specialisten woont. Minder
handig als je denkt dat een schotel op het dak de hele
zorgcrisis oplost. Een satelliet is snel. Een
gezondheidszorgsysteem is dat zelden.
https://thenationonlineng.net/nigeria-records-first-tele-robotic-surgery-in-west-africa/
Europa wil eigen chips, met Duitse ernst
en Hollandse machines
 Duitsland
en Nederland steken samen 40 miljoen euro in slimmere
chipontwerpen. Het klinkt als een bondgenootschap uit
een avonturenfilm: SPRIND uit Duitsland en de verse
Nederlandse dienst NADI. Doel: chips ontwerpen met hulp
van slimme software, zodat Europa minder afhankelijk
wordt van Amerika en China.
Wat ze precies willen
Chips ontwerpen duurt nu jaren. De wedstrijd moet dat
terugbrengen naar weken. Kleine teams mogen meedoen.
Eerst zeven groepen, later drie finalisten. Het gaat
vooral om chips die AI-modellen trainen én gebruiken.
Nederland heeft ASML, Duitsland heeft fabrieken en labs.
Op papier een logisch duo.
NADI is nog maar net geboren, met 500 miljoen euro
startkapitaal. Het moet een soort Europese durfmachine
worden, naar Amerikaans voorbeeld. SPRIND bestaat al
langer en deelt nu zijn huiswerk.
Waarom dit toch een beetje potsierlijk voelt
Nvidia blijft de vrachtwagen op de snelweg. Europa wil
liever een bestelwagentje: zuiniger, handiger, van eigen
makelij. Mooie metafoor. Alleen: 40 miljoen in twintig
maanden is peanuts naast wat Amerikaanse en Aziatische
reuzen uitgeven. Je koopt er geen industrie mee, hooguit
een paar beloftevolle prototypes.
En ja, “eigen chips voor eigen AI” klinkt stoer tot je
merkt dat Europa al jaren achterloopt in het échte maken
van de allerslimste schakelingen. Ontwerpen is stap één.
Bouwen, verkopen en bijblijven is de marathon.
Kortom: een verstandig experiment. Geen wonderwapen. Als
het werkt, win je tijd. Als het mislukt, heb je in elk
geval samen geoefend. Dat is al meer dan gemiddeld
Europees industriebeleid.
https://www.reuters.com/business/german-dutch-strategic-innovation-agencies-collaborate-ai-chip-design-2026-09-23/
https://tech.eu/2026/09/23/sprind-and-nadi-launch-eur40m-challenge-to-reinvent-european-chip-design/
Weer een nieuwe chip. Nu moet je oortje
ook ‘slim’ zijn
 Qualcomm heeft
de Snapdragon Sound Elite Gen 2 voorgesteld. Een nieuwe
chip voor oortjes, koptelefoons en audiobrillen. Twee
keer zoveel AI-kracht als de vorige. Op het apparaat
zelf, dus niet alles hoeft naar de cloud. Dat klinkt
zuinig. Het klinkt vooral als: ook je oortjes moeten nu
een assistent worden.
Praten tegen je dopjes
Qualcomm belooft dat je met de chip live kan laten
vertalen en gesprekken harder kan zetten wanneer je
slechter hoort. Handig, als het werkt en de batterij het
volhoudt. De boodschap van de baas: je gaat AI niet
alleen op een scherm gebruiken, maar al pratend. Alsof
niemand al zat is van “Hey Siri” in de supermarkt.
Mooier geluid, groter bereik, dezelfde belofte
Er zit ondersteuning in voor verliesvrije audio en een
truc die wifi en bluetooth combineert, zodat je verder
van je telefoon kunt lopen. Wifi 6E moet de AI laten
draaien zonder dat het geluid instort of de accu sterft.
Dat belooft elke chipmaker. Maar je zal het pas beleven
als een merk het in een echt product stopt.
Kortom: Qualcomm verkoopt geen oortjes, maar de motor
erin. Fabrikanten mogen de stickers plakken. Jij mag
later betalen voor dopjes die meeluisteren, vertalen en
“helpen”. Mooi als je dat wilt. Vermoeiend als je alleen
rustig muziek wilde.
https://www.engadget.com/2267407/qualcomm-snapdragon-sound-elite-ai-for-audio-wearables/
|
Het oor wil ook wat!
Audio op het Internet
|
Suno wast de
oude hits tot nieuwe. Sony en Universal willen de
wasmachine sluiten
 Sony Music en
Universal Music Group dagen AI-muziekapp Suno opnieuw
voor de rechter. Aanleiding: het nieuwe model v6. Suno
zegt: dit keer met toestemming, want Warner, BMG en
Believe hebben licenties gegeven. De andere twee majors
zien er echter een wasmachine in. v6 is ook getraind op
nummers en voorkeuren van gebruikers uit de oude,
onvergunde modellen. In juridisch jargon: “vrucht van
dezelfde giftige boom.” Je wast de soep niet schoon door
hem in een nieuwe pan te gieten.
Eerst schrapen, dan onderhandelen
In 2024 stapten de grote labels al naar de rechter. Uit
een datalek bleek dat Suno miljoenen tracks van onder
meer YouTube, Deezer en Genius had opgezogen. Suno
noemde dat “redelijk gebruik”: leren van muziek om
nieuwe muziek te maken. Ondertussen sloten Warner en
vrienden wél een deal. Sony en Universal niet. Zij
tellen minstens 60.202 opnames. In Amerika kan dat
oplopen tot miljarden.
Iedereen heeft gelijk. En niemand.
Suno: mensen moeten de muziektaal leren, wij zijn geen
imitatie-fabriek. De labels: zonder toestemming is het
diefstal, en als je later een licentie tekent bewijs je
juist dat er een markt is. Artiesten als Jason Isbell
klagen apart: hun stem en stijl worden nagebootst.
Universal vecht tegelijk tegen een tsunami aan AI-rommel
op platforms.
De grap voor jou
Jij typt “alsof The Beatles een regenachtige maandag
hadden” en krijgt een deuntje. Achter de schermen ruziën
miljardairs over wie de jukebox bezit. Eén kamp wil
alles afsluiten. Het andere wil eerst kopiëren en daarna
netjes vragen. De muzikant in het midden? Die mag hopen
dat er ooit nog een cent overblijft – of zelf een prompt
worden.
https://variety.com/2026/music/news/sony-music-universal-music-sue-suno-label-backed-model-1236866921/
https://www.engadget.com/2262978/sony-music-and-umg-say-sunos-new-models-still-violates-their-copyright/
https://www.digitalmusicnews.com/2026/09/18/universal-music-suno-lawsuit-second/
Belleman & Van Dop: de achtergronden
bij rechtszaken
 In de
wekelijkse podcast 'Belleman & Van Dop' bespreken
rechtbankverslaggevers Saskia Belleman en Jules van Dop
het meest opvallende nieuws uit de rechtbank. In
aflevering 4 spreekt Saskia met Burgemeester Carola
Schouten van Rotterdam. Die pleit voor betere
stalking-wetten: "Ik wil eerder kunnen ingrijpen"
Want waarom moeten bij een geval van huiselijk geweld de
vrouw en kinderen verhuizen, waarom niet de man? Zij
vermeldt ook het gebruik van "victim devices" - een
soort enkelband die de dader moet dragen, en het is het
slachtoffer dat via een toestel dat zij bij zich heeft,
gewaarschuwd wordt wanneer de dader zich binnen een
bepaald (verboden) bereik bevindt. Een interessante
aflevering!
https://npo.nl/luister/podcasts/1395-belleman-and-van-dop/145756
Sony stapt in een AI-club. En blijft
intussen procederen
 Onlangs richtten
verschillende bedrijven ARIAM op: Disney, BBC, The New
York Times en andere mediabedrijven. Met als doel: AI
“verantwoord” maken. In gewone taal: eerst betalen voor
het werk van artiesten, dan pas trainen. Klinkt netjes.
Nu treedt ook Sony Music toe tot de organisatie. Wat
perfect past bij een label dat AI-muziekdiensten Suno en
Udio voor de rechter sleept.
Beschermen, licenties geven en nemen, en een beetje
meedoen
Sony-topman Kevin Kelleher zegt dat AI alleen mag
groeien als menselijke kunst centraal staat. ARIAM wil
niet alleen auteursrecht, maar ook regels voor
consumenten en kinderen. Mooie zinnen. Tegelijk steekt
Sony geld in Stability AI, samen met Universal en
Warner. Aanklagen én investeren: de industry-versie van
“ik ben tegen snoep, behalve dit zakje”.
Universal en Warner sloten wél deals met
AI-muziekmakers. Sony niet. Vorige week nog een nieuwe
zaak tegen Suno, eerder tegen Udio over tienduizenden
nummers. De boodschap: zonder toestemming geen training.
De ARIAM-club moet die lijn nu ook in Den Haag en
Washington helpen verkopen.
De jungle is voorbij, zegt een insider
François Pachet, ooit bij Sony’s lab verantwoordelijk
voor de Beatles-achtige AI-hit Daddy’s Car, zegt het
botter. Tien jaar geleden bouwde hij databases zonder
veel gedoe. Toen werd iedereen zenuwachtig over rechten.
Nu is de wilde tijd voorbij. Spotify durft geen vrije
AI-hits meer laten horen, alleen covers mét afspraak.
Veilig. Saai, misschien. Wel wettig.
Pachet vindt AI-liedjes technisch bijna vlekkeloos, maar
zonder écht songschrijven: geen spanning, geen oplossing
van een muzikaal probleem. Alleen het volgende akkoord.
Kortom: Sony wil de regels schrijven, de rechters werk
geven en af en toe een AI-bedrijf aankopen. Jij hoort
straks misschien nettere AI-covers. Of gewoon dezelfde
ruzie, met een chiquere afkorting erbij.
https://variety.com/2026/music/news/sony-music-group-joins-ai-content-coalition-ariam-1236873137/
https://www.musicbusinessworldwide.com/sony-music-group-becomes-first-music-company-to-join-ai-policy-coalition-ariam-alongside-disney-the-bbc-and-the-new-york-times/
https://musically.com/2026/09/23/ai-music-guru-francois-pachet-its-no-longer-the-jungle-era/
 |
De nieuwe oogst
|
Lightning
Maps: bliksems
 LightningMaps is een
webplatform dat wereldwijd bliksemactiviteit
realtime visualiseert. Het maakt deel uit van
het communityproject Blitzortung, dat data van
verspreide sensoren verzamelt en op interactieve
kaarten toont. Gebruikers zien blikseminslagen
via radiosignalen en kunnen onweersbuien, hun
beweging en de intensiteit van inslagen live
volgen.
[Taal: EN]
https://www.lightningmaps.org
|
Cool Shapes: abstracte vormen
 CoolShapes is een
open-sourceproject dat een collectie van meer
dan 100 unieke abstracte vormen biedt, elk met
coole korrelige gradiënten. Ontworpen voor zowel
persoonlijk als commercieel gebruik, zijn deze
vormen gemaakt om verschillende ontwerp- en
ontwikkelingsprojecten te verbeteren.
De bron is beschikbaar onder de MIT-licentie,
waardoor het gratis te gebruiken is in diverse
toepassingen. Gebruikers kunnen deze vormen
eenvoudig in hun workflows integreren door
bestanden in meerdere formaten te downloaden,
waaronder SVG en PNG, of door het React-pakket
te gebruiken voor webontwikkeling.
[Taal: EN]
https://coolshap.es/
|
Moodteca: boekenadvies
 Moodteca is een
gratis webapp, geen programma dat je moet
downloaden. Je kiest hoe je je wilt voelen
(getroost, verliefd, onrustig…), klikt een paar
covers aan en krijgt boekentips op basis van
sfeer in plaats van genre. De catalogus telt nu
zo’n 373 titels uit Open Library.
Er zijn op het eerste zicht geen meldingen van
moodteca.com op bekende spam- of scamlijsten.
Let op: sites met een vergelijkbare naam (zoals
moodote.com of moodthca.uk) zijn wél als
verdacht gemarkeerd, maar dat zijn andere
websites.
[Taal: EN]
https://moodteca.com/en
|
Adobe Acrobat extensie voor
Chrome
 Met de
Adobe Acrobat-extensie voor de Chrome browser
open je pdf’s in Chrome, kun je ze bekijken,
printen, invullen, ondertekenen en van
commentaar of markeringen voorzien. De extensie
zelf is gratis; converteren, comprimeren,
samenvoegen en pagina’s herschikken zitten
achter een proefperiode of een betaald
Adobe-abonnement.
https://chromewebstore.google.com/detail/adobe-acrobat-pdf-edit-co/efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj?pli=1
|
Ptree.org: alle leven op aarde
 Ptree.org
is een gratis webapp: een interactieve stamboom
van het leven. Je klikt door dieren, planten,
bacteriën en virussen, ziet foto’s, kenmerken
(grootte, leefwijze, wie wat eet) en kunt
groepen vergelijken. De informatie die je er
vindt is echt overweldigend - wel in het Engels
helaas. Maar daarvoor dient AI!
Er zijn geen aanwijzingen dat deze site op spam-
of malwarelijsten staat; het is een recente
wetenschappelijke hobby-site van de maker van
ptable.com, gebouwd op open onderzoeksdata.
[Taal: EN]
https://ptree.org/
|
Colorsss: kleuren kiezen
 Dit is een simpele
website die je inspiratie wil geven voor een
kleurenpalet. Designers, ontwikkelaars,
creatieve professionals kunnen daarmee aan de
slag. De bedoeling is dat je meteen harmonieuze
kleurencombinaties ziet, die je kan gebruiken
voor je website, mobiele app, illustraties,
presentaties en andere visuele projecten. Je
krijgt er kleurenpaletten, de HEX kleurenwaarde,
en veel meer.
[Taal: EN]
https://colorsss.com/
|
Al spelende Latijn leren
 Een leuke website om
je kinderen te helpen bij hun studies - in dit
geval: Latijn. Het werkt met een spel: vul je
het correcte woord in, dan gaat je pion verder,
is het een fout woord, dan krijg je een bom. En
bij 3 verkeerde antwoorden zal je brug
instorten, en moet je terug naar start. In het
game zullen de foute antwoorden ook sneller
terugkomen, om de correctie beter te laten
doordringen.
[Taal: EN]
https://random.ma.ttias.be/via/
|
Food Mood: zou jij een AI
vertrouwen om een fusion recept te maken?
 Dat is
wat di interactief experiment aanbiedt, dat
afkomstig is van Google Arts & Culture. Je
kan er namelijk cultureel creatief aan de slag
gaan, door de fusie van verschillende keukens.
Door bijvoorbeeld de elementen van twee
verschillende tradities te mengen.
Je kan, net als bij andere AI tools een prompt
geven, zoals: ik wil een SOEP voor 1
PERSOON die invloeden mixt van GUINEE--BISSAU en
BENIN
Of het altijd een succes is? Dat zal jij
proefondervindelijk moeten proeven!
[Taal: EN]
https://webcurate.co/food-mood
https://artsandculture.google.com/experiment/food-mood/HwHnGalZ3up0EA?cp=e30.
|
Fake Filler: formulieren
automatisch invullen bij test-situaties
 Met Fake Filler vul
je in één klik alle velden op een webformulier
met nepgegevens: namen, e-mails, telefoonnummers
en dergelijke. Dat scheelt eindeloos tikwerk als
je sites bouwt of test. CAPTCHA’s en verborgen
of geblokkeerde velden slaat de extensie over;
je kunt de nepdata ook zelf aanpassen.
[Taal: EN]
https://chromewebstore.google.com/detail/fake-filler/bnjjngeaknajbdcgpfkgnonkmififhfo
https://webcurate.co/fake-filler
|
Stripinfo: database van strips
 Deze
bespreking van een website zal iets
persoonlijker zijn, en iets uitgebreider. Ik heb
ze namelijk zelf nog maar pas leren ontdekken,
alhoewel zij al lang bestaat. De reden van mijn
ontdekking: zelf bezit ik een heel grote
collectie stripverhalen, die ik met heel veel
liefde en genot gelezen heb. Maar bij mijn
verhuis naar een nieuwe woning in 2001 zijn alle
strips in dozen beland... en zijn zij er meer
dan 25 jaar niet meer uit geweest. En dan is de
vraag: ga ik gewoon die collectie houden om te
"bezitten" - of ga ik er andere mensen gelukkig
mee maken. En meer nog: wat heb ik eigenlijk in
huis?
Bij mijn zoektocht naar manieren om mijn strips
te catalogeren, de eventuele verkoopwaarde ervan
te schatten, kwam ik deze website tegen. Mijn
ogen vielen open: een enorme database van
Nederlandstalige (soms ook Franstalige)
stripboeken, gewoon gratis te gebruiken!
Na het aanmaken van een account heb je de
mogelijkheid om de naam van een album in te
voeren in het zoekvak. Je krijgt dan een link
naar die strip, met de verschillende edities
(hard/soft cover, herdrukken, verschillende
uitgevers, speciale uitgaven...). Vind jij jouw
strip terug, dan moet je gewoon op de link
klikken om dat album aan je collectie toe te
voegen. Je kan ook invullen wat je ervoor
betaald hebt, wanneer je de strip aangekocht
hebt, welke kwotering je eraan geeft. En kijk:
de strip staat in je collectie.
Elk album heeft een individuele link, die ook
verwijzen naar collecties, dus stripreeksen.
Daar kan je dan weer zien welke albums jij
ontbreekt in de volledige reeks. Je ziet ook
hoeveel andere gebruikers dat album bezitten (of
gelezen hebben), en wie op zoek is naar dat
bepaalde album en het op zijn/haar wenslijst
gezet heeft.
Zo vul je album na album in. En het mooiste is:
via je profiel kan je een lijst opvragen van je
collectie. Daarbij bepaal je welke velden je in
die lijst wil hebben, en welke niet. Het
resultaat kan je gewoon kopiëren en in een XLS
plakken, om daar dan verder te sorteren.
Een heuse ontdekking voor mij. De bestaande
database is enorm uitgebreid - en zou jij in het
bezit zijn van een uniek album, dat nog niet in
de database zit, dan kan je het uiteraard altijd
toevoegen. Maar zelfs met mijn uitgebreide
collectie was dat niet het geval.
De website is enorm gebruiksvriendelijk, heel
duidelijk, heel handig. En bovendien gratis. Een
aanrader - en als je er tevreden over bent, dan
kan je uiteraard een financieel steuntje in de
rug geven!
Wil je zien welke albums ik in mijn collectie
heb? Ik ben die nog altijd aan het uitbouwen,
maar je kan me volgen via
https://stripinfo.be/userCollection/index/24890
https://stripinfo.be/
|
Bezoek
ook de andere projecten van de
Netties-medewerkers:
Wim
W.: http://www.tenbunderen.be/
- http://www.nieuwsbronnen.com/
Sjeef:
http://www.sjeef.eu/Nederlands/projecten.html
Hilde:
http://hoorspel.wordpress.com
| |
Bij de collega's
|
 ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
Netflix rolt binnenkort
goedkoper abonnement uit in Nederland, maar daar staat
wel wat tegenover
Netflix-abonnees kunnen binnenkort flink besparen op
hun maandelijkse kosten, mits ze bereid zijn
reclameblokken te kijken. De streamingdienst
introduceert op 1 maart 2027 het goedkopere abonnement
met advertenties in Nederland.
https://www.ad.nl/tech/netflix-rolt-binnenkort-goedkoper-abonnement-uit-in-nederland-maar-daar-staat-wel-wat-tegenover~aa6171a7/
 COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
Review: Assoluto Racing op
Nintendo Switch
Origineel komt het game uit de mobiele wereld,
waar het gratis was. Vandaag betaal je er in de
Nintendo Switch shop 19,99 euro voor. De vraag is: is
het die twintig euro waard? En vooral: wat krijg je
ervoor terug?
https://computertaal.info/2026/09/23/review-assoluto-racing-op-nintendo-switch/
 TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
Nederlands hackerscollectief
DIVD meldt hack, gaat uit van 'worstcasescenario'
Het Nederlandse hackerscollectief DIVD is slachtoffer
geworden van een hack, vermoedelijk uitgevoerd door
AI-agents. De precieze impact is nog onduidelijk, maar
het DIVD zegt voorlopig uit te gaan van het
'worstcasescenario'.
https://tweakers.net/nieuws/252598/nederlands-hackerscollectief-divd-meldt-hack-gaat-uit-van-worstcasescenario.html
 DATANEWS
http://www.datanews.be
https://trends.knack.be/ai-en-tech/
Lege aula’s in de informatica: ‘AI bedreigt niet de job,
wel de eerste job’
Nergens heeft AI zich zo snel ingeburgerd als in de
softwareontwikkeling. En dat laat zich al merken in de
informatica-opleidingen. Volgens Wim Casteels bedreigt
AI zo wel degelijk de eerste job.
https://trends.knack.be/ai-en-tech/lege-aulas-in-de-informatica-ai-bedreigt-niet-de-job-wel-de-eerste-job/
 |
De zaak Tee en Tee
Tips en trucs voor de
PC/Internaut
|
Slim:
je Facebook- of Instagram-post in WhatsApp
plakken, zonder app-hoppen
 Meta
test een functie waarbij je vanuit WhatsApp
foto’s, video’s, stories en reels van je eigen
Facebook of Instagram kunt kiezen. Handig als je
oma weer vraagt “stuur die vakantiefoto even”.
Minder handig: je moet je accounts eerst aan
elkaar knopen. Meta vindt dat fijn. Jij mag zelf
bepalen of het dat waard is.
Let op voor je begint
Dit zit nu in de bèta van WhatsApp (Android en
iPhone) en rolt langzaam uit. Zie je de extra
bronnen niet? Dan heb je pech, of Meta vindt jou
nog niet klaar. Werkt alleen met jouw berichten,
niet die van anderen.
Stap 1. Koppel je accounts
Open Facebook of Instagram. Ga naar Instellingen
→ Accountscentrum (of Account Center). Voeg
WhatsApp, Facebook en Instagram toe onder
hetzelfde Meta-dak. Zonder die koppeling blijft
de knop onzichtbaar. Ja, dat is precies de
bedoeling.
Stap 2. Update WhatsApp
Update naar de nieuwste versie. Wordt de bèta
nog niet naar jouw regio uitgerold? Wacht tot de
gewone versie het krijgt, of installeer WhatsApp
Beta via de Play Store / TestFlight. Geen zin in
bèta-bugs? Stop hier en stuur gewoon een
screenshot. Ouderwets werkt ook.
Stap 3. Open een chat en tik op bijlage
Kies het paperclip- of plusje, daarna galerij of
media. Bovenaan de kiezer zit een keuzelijst met
bronnen (foto’s op je telefoon, enzovoort).
Stap 4. Wissel naar Instagram of Facebook
Tik op die lijst en kies Instagram of Facebook.
Je ziet je eigen stories, posts en reels in een
raster, net als je fotomap.
Stap 5. Kies en verstuur
Tik het item aan, eventueel bijschrift erbij,
verzenden. Klaar. Geen app wisselen, geen “even
opslaan en opnieuw uploaden”.
Kleine waarschuwing
Delen naar WhatsApp maakt van een “openbaar op
Instagram”-ding niet opeens privé in de groep.
En Meta ziet graag dat alles onder één login
hangt. Handig voor jou. Handiger voor hen. Wil
je dat niet, blijf je posts gewoon downloaden en
handmatig sturen. Duurt tien seconden langer,
scheelt één megabedrijf in je accountscentrum.
https://betanews.com/article/meta-is-making-it-easier-to-share-your-facebook-and-instagram-posts-on-whatsapp/
|
|
|
|
Van alles halen, (bijna)
niets betalen...
|
Simply
Draw: stapsgewijs leren tekenen
 Simply Draw is een
app om potloodtekenen te leren via stapsgewijze
videolessen van professionele tekenaars, met een
leerpad op basis van jouw interesses (zoals
dieren, natuur of cartoons), tips en wekelijkse
nieuwe sessies. De app is beschikbaar voor
iPhone en iPad; er is geen aanwijzing voor
Android of desktop. Downloaden is gratis, maar
het grootste deel van de inhoud zit achter
in-app aankopen/abonnement.
https://webcurate.co/simply-draw
https://apps.apple.com/us/app/simply-draw-learn-to-draw/id1639875485?ppid=dee4e2fa-2526-4886-9258-5d29d1945b8b%20
|
File Converter: bestanden omzetten
 File
Converter is een gratis, opensource
Windows-programma waarmee je via rechtsklikken
in Verkenner foto’s, video’s, audio en
documenten omzet of comprimeert, zonder een
aparte app te openen. Het draait op Windows 7
tot en met 11; voor Word-, Excel- of
PowerPoint-bestanden heb je wel Microsoft Office
nodig. Er zitten geen advertenties in en de
makers zeggen geen gegevens te verzamelen.
https://www.pcworld.com/article/3219316/this-free-windows-app-makes-file-conversion-ridiculously-easy.html
https://file-converter.io/
|
MyTourbook: je data op de
landkaart
 Dit is gratis
open-source software om GPS-tochten van fiets,
wandelen of training te importeren, en op
een kaart (ook 3D) te bekijken en statistieken
te bewaren. Het draait op Windows, Linux en
macOS, maar je hebt Java 11 of nieuwer nodig.
CHIP biedt vooral de Windows-versie aan; de
officiële downloads staan op GitHub/SourceForge.
http://mytourbook.sourceforge.net/mytourbook/
https://www.chip.de/download/spiele-unterhaltung/mytourbook_415da901-f365-4481-ab87-cf264c50cc00.html
|
Google Antigravity: slimme assistenten
 Google
Antigravity is een ontwikkelomgeving waarin
slimme assistenten niet alleen code aanvullen,
maar hele taken plannen en uitvoeren: apps
bouwen, testen en routineklussen automatiseren.
Het programma draait op Windows, macOS en Linux,
en er is ook een versie voor in de opdrachtregel
plus koppelingen met bekende code-editors. Voor
individuele ontwikkelaars is het (in de huidige
preview) gratis; voor teams bestaat er een
aparte, betaalde bedrijfsoptie.
https://www.chip.de/download/office-produktivitaet-finanzen/google-antigravity_734563c1-82bf-43dc-b459-374ec8769a13.html
https://antigravity.google/
|
Doorman: meldingen beheren
 Doorman
is een Android-app (vanaf Android 8) die
bijhoudt welke meldingen je écht opent en welke
apps je vooral lastigvallen. De statistieken
zijn gratis; tegen betaling kun je irritante
apps laten bundelen tot één samenvatting op een
tijdstip dat jij kiest. Codes, oproepen en
andere urgente meldingen gaan altijd meteen
door.
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.doormanapp.android
|
(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van
verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome,
ZDNet, PCWorld, en andere.
NeTTies e-zine
p/a Hilde Van Gool
Bossestraat 32
2220 Heist op den Berg
Coordinator:
Hilde Van Gool
Tel 0475/53.41.20 -
015/25.28.71
|
- "NeTTies" is
gratis te verkrijgen door te vragen om aan
onze abonneelijst te worden toegevoegd.
Dit kan online op onze site, of per
e-mail.
- Te allen
tijde kunt u het abonnement ook weer
stopzetten, eveneens via de site of per
e-mail.
- Uw adres
wordt niet aan derden doorgegeven en wordt
niet gebruikt voor commerciële doeleinden.
- "NeTTies" is
onafhankelijk en wordt geheel op
vrijwillige basis gemaakt.
- "NeTTies is
niet verantwoordelijk voor eventuele
schade veroorzaakt door het gebruik van
software waarover wij publiceren.
- Teksten mogen
worden overgenomen, maar uitsluitend met
bronvermelding.
- "NeTTies" mag
wel in z'n geheel worden doorgestuurd naar
derden ter kennismaking.
- "NeTTIes"
moedigt lezers aan een link te zetten op
hun webpagina. De aanwezigheid van een
verwijzing naar ons e-zine betekent echter
niet dat wij het eens zijn met de
redactionele inhoud op die site.
- De
advertenties die op "NeTTies" geplaatst
worden door derden vallen buiten de
verantwoordelijkheid van de redactie en
geven geenszins de mening van de redactie
weer. Bij deze teksten wordt
duidelijk aangegeven dat het om een
advertentie gaat.
Voor alle
duidelijkheid even op rij onze regels
voor de bescherming van uw privacy:
- Uw adres
wordt nooit aan derden doorgegeven.
- Uw adres
wordt ook niet voor marketingdoeleinden
gebruikt.
- NeTTies zal
u nooit reclameboodschappen van derden
doorsturen in een aparte mail.
- In onze
nieuwsbrief zal wel van tijd tot tijd
een advertentie opgenomen worden, in het
kader van sponsoring.
Deze tekst
werd voor het laatst aangepast op 14
januari 2004
Wij danken de vele
mensen die nu of in het verleden hebben
meegewerkt aan dit e-zine:
Miranda
Swier, Benny Raemaekers, Geert Demuynck,
Kurt Fierens, Peter Stuart, Gerard
Schaefers (Sjeef), Boeloeboeloe (LVO),
Manu Drieghe, Marijke Pante, Marianne
Steijlen, Reinhilde Remaut, Ludo
Cattoor, Evert Poppen, Philip Lafeber,
Julien Van den Borre, Johan Junior, Kurt
op de Beeck, Koen van Poucke, Rogier P.
Bakx, Jurgen Veys, Nick Toretto,
Krekkie, Dave Lahousse, Filip Overmeire
(Filover), Jeffrey Drooghenbroodt,
Human0id, Danny Zeegers, Wim Wilyn, Dave
Lahousse, Ben Depré, Eddy Horemans, Henk
Langerak, Arnold Top, Jan Van Reeth,
Fruggo, Paul Liekens.
In het bijzonder danken wij Gerard
Schaefer voor zijn tips en de spreuk van
de week.
Webhosting,
cms, verzending: Webdynamics
Eindredactie:
Hilde Van Gool, en vanuit de eeuwigheid:
Niek Harmans
Logistiek: Paul
Liekens
Secretaresse: Carol Fenijn
"NeTTies" is
een oorspronkelijk concept van Jean-Luc
Bostyn
De eindredactie
van NeTTies ligt in handen van Hilde
Van Gool,
freelance
publiciste.
U
ontvangt deze mail omdat u zich
in het verleden aangemeld hebt
als abonnee op deze nieuwsbrief.
Wenst u uw
abonnement te wijzigen of te
annuleren? Daarvoor kan u
terecht op onze website: https://www.netties.be/index.php?actie=abo
|
|
AFSLUITER
VAN DE WEEK
De gelukkigste mensen hebben
niet het beste van alles.
Maar zij
maken van alles het beste.
-Boeddha-
|
