Hilde

Indien u een bepaalde editie niet ontvangen hebt, ga naar onze website: 
http://www.netties.be en klik op archief.
Daar vindt u een link naar deel 1 en 2 van de laatste editie. Vorige nummers zijn er ook integraal te downloaden, tot en met nummer 1 - nostalgie troef!
 

Kanaal 17 Een nieuwsrubriek samengesteld uit berichten die  ons bereiken via de reguliere en de gespecialiseerde pers,  Internet, eigen correspondenten en de lezers van dit e-zine.

Google maakt https bestand tegen quantumcomputers
Google kondigde verleden week aan dat het Chrome binnenkort HTTPS bestand maakt tegen toekomstige quantumcomputers. HTTPS, is een beveiligde versie van het gewone http-protocol, dat je kan herkennen aan dat groene slotje in je browser, dat je verzekert dat de website die je bezoekt, wel degelijk is wat zij beweert te zijn.

Quantumcomputers zijn superslimme machines die met een bepaalde methode (Shor's algoritme) onze huidige encryptie kunnen kraken – alsof iemand je wachtwoord in seconden raadt. Google voegt daarom quantum-veilige handtekeningen toe (zoals ML-DSA), maar die maken certificaten normaal veel zwaarder: van ~64 bytes naar 2,5 kB of meer. Dat zou websites trager maken en meer data slurpen.

De slimme truc: Merkle Tree Certificates (MTC's)
In plaats van een lange keten van handtekeningen te sturen, gebruikt Google een soort "boomstructuur" (Merkle Tree). Een Certificaat Autoriteit zet één handtekening op een boom met miljoenen certificaten, en je browser krijgt alleen een piepklein "bewijsje" dat jouw certificaat erin zit. Resultaat: certificaten blijven ongeveer even klein als nu (~64 bytes), zonder dat de beveiliging lijdt. Het systeem zit al in Chrome en wordt stapsgewijs uitgerold.

Waarom nu al?
Quantumcomputers zijn nog niet krachtig genoeg om écht schade aan te richten (ze kraken nog geen serieuze sleutels), maar hackers kunnen nu al versleuteld verkeer opslaan ("harvest now, decrypt later") en later kraken. Google speelt dus op safe – slim, want wachten tot het te laat is, is als wachten met een brandblusser tot het huis al in de fik staat.

Kritisch punt: het klinkt futuristisch, maar de echte quantum-dreiging is nog jaren weg. Sommigen vinden het overkill, anderen zeggen: beter nu fixen dan straks in paniek raken.

Kortom: je HTTPS wordt straks quantum-proof zonder dat je het merkt aan snelheid of data. Google doet hier weer wat het goed kan: de hele internetwereld vooruit helpen voordat het probleem écht urgent is. Handig voor de modale surfer!
https://arstechnica.com/security/2026/02/google-is-using-clever-math-to-quantum-proof-https-certificates/
https://tech.slashdot.org/story/26/02/28/027202/google-quantum-proofs-https?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed

Google test een nieuwe manier van zoeken om EU-boete te vermijden
Google krijgt weer een tik op de vingers van de EU – en dit keer probeert het bedrijf écht te luisteren, want een boete kan astronomisch worden (tot 10% van de wereldwijde omzet, reken maar op tientallen miljarden euro's). De Digital Markets Act (DMA) beschuldigt Google ervan zijn eigen diensten zoals Google Hotels, Flights en Restaurants te bevoordelen in zoekresultaten, waardoor concurrenten zoals Booking.com of TripAdvisor amper een kans krijgen. Dat is al jaren een pijnpunt, met eerdere boetes die al opliepen tot bijna 10 miljard euro.

Wat gaat Google nu testen?
Vanaf eind februari 2026 start Google een test in heel Europa (dus ook België en Vlaanderen). Bij zoekopdrachten naar hotels (later vluchten en restaurants) verschijnen de beste externe concurrenten (vertical search services) standaard bovenaan of naast Google's eigen modules. Geen monopolie meer voor Google Maps en boekingsknoppen – rivalen krijgen prominent zichtbare links. Real-time info van concurrenten komt erboven of eronder, zodat je makkelijker doorklikt naar Booking of Expedia.

Waarom nu, en is het genoeg?
De EU dringt al sinds 2025 aan op echte concurrentie, en Google's eerdere voorstellen werden afgewezen als te slap. Dit is dus een serieuze poging om een mega-boete te ontlopen. Opmerkelijk toch: Google, de koning van de zoekwereld, moet nu plots "eerlijk spelen" omdat Brussel met de stok zwaait. Maar toch: het klinkt mooi, maar eerdere tests met "simpele blauwe links" leidden tot 20-30% minder verkeer voor sommige sites. Gaat dit écht helpen voor kleine concurrenten, of is het window dressing om de boete te vermijden? We zien het wel in de praktijk.
Kortom: je Google-zoekopdrachten voor reizen en uit eten gaan er binnenkort anders uitzien in Europa – meer keuze, minder Google-dominantie. Handig voor jou als gebruiker, maar gedwongen door de EU-regelgever!
https://www.abondance.com/20260227-1957928-google-va-tester-un-nouveau-format-de-recherche-en-europe-pour-eviter-une-amende-record-de-lue.html

Situatie in Iran: de rol van een gebed-app
Een populaire gebed-app in Iran, genaamd BadeSaba Calendar (meer dan 5 miljoen downloads), werd op zaterdag 28 februari 2026 gehackt. Precies toen Israël en de VS luchtaanvallen uitvoerden op Teheran en andere steden, kregen gebruikers ineens push-berichten met oproepen om wapens neer te leggen.

Wat stond er in de berichten?
Binnen een half uur kwamen er drie berichten binnen, beginnend met “Help is gearriveerd” om 9:52 uur lokale tijd. Daarna volgden teksten gericht op militairen: “Leg jullie wapens neer of sluit je aan bij de bevrijdingskrachten”, met beloftes van amnestie en vergeving als ze zich afkeren van het regime. Het ging over “een vrij Iran” en wraak op onderdrukkers – duidelijk propaganda om desertie aan te moedigen.

Wie zit erachter?
Niemand heeft de hack opgeëist. Sommige experts wijzen naar Israël (een bekende tactiek uit eerdere conflicten), anderen denken aan anti-regeringsgroepen in Iran. Het was slim getimed: de app was waarschijnlijk al eerder gekraakt en de berichten werden losgelaten op het moment van de aanvallen.
Toch opmerkelijk: apps die je locatie en persoonlijke data verzamelen (zoals gebedstijden) blijken ineens wapens in cyberoorlog – eng hoe alledaagse tools misbruikt worden voor psychologische druk op miljoenen mensen.

Wat betekent dit?
Terwijl het internet in Iran platligt door blackouts en storingen, tonen dit soort hacks hoe kwetsbaar digitale levens zijn in conflicten. Het regime verliest zichtbaarheid, burgers verliezen contact met de buitenwereld. Slimme cybertruc? Ja. Maar het onderstreept vooral hoe technologie in oorlogen net zo gevaarlijk kan zijn als bommen.
https://www.wired.com/story/hacked-prayer-app-sends-surrender-messages-to-iranians-amid-israeli-strikes/
https://san.com/cc/lay-down-your-weapons-prayer-app-used-by-iranians-hacked-following-us-israeli-strikes/

Polymarket: even wedden of er bommen gaan vallen
Op 28 februari 2026 vielen Amerikaanse en Israëlische bommen op Iran – en terwijl mensen stierven in Teheran, maar ook in Israël bij vergeldingen, verdienden gokkers op Polymarket miljoenen door te wedden op exact die aanvallen. Dit platform laat je "ja" of "nee" kopen op vragen als "Slaat de VS Iran op 28 februari?" of "Valt het regime van Khamenei voor eind maart?".

Miljoenen verdiend op bommen
Zes splinternieuwe accounts (pas gefinancierd, geen eerdere activiteit) wonnen samen bijna 1,2 miljoen dollar door uren vóór de eerste explosies massaal "ja" te kopen. Eén account inde 60.000 dollar in bijna een half miljoen winst. Blockchain-onderzoekers (zoals Bubblemaps) roepen: dit ruikt naar voorkennis – pure nsider trading. Polymarket zelf ontkent niet, maar zegt dat het de regels streng handhaaft

Ethiek: winst op oorlog en dood
Hier wringt het echt. Terwijl families rouwen en steden branden, cashen vreemden uit op menselijk leed. Polymarket noemt het "onmisbaar": de markt zou betere voorspellingen geven dan nieuws of Twitter, en zelfs nabestaanden antwoorden bieden in chaotische tijden.
Maar toch: het maakt oorlog tot een casino. Het beloont lekken van geheime info (zie eerdere arrestaties in Israël), ontmenselijkt slachtoffers en creëert prikkels om conflicten te bespoedigen voor winst. Is dit "wijsheid van de menigte"(wisdom of the crowd) of gewoon moreel bankroet?
Kortom: prediction markets klinken neutraal en slim, maar bij echte oorlog tonen ze hun donkere kant – geld verdienen aan bommen en bloed is nooit onschuldig. De EU en VS kijken al strenger; dit kan niet eeuwig zo doorgaan.
https://www.theverge.com/tech/887040/polymarket-iran-war-betting-invaluable
https://www.the-independent.com/news/world/americas/us-politics/prediction-market-bets-us-iran-airstrikes-b2929588.html
https://www.theblock.co/post/391650/fresh-accounts-netted-1-million-on-polymarket-hours-before-us-airstrikes-on-iran-bubblemaps
https://www.theverge.com/tech/887040/polymarket-iran-war-betting-invaluable

AI kan bugs opsporen in software - maar die herstellen? Ho maar!
Een slimme AI-tool van Anthropic (Claude Opus 4.6) vond in open-source code meer dan 500 bugs en zwakke plekken – indrukwekkend, want dat is vaak verborgen rommel in al jaren oude programma's. Het bedrijf noemt het "Claude Code Security" en zegt dat AI bugs spot die mensen over het hoofd zien, zoals rare fouten in beveiliging of code die hackers kunnen misbruiken.

Vinden is makkelijk, repareren niet
Maar hier komt de domper: van die 500+ vondsten zijn er maar 2 of 3 écht opgelost, en geen enkele kreeg een officiële CVE-code (dat is het labeltje voor serieuze lekken). Experts zoals Guy Azari (ex-Microsoft) lachen erom: "Vinden was nooit het probleem." Het echte werk – controleren of het écht een bug is, met maintainers overleggen (de mensen die code onderhouden), een goede patch maken zonder nieuwe problemen – blijft mensenwerk en supertraag. Er ligt al een berg van 30.000 wachtende CVE's, en projecten zoals curl hebben hun bug-bounty stopgezet omdat AI te veel rommel-rapporten spuwt.

Niet echt behulpzaam
AI is als die vriend die overal fouten in ziet ("hé, je code stinkt hier!") maar als je vraagt "hoe fix ik het?" zegt: "uhm, probeer dit maar eens" – en dan crasht alles nog harder. Het maakt bugs spotten spotgoedkoop, maar de backlog (het lijstje met op te lossen problemen) groeit alleen maar. Bedrijven hypen het als revolutie, maar in de praktijk: veel lawaai, weinig echte fixes. En ja, AI kan ook foute meldingen maken (tot 90% valse positieven in sommige tests).

En bovendien doet dit nieuwe vragen rijzen:
Wat als AI bugs vindt maar ook nieuwe introduceert in de voorgestelde fixes?  
Hoe voorkom je dat hackers AI gebruiken om lekken sneller te vinden en te misbruiken?  
Is het veilig om op AI te vertrouwen voor beveiliging als het zelf niet perfect begrijpt wat het ziet?  
Wordt open-source niet onveilig omdat maintainers overstelpt raken door AI-rapporten?
Kortom: AI is een scherpe speurneus voor bugs, maar een slome timmerman voor reparaties. Zolang mensen de baas blijven, blijft het meeste liggen – slim gevonden, slecht gefixt
https://it.slashdot.org/story/26/02/25/1743213/ai-can-find-hundreds-of-software-bugs----fixing-them-is-another-story?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://www.theregister.com/2026/02/24/ai_finding_bugs/

AI-veiligheid versus militaire macht: het conflict tussen OpenAI en Anthropic in 2026
OpenAI en Anthropic zijn beide opgericht met één groot doel: krachtige AI bouwen die de mensheid helpt en niet schaadt. Dat heet “alignment”: zorgen dat AI doet wat wij willen en geen rampen veroorzaakt. Anthropic, opgericht door voormalige OpenAI-medewerkers, ging nog verder: ze beloofden strenge grenzen, geen massale spionage op burgers en geen autonome wapens die zonder menselijke controle doden.

De botsing met de regering-Trump
In 2026 eiste het Amerikaanse Pentagon (dat nu officieel “Department of War” heet) AI voor militaire doeleinden, inclusief alles wat wettelijk is toegestaan. Anthropic weigerde daarin mee te gaan: ze vonden de huidige AI nog te onbetrouwbaar voor zulke risico’s en wilden hun ethische principes niet opgeven. De regering reageerde hard: ze bestempelde Anthropic als “supply-chain risk” en verbood federale diensten om hun AI te gebruiken.

OpenAI kiest voor de deal
OpenAI sloot wél een contract met het Pentagon. Ze beloofden binnen de wet te blijven: geen massale surveillance van Amerikanen en menselijke controle waar nodig. Critici noemen dat een loze belofte – de wetten laten al veel toe en OpenAI lijkt vooral geld en contracten te willen. Ze winnen nu opdrachten, maar hun ethische imago krijgt een flinke deuk.

Wie bepaalt uiteindelijk de regels?
Dit conflict laat zien hoe machtig AI is geworden. Bedrijven kunnen idealen hebben, maar als de overheid (met leger en miljarden) iets wil, wint zij meestal. Anthropic probeert principieel te blijven en betaalt daar een hoge prijs voor. OpenAI speelt het spel mee en groeit door. De les: hoe belangrijker AI wordt, hoe minder ruimte er is voor tech-miljardairs om zelf de grenzen te trekken. Uiteindelijk beslist de gekozen regering, niet een handvol bedrijven, hoe deze technologie gebruikt wordt.

Een interessant artikel over deze machtstrijd tussen AI-bedrijven en de Amerikaanse regering vind je bij Stratechery. Daarin wordt cynisch gesteld dat het allemaal wel mooi staat om ethische bezwaren te hebben tegen militair gebruik van AI, maar dat dit niet realistisch meer is - hoe machtiger AI wordt (vergelijkbaar met kernwapens), hoe minder acceptabel het is dat een privébedrijf de Amerikaanse overheid voorschrijft wat wel/niet mag. Alignment moet uiteindelijk ondergeschikt zijn aan democratisch gekozen leiders (president en Congres), niet aan een techbaas in San Francisco. Anthropic's idealisme botst met de realiteit van macht – "might makes right" – en het bedrijf moet zich aanpassen of verliezen.
https://stratechery.com/2026/anthropic-and-alignment/
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/887309/openai-anthropic-dod-military-pentagon-contract-sam-altman-hegseth

Iran bijna volledig offline na Amerikaanse en Israëlische aanvallen
Deze week werd het internet in Iran bijna helemaal platgelegd. Verkeer daalde tot amper 1% van normaal, en in veel regio's zelfs bijna naar nul. Dit gebeurde vlak na zware luchtaanvallen van de VS en Israël.

Dood van opperste leider en escalatie
De aanvallen doodden de Iraanse opperste leider Ali Hosseini Khamenei en andere hoge bazen. Dit volgde op mislukte onderhandelingen met Washington en weken van massaprotesten waarbij duizenden doden vielen. De regering had al eerder het net afgesloten tijdens onrust.

Zware internetuitval: zelf opgelegd?
Experts (zoals NetBlocks en Cloudflare) zien dat Iran van de wereldkaart verdween qua internet. Internationale verbindingen zijn doorgesneden. Waarschijnlijk heeft de regering dit zelf gedaan om protesten te stoppen en informatie te blokkeren. Het land heeft een eigen intranet dat deels blijft werken voor officiële zaken, maar gewone mensen zitten vast.

Hackers mengen zich in de chaos
Tegelijk hackten onbekenden de populaire gebedenapp BadeSaba (meer dan 5 miljoen gebruikers). Mensen kregen ineens berichten als “de afrekening komt”, “leg wapens neer” en oproepen om het regime omver te werpen. Ook nieuwswebsites en tv-zenders werden gehackt met anti-regeringspropaganda. Veel wijst naar VS/Israëlische hackers, maar bewijs blijft vaag. Ironisch: Iraanse hackers lijken nu stil, waarschijnlijk omdat ze zelf geen verbinding hebben.

Kritische noot
De blackout kost miljoenen per dag aan handel en economie. Het regime gebruikt dit trucje vaker om controle te houden, maar het maakt burgers machteloos en isoleert het land nog meer. Of de hacks écht het regime doen wankelen, is twijfelachtig – het lijkt meer psychologische druk dan echte omwenteling. Intussen escaleert het conflict in de regio, met raketten over en weer.

De Iraniërs geven zich niet gewonnen
Ondanks de bijna totale blackout vinden sommige Iraniërs toch manieren om beelden van de luchtaanvallen te delen met de buitenwereld. Ze gebruiken Starlink-satellietschotels van SpaceX (die vaak illegaal zijn binnengesmokkeld), speciale versleutelde berichtendiensten en VPN's om video's en foto's door te sturen van raketten die militaire gebouwen, politiebureaus en inlichtingencentra raken. De regering heeft Starlink nog niet volledig kunnen blokkeren, waardoor deze tool een belangrijke rol speelt om censuur te omzeilen – al blijft het riskant en beperkt tot wie zo'n apparaat heeft.
Dit toont aan dat burgers niet helemaal machteloos zijn, maar het regime sluit het net juist om dit soort lekken te stoppen. De economie lijdt er zwaar onder en gewone mensen betalen de prijs voor deze poging om de controle terug in handen te krijgen.
https://www.theregister.com/2026/03/02/iran_internet_blackout/
https://techcrunch.com/2026/03/02/hackers-and-internet-outages-hit-iran-amid-u-s-air-strikes/
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-02/iranians-evade-internet-blackout-to-share-images-of-airstrikes

Google Home krijgt slimme update met Gemini: vraag je camera live wat er gebeurt
Google heeft net een handige update uitgerold voor Google Home. Dankzij Gemini (de slimme assistent) kun je nu rechtstreeks aan je beveiligingscamera's vragen wat er op dit moment te zien is. Geen gedoe meer met filmpjes terugspoelen.

Live-vragen stellen aan je camera
Zeg bijvoorbeeld: "Hey Google, staat er een auto op de oprit?" of "Hey Google, ligt er een pakje op de stoep?" Gemini kijkt live mee via de camera en geeft meteen antwoord. Handig als je niet thuis bent en snel wilt checken of de kinderen hun helm op hebben en of de kat binnen is.
Dit werkt met Nest-camera's zoals de Nest Cam Indoor (3e generatie), Nest Cam Outdoor (2e generatie) en Nest Doorbell (3e generatie). Je vraagt het gewoon met je stem via een Google Home-speaker of de app.

Wat heb je nodig?
Je moet abonnee zijn op Google Home Premium Advanced (ongeveer €18-20 per maand of €180-200 per jaar). Zonder dat abonnement werkt deze live-functie niet. Eerdere zoekopdrachten in oude beelden waren al mogelijk, maar nu is het écht realtime.

Andere handige verbeteringen
Google heeft ook de spraakherkenning beter gemaakt: minder onderbrekingen, slimmere opdrachten per kamer ("doe de keukenlampen uit" raakt alleen de keuken) en betere locatieherkenning. Voor wie een Nest x Yale-slot heeft: makkelijker codes beheren en gasttoegang regelen. Plus updates voor Nest Wifi Pro voor stabielere wifi.

Praktisch en kritisch
Superhandig voor alledaags gebruik: snel checken zonder app te openen of beelden te bekijken. Maar let op: het kost geld en Google kijkt mee naar je camera's (privacy-issue). Werkt alleen met eigen Nest-spullen, dus niet voor goedkope andere camera's. Rolt nu uit, check je app voor updates.
https://www.theverge.com/tech/888008/big-google-home-update-lets-gemini-describe-live-camera-feeds
https://www.engadget.com/home/smart-home/googles-homes-latest-feature-is-gemini-powered-live-search-for-cameras-112216551.html
https://mashable.com/article/google-gemini-home-updates

Meta test AI-winkelhulp: slimme producttips rechtstreeks in chat
Meta (het bedrijf achter Facebook en Instagram) test een nieuwe AI-functie die je helpt met shoppen. Je vraagt gewoon aan Meta AI wat je zoekt, en de slimme assistent geeft meteen suggesties.

Hoe werkt het precies?
Je typt bijvoorbeeld: "Welke warme winterjas voor New York?" De AI toont dan een rijtje producten met foto's, prijzen, merkinfo en links naar webshops. Het past de tips aan op jouw locatie (voor verzending) of profiel (zoals geslacht). Handig: je krijgt uitleg waarom iets past bij jou, zonder eindeloos scrollen.
Dit werkt nu alleen op de website meta.ai via je desktopbrowser.

Voor wie en wat mis je?
Alleen een paar geselecteerde Amerikanen mogen het nu proberen. Geen betalen of afrekenen in de chat zelf – je klikt door naar de echte webwinkel. Geen app-versie of Instagram/Facebook-integratie (nog niet).

Kritisch bekeken
Superpraktisch voor snelle ideeën en om te vergelijken, vooral als je te lui bent om zelf te zoeken. Maar het is nog beperkt: alleen VS, desktop, en select groep. Meta verdient waarschijnlijk geld via shoplinks of reclame, dus tips kunnen beïnvloed zijn door adverteerders.
Privacy? De AI gebruikt je profielgegevens om persoonlijker te zijn – dat voelt handig, maar ook een beetje creepy.
Het past in de race met Google en OpenAI: iedereen wil AI die écht helpt kopen. Of het écht wint? Afwachten tot het breder komt en niet alleen promo spuugt.
https://www.engadget.com/ai/meta-starts-testing-its-ai-shopping-assistant-120148124.html
https://www.pymnts.com/meta/2026/meta-explores-ai-powered-shopping-research-tool/

OpenAI bouwt eigen alternatief voor GitHub
Eerst even uitleggen wat GitHub eigenlijk is - namelijk een populair online platform waar programmeurs hun code bewaren, delen en samenwerken. Denk aan een soort "Google Drive", maar dan speciaal voor computercode. Je kunt er projecten opslaan (dat noemen ze repositories of repos), wijzigingen bijhouden, en met anderen tegelijk aan dezelfde code werken. Het is de standaardplek voor open source-software (gratis te gebruiken en aan te passen code). Microsoft kocht GitHub in 2018 en het heeft ondertussen meer dan 100 miljoen gebruikers.

Waarom wil OpenAI nu iets dergelijks maken?
OpenAI (het bedrijf achter ChatGPT) is een eigen versie van zo'n code-opslag aan het bouwen. Dat melden bronnen aan The Information (een betrouwbare tech-site). Het project staat nog in de kinderschoenen en is waarschijnlijk pas over enkele maanden klaar.
De belangrijkste reden: GitHub kampte de laatste maanden met veel storingen. Daardoor konden OpenAI-ontwikkelaars soms niet goed werken. Om minder afhankelijk te zijn van Microsoft (dat GitHub bezit én een grote aandeelhouder is in OpenAI), begint OpenAI nu zelf aan een alternatief.

Concurrentie met Microsoft?
Het kan spannend worden. OpenAI overweegt om dit nieuwe platform later ook aan klanten aan te bieden, niet alleen voor eigen gebruik. Dat zou rechtstreekse concurrentie betekenen met GitHub, terwijl Microsoft miljarden in OpenAI geïnvesteerd heeft. Sommige mensen zien het als een teken dat de band tussen beide bedrijven onder druk staat.

Kan dit GitHub vervangen?
Voorlopig niet. GitHub is enorm groot, met tonnen extra functies zoals GitHub Copilot (een AI-hulpje dat code voorstelt, gemaakt door Microsoft met OpenAI-technologie). OpenAI’s versie begint klein en richt zich vooral op stabiel code bewaren. Of het ooit echt een concurrent wordt voor de hele markt, hangt af van hoe goed en snel het groeit.
Kortom: OpenAI wil minder afhankelijk worden van GitHub door zelf iets te bouwen. Het toont hoe snel de AI-wereld verandert – zelfs partners kunnen concurrenten worden.(
https://www.theinformation.com/articles/openai-developing-alternative-microsofts-github
https://www.windowscentral.com/artificial-intelligence/openai-chatgpt/openai-launching-microsoft-github-competitor-rumor
https://www.digit.in/features/general/openai-vs-microsoft-can-chatgpt-replace-github-as-the-coding-industry-standard.html

Gevaarlijk iPhone-hackgereedschap 'Coruna' lekt naar criminelen
Verschillende bronnen waarschuwen voor Coruna. Dat is een super geavanceerd pakket met hacktechnieken voor iPhones. Het gebruikt maar liefst 23 zwakke plekken in iOS (van versie 13 tot 17.2.1) om je telefoon stilletjes over te nemen. Je hoeft alleen maar een besmette website te bezoeken – geen klikken nodig. Het controleert eerst of je Lockdown Mode aan hebt staan (dan doet het niks). Daarna installeert het kwaadaardige software die bijvoorbeeld je crypto-portemonnee, foto's of e-mails kan stelen.

Hoe is het ontdekt?
Google en beveiligingsbedrijf iVerify hebben het gevonden en onderzocht. Het begon waarschijnlijk als een tool, de een bedrijf maakte voor overheden (mogelijk Amerikaans, door gelijkenissen met eerdere spionage-operaties). Eerst dook het op bij een surveillance-klant, daarna bij vermoedelijke Russische spionnen die Oekraïense sites aanpasten, en uiteindelijk bij Chinese cybercriminelen die nep-crypto- en goksites gebruikten.

Wat zeggen experts?
iVerify noemt het “het EternalBlue-moment voor mobiel”: een krachtig overheidsgereedschap dat uitlekt en nu door criminelen misbruikt wordt. Ze schatten dat alleen al bij de criminele campagne tienduizenden toestellen (rond 42.000) besmet raakten. Kaspersky (Russisch antivirusbedrijf) zegt wel: er is geen hard bewijs dat het écht van dezelfde makers komt als eerdere Amerikaanse tools. Zwaktes kunnen ook los opnieuw ontdekt en gebruikt worden.

Wat kun je doen?
Update je iPhone meteen naar de nieuwste iOS-versie – Coruna werkt niet meer op recente updates. Kun je niet updaten? Zet dan Lockdown Mode aan (in Instellingen > Privacy en beveiliging). Zo ben je veel veiliger tegen dit soort stille aanvallen.
Het toont hoe geavanceerde spionagetools soms in verkeerde handen vallen en gewone mensen raken. Blijf up-to-date!
https://www.wired.com/story/coruna-iphone-hacking-toolkit-us-government/
https://www.theregister.com/2026/03/04/kaspersky_dismisses_claims_that_coruna/
https://9to5mac.com/2026/03/03/google-and-iverify-reveal-government-grade-iphone-exploit-kit-spreading-to-hackers/

Google verlaagt zijn Play Store-belasting: van 30% naar 20% (of minder) - Wat is er aan de hand?
Google heeft deze week aangekondigd dat het de beruchte 30%-provisie op de Google Play Store verlaagt. In de VS, VK en Europa gaat het naar 20% (soms zelfs lager) voor bepaalde apps en transacties. Dit geldt vanaf eind juni 2026. Later dit jaar komt er ook een programma voor "geregistreerde" alternatieve app-winkels buiten de VS, en ontwikkelaars mogen eigen betaalsystemen aanbieden (tegen een andere fee).

Waarom nu? De Epic-saga!
Dit is geen vrijgevigheid uit het niets. Het komt uit de langlopende ruzie met Epic Games (ja, die van Fortnite). Epic behaalde eerder al een overwinning in de rechtbank, met de stelling dat Google een monopolie had met de Play Store. In november 2025 stelden beide partijen een schikking voor, en nu voert Google veel daarvan alvast door – zonder te wachten op de rechter. Android-baas Sameer Samat roept triomfantelijk: “We hebben alle geschillen met Epic wereldwijd opgelost!” Epic klapt mee, maar er zat stiekem een geheime deal van 800 miljoen dollar tussen.

Is dit écht goed nieuws?
Half-half. Voor app-makers scheelt het geld: 30% naar 20% (of 9% bij simpele aankopen zoals skins) klinkt fijn. Maar het is niet overal, niet voor iedereen, en Google houdt nog steeds een vinger in de pap. De rechtszaak in de VS loopt gewoon door – de schikking is nog niet goedgekeurd. Het voelt een beetje als: “We geven toe… maar op onze voorwaarden.” En Apple kijkt waarschijnlijk zenuwachtig mee, want die houden hun 30% keihard vast.

Kortom
Google probeert slim de storm te ontwijken door alvast wat kruimels te strooien. Voor jou als gebruiker verandert er weinig direct, maar voor indie-ontwikkelaars kan het ademen makkelijker worden. Of het écht open Android oplevert? Wacht maar af tot de rechter z'n hamer slaat. Tot die tijd: typisch tech-gigant-gedoe – “We veranderen… een beetje.”
https://www.theverge.com/policy/889252/google-app-store-fee-reduction-20-percent-epic-v-google

AI haalt je anonieme account eruit alsof het niks is
Bij The Verge vonden wij een verhaal over een toch wel schrikbarende ontdekking. Onderzoekers van ETH Zurich en Anthropic hebben namelijk getest wat AI-agents (slimme bots die zelf op het web snuffelen) kunnen doen met anonieme accounts op Reddit, Hacker News enzo. Spoiler: ze zijn angstwekkend goed in het linken van je pseudonieme alias aan je echte naam (bijv. via LinkedIn). Voor een paar dollar per profiel (!).

Hoe die AI-speurneus werkt
De bot leest al je posts als één grote detective-roman. Hij spot:
- Je rare schrijftrucjes ("ik zeg altijd 'echt wel vet' haha")
- Details die je per ongeluk dropt ("mijn begeleider zei laatst...")
- Wanneer je post (nachtbraker?)
- Lievelingsonderwerpen (te veel films over hetzelfde genre? → bingo)
Vroeger deed een team speurneuzen dit met de hand. Nu doet één AI het voor een prikkie en op grote schaal. In tests scoorde hij tot 90% juist bij serieuze matches.

Voorbeelden die je kippenvel bezorgen  
- Op Reddit linkte de AI mensen die over films praten: noem je er 10+ → bijna 50% kans dat hij je andere account vindt.
- Bij een enquête van Anthropic onder wetenschappers vond hij er 7% écht (door clues als "Brits Engels" + "promovendus in bio-wetenschappen" + webzoektochtjes).

Maar… nog niet alles is verloren
Experts zeggen: "Rustig aan met de paniek".  
- Het werkt het best als je al een openbaar profiel hebt (LinkedIn, etc.). Geen echt profiel? Dan blijft Satoshi Nakamoto (de geheimzinnige Bitcoin-guy) gewoon mysterieus.
- Echte journalisten, klokkenluiders en dissidenten gebruiken vaak véél strengere maatregelen (geen leaks, aparte apparaten, etc.).
- Privacy is niet dóód, maar wel serieus gewond. Casual burner-accounts? Die zijn nu wel erg kwetsbaar.

Kritische noot met een knipoog
Geweldig toch? Iets wat vroeger duizenden euro's en weken werk kostte, kan nu een AI voor de prijs van twee biertjes doen. Bedankt tech, dat we nu allemaal moeten nadenken voor we "mijn ex is een idioot" typen op account #7. Misschien tijd om minder te leuteren over je leven online… of gewoon een saaie kloon-account maken die alleen over katten praat. Veilig én saai – de nieuwe anonimiteit.
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/889395/ai-agents-unmask-anonymous-online-accounts

Grammarly laat beroemde schrijvers (dood of levend) je tekst 'bekritiseren'
Voor wie niet bekend is met Grammarly: dit is een populaire tool die je helpt met schrijven: het checkt spelling, grammatica en stijl in je mails, blogs, essays of posts. Het suggereert verbeteringen zodat je tekst duidelijker, professioneler of aantrekkelijker wordt. Nu heeft Grammarly een nieuwe functie toegevoegd waarmee je feedback kunt krijgen alsof een beroemde schrijver of expert je werk leest – superhandig, maar ook best controversieel.

Wat is dit nieuwe trucje?
Grammarly (nu deels Superhuman genoemd) heeft een functie genaamd Expert Review. Je kiest een beroemde schrijver of wetenschapper uit een lijst, en de AI geeft feedback op je tekst alsof die persoon het leest. Denk aan Stephen King die je horrorverhaal screent, of Carl Sagan die je wetenschapsstukje onder de loep neemt. Leeft die persoon nog? Maakt niet uit – dood of levend, ze zijn er allemaal bij.

Hoe werkt het precies?
Je plakt je tekst, selecteert een expert, en de AI analyseert alles op basis van boeken en artikelen van die persoon. Bijvoorbeeld: William Strunk Jr. hamert op korte zinnen, Virginia Tufte pusht variatie. Het voelt persoonlijk, maar het is puur AI die hun stijl nabootst.

Wie zitten erin?
Levend: Stephen King, Neil deGrasse Tyson, Steven Pinker. Dood: Carl Sagan, William Zinsser, Margaret Mitchell en recent overleden academici. Grammarly zegt: dit hoeft geen officiële toestemming – het is puur geïnspireerd op hun werk.

De storm van kritiek
Schrijvers en academici zijn woest: ze noemen het “digitale necromantie”, “obscean” en “identiteitsdiefstal”. Geen toestemming gevraagd, het werk werd waarschijnlijk zonder toestemming gebruikt voor de AI. Vooral bij pas overledenen voelt het luguber.

Handig of eng?
Handig als je snel stijladvies wilt in de toon van je held. Maar als je docent denkt dat Stephen King je essay heeft nagekeken… succes. Grammarly maakt schrijven makkelijker, maar dit voelt als een stap te ver. Doden laten werken zonder loon? Zelfs in 2026 blijft dat een beetje creepy. Misschien toch maar een echte vriend om feedback vragen.
https://www.wired.com/story/grammarly-is-offering-expert-ai-reviews-from-your-favorite-authors-dead-or-alive/
https://futurism.com/artificial-intelligence/grammarly-ai-reviews

ChatGPT Health mist de helft van de noodgevallen
OpenAI lanceerde begin 2026 een speciale gezondheidsversie van ChatGPT: ChatGPT Health. Je kunt er vragen stellen over klachten en het geeft advies: blijf thuis, maak een afspraak of meteen naar de spoedeisende hulp. Klinkt handig, maar…

De studie die alles blootlegt
Onderzoekers van Mount Sinai (VS) testten het met 60 realistische medische situaties (960 antwoorden in totaal). Ze vergeleken de adviezen met wat drie echte artsen zouden zeggen volgens richtlijnen.

Resultaat: enerzijds: vaak te laks bij écht gevaar
In ruim de helft (52%) van de noodgevallen zei de bot: “Ga over 24-48 uur naar de huisarts” – terwijl artsen riepen: “Nu naar de spoed!”
Voorbeelden:  
- Dreigende ademhalingsproblemen → “monitor maar even”  
- Suikerzuurvergiftiging (diabetic ketoacidosis) → uitstellen
Wel goed bij duidelijke klassiekers zoals beroerte of zware allergie.

Anderzijds: Te streng bij onschuldige klachten
Bij milde dingen (zoals keelpijn van 3 dagen) stuurde het in 65% van de gevallen onnodig snel naar de dokter. Niet levensgevaarlijk, maar wel zonde van tijd en geld.

En vooral:
Bij mensen die zeiden dat ze zichzelf iets wilden aandoen, werkte de alarmfunctie omgekeerd: vaker alarm bij lichte gevallen, minder bij zware. Dat is ronduit eng.

Wat zeggen de experts?
“Paradoxaal en omgekeerd aan echt risico,” zegt hoofdauteur Ashwin Ramaswamy. Een andere arts: “Test zoiets grondig vóór je het loslaat op mensen.”
OpenAI reageert: het is nog in ontwikkeling, werkt beter met extra vragen, en staat op een wachtlijst.
Handig voor simpele vragen? Misschien. Maar bij borst-pijn, ademnood of “ik wil er niet meer zijn”? Dat valt te betwijfelen. Vertrouw niet blind op een bot die de helft van de spoedgevallen mist. Beter even 112 bellen of de huisartsenpost.

AI is slim, maar nog lang geen dokter die écht snapt wanneer het menens is.
https://www.nbcnews.com/health/health-news/chatgpt-health-under-triaged-half-medical-emergencies-rcna261409
https://gizmodo.com/chatgpt-health-underestimates-medical-emergencies-study-finds-2000729137

Hoe bedenken ze het Soft- en hardwarefabrikanten met nieuw en/of beter!

Weer een bedrijf dat voor leerling-tovenaar wil spelen: satellieten moeten 's nachts licht naar de aarde sturen
Een Amerikaans startup, Reflect Orbital, plant in april 2026 de lancering van zijn eerste satelliet: een grote spiegel in de ruimte die zonlicht 's nachts terugkaatst naar de aarde. Het idee? Zonneparken, fabrieken of zelfs hele steden een paar minuten extra daglicht geven, zodat je zonne-energie kunt opwekken of werken als het donker is. De spiegel (eerst zo'n 15 meter breed, later groter) zou een lichtvlek van 5 km doorsnede maken, bewegend als een felle ster die in 5 minuten op- en ondergaat. Je bestelt het straks via een app – sci-fi of pure waanzin?

Waarom willen ze dit?
Oprichter Ben Nowack vergelijkt het met irrigatie voor boeren: "Waarom wachten op de zon?" Het zou zonne-energie 's avonds boosten, zoekacties helpen of depressie tegengaan door meer licht. Ze beginnen klein (twee demo-satellieten in 2026) en dromen van tienduizenden exemplaren tegen 2035. Eerst vooral in arme landen zonder straatverlichting, later overal.

Maar... is dit wel slim - en vooral: veilig?
Kritisch gezien: dit schreeuwt om problemen. Sterren kijken en astronomie? Verpest door nog meer lichtvervuiling (na Starlink al erg genoeg). Dieren en planten hebben de nacht nodig om te rusten, te jagen of adem te halen – dit verstoort ecosystemen serieus. Vogels, insecten en nachtdieren worden gedesoriënteerd. Plus: het kan de opwarming verergeren door extra energie 's nachts op aarde te dumpen. En praktisch? Wolken blokkeren het licht, satellieten vallen mogelijk snel terug de dampkring in, en batterijen opslaan is al veel goedkoper en simpeler. Sommigen noemen het een dure gimmick of zelfs een risico voor misbruik (wapens?).

Belangrijke bijkomende vragen  
- Hoeveel extra lichtvervuiling is acceptabel voordat de nacht écht verdwijnt?  
- Wat doet dit met slaapritmes, gezondheid en dieren in het wild – testen ze dat écht goed?  
- Wie beslist waar dat licht heen gaat? Wat als regimes of bedrijven het misbruiken?  
- Is dit groen (meer zonne-energie) of juist schadelijk voor het klimaat en de natuur?
Kortom: klinkt als een coole oplossing voor energieproblemen, maar het riekt naar overmoedige tech-droom die de nacht – ons oudste gratis goedje – zomaar kapotmaakt. De FCC bekijkt het nu; reacties indienen kan nog even!
https://science.slashdot.org/story/26/02/28/076229/startup-plans-april-launch-for-a-satellite-reflect-sunlight-to-earth-at-night?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed

Leica Leitzphone van Xiaomi: groot, maar met echte camera
Xiaomi heeft verleden week de Xiaomi 17 Ultra en een speciale Leica Leitzphone-editie gelanceerd – de eerste Leica-telefoon met het echte rode stip-logo buiten Japan. Dit is een samenwerking met Leica (al sinds 2022 voor camera's), en de recensent van The Verge noemt het "mijn favoriete telefoon van 2026 tot nu toe, Leica-logo of niet". Maar let op: de Leitzphone is vooral een duurdere variant van de gewone 17 Ultra.

De camera: het echte hoogtepunt
De camera is "een van de beste in elke telefoon". Er zit een grote 1-inch 50-megapixel sensor in voor prachtige foto's met natuurlijke diepte en goed nachtzicht. De telelens met 200 megapixels zoomt optisch continu van 3.2x tot 4.3x – super voor portretten en details. Leica voegt speciale filters toe, zoals simulaties van oude Leica-camera's, en een "Essential"-modus die foto's filmisch maakt. Er komt zelfs een draaibare ring op de camera voor zoom of belichting – klinkt cool, maar de recensent noemt het een "gimmick" en "uitstekende fidget spinner" die je vooral per ongeluk draait en irriteert. Het voelt zelfs aan als een duur speeltje.

Design, batterij en prestaties
De Leitzphone is groot, zwaar en bulky (6,9-inch scherm), maar voelt premium aan met glanzend zwart, gegraveerde randen en Leica-accessoires zoals een leren hoesje met lensdop. Batterij van 6000 mAh haalt net twee dagen bij intensief gebruik – knap! Prestaties zijn top met de nieuwste Snapdragon-chip en 16 GB RAM ("in deze economie?!"). Software is HyperOS 3 op Android 16, met Leica-thema's zoals monochrome icoontjes.

Kritiek en conclusie
De Leitzphone kost honderden euro's extra (£1.699 / €1.999 vs. de normale 17 Ultra rond €1.499). De recensent geeft het toestel een score  8/10 en zegt: koop de goedkopere versie tenzij je dol bent op dat rode Leica-logo. Het is een droom voor fotografen, maar de meerprijs voelt niet altijd gerechtvaardigd – Leica-magie ja, maar geen revolutie.
Kortom: als je gek bent op camera's, is dit een beest. Voor de rest: slim besparen op de standaard 17 Ultra!
https://www.theverge.com/gadgets/886131/xiaomi-leica-leitzphone-17-ultra-review

Motorola gaat samenwerken met GrapheneOS: meer privacy op Android-telefoons
Motorola kondigde op MWC 2026 in Barcelona een langdurige samenwerking aan met de GrapheneOS Foundation. GrapheneOS is een extra veilige en privacy-vriendelijke versie van Android, zonder Google-spionage. Tot nu toe werkte het alleen op Google Pixel-telefoons.

Wat brengt deze deal?
Er komt een toekomstige Motorola-telefoon met GrapheneOS er al standaard op geïnstalleerd. Dat is een primeur buiten Pixel. Ook brengen ze handige beveiligingsdingen van GrapheneOS naar andere Motorola-toestellen, zoals betere bescherming tegen hacks of opties om sensoren (camera, microfoon) uit te schakelen.
Motorola zegt dat ze samenwerken aan onderzoek en nieuwe functies. Meer details volgen de komende maanden.

Welke telefoon en wanneer?
Nog geen naam of exacte datum. Waarschijnlijk pas in 2027, want huidige Motorola-topmodellen (zoals de Signature) voldoen niet aan de strenge eisen van GrapheneOS (bijv. specifieke chip). Het bedrijf wil telefoons bouwen die écht compatibel zijn.

Kritisch bekeken
Goed nieuws voor wie privacy serieus neemt: eindelijk een alternatief voor Pixel, en Motorola maakt het makkelijker om de bootloader te ontgrendelen. Maar het is nog ver weg – geen telefoon nu, en het blijft afwachten of het echt zo veilig wordt als op Pixel. GrapheneOS-fans zijn blij met de uitbreiding, maar sceptisch of Motorola de hoge standaard haalt. Voor de gewone gebruiker: meer keuze in veilige Android, maar reken niet op morgen.
https://9to5google.com/2026/03/01/motorola-confirms-grapheneos-partnership-for-a-future-smartphone-porting-features/
https://www.phonearena.com/news/motorola-has-partnered-with-grapheneos_id178609

Apple lanceert spotgoedkope MacBook Neo vanaf 599 dollar
Apple heeft een nieuwe instap-laptop aangekondigd: de MacBook Neo. Hij begint bij 599 dollar (of 499 dollar voor studenten/onderwijs). Dat is Apple's goedkoopste nieuwe Mac ooit – veel lager dan de MacBook Air (vanaf rond 1099 dollar). Hij gebruikt de A18 Pro-chip uit de iPhone 16 Pro, niet de duurdere M-serie van duurdere Macs.

Belangrijkste specs  
- Scherm: 13 inch Liquid Retina (scherp en helder, 500 nits).  
- Batterij: tot 16 uur meegaan.  
- Geheugen: 8 GB (niet uit te breiden).  
- Opslag: 256 GB basis, of 699 dollar voor 512 GB met Touch ID.  
- Kleuren: vrolijk – zilver, roze-achtig (blush), geel-groen (citrus), blauw (indigo).  
- Extra: aluminium behuizing (licht, 1,23 kg), 1080p-camera, goede speakers, toetsenbord zonder backlight, twee USB-C-poorten (maar beperkt).
Apple zegt dat hij supersnel is voor alledaags werk: browsen, foto's bewerken, AI-dingen – tot 50% sneller dan goedkope Windows-laptops met Intel-chips.

Hoe verhoudt hij zich tot Windows-laptops van dezelfde prijs?
Voor 599 dollar (of minder) koop je bij Windows vaak modellen zoals Acer Aspire Go/3/16, Lenovo IdeaPad of ASUS Vivobook. Die hebben meestal:  
- Groter scherm (15-16 inch).  
- Soms meer RAM (tot 16 GB in sommige deals rond 500-600 dollar).  
- Meer poorten en soms touchscreen.  
- Maar: plastic behuizing (minder premium), zwakkere bouwkwaliteit, kortere batterij (vaak 8-12 uur), trager bij zware taken.
De MacBook Neo wint op: superieure bouw (aluminium voelt luxe), langere batterij, soepele macOS zonder Windows-bloatware/ads, en betere prestaties in lichte AI/web-taken. Minpunten: maar 8 GB RAM (kan krap voelen bij veel tabs/apps), geen backlight-toetsenbord, beperkt tot één extra scherm.  Windows-modellen rond 500-600 dollar voelen vaak goedkoper aan, maar de Neo voelt als een 'echte' premium laptop – ideaal als je al in Apple's wereld zit (iPhone/iPad). Voor pure Windows-software of gamen? Blijf bij Acer/Lenovo.  Kortom
Apple gooit met de Neo een bom in de budgetmarkt: een mooie, snelle Mac voor de prijs van een degelijke Windows-laptop. Of hij verkoopt als een malle hangt af van of mensen de Apple-ecosysteem-switchen waard vinden. Pre-orders open, levering vanaf 11 maart!(ca. 1480 tekens incl. spaties)
https://www.tomshardware.com/laptops/ultrabooks-ultraportables/apple-announces-macbook-neo-running-a18-pro-chip-budget-laptop-starts-at-usd599-and-comes-in-fun-colors
https://9to5mac.com/2026/03/04/macbook-neo-now-available-for-pre-order-starts-at-599/
https://www.theverge.com/tech/888712/macbook-neo-laptop-iphone-chip-apple-event-photos-price-features

Gorilla Glass Ceramic 3: je telefoon overleeft jarenlang vallen
Corning heeft Gorilla Glass Ceramic 3 gelanceerd: het taaiste beschermglas ooit uit hun Gorilla-reeks. Dit glas-ceramische spul is speciaal gemaakt om smartphones (en vooral vouwtelefoons) veel langer heel te houden bij valpartijen. Het debuteert op de nieuwe Motorola Razr Fold, die net op MWC 2026 is getoond.

Wat maakt het zo stoer?
In labtests overleefde het glas minstens 20 herhaalde drops vanaf 1 meter op asfalt-achtig beton – zonder een krasje. Sommige tests gingen zelfs tot meer dan 2 meter op beton. Ter vergelijking: gewoon concurrerend glas sneuvelt vaak al bij de eerste val. Corning noemt het “jarenlange bescherming” in plaats van één gelukstreffer.

Waarom juist op een vouwtelefoon?
Vouwers zoals de Razr Fold vallen vaker en harder omdat je ze constant open- en dichtklapt. Dit glas moet dat dagelijkse misbruik aankunnen, zodat je scherm niet na een paar maanden al barst. Motorola zegt: “Consumenten kunnen vertrouwen op een toestel dat écht lang meegaat.”

Echt tegen àlle valpartijen bestand?
Eindelijk eens goed nieuws voor klunzen zoals ik: geen zorgen meer dat het scherm van je telefoon na één val van de bank er als een spinnenweb uitziet. Maar laten we eerlijk zijn – Corning test in labs, niet in jouw chaotische leven met stoepjes, fietsen en huisdieren. En foldables blijven duur en kwetsbaar aan de vouw zelf. Toch knap: als dit echt werkt, is het een flinke stap vooruit. Misschien overleeft je Razr Fold straks je relatie… of minstens je volgende val van de trap.
https://9to5google.com/2026/03/03/corning-gorilla-glass-ceramic-3-razr-fold

Het oor wil ook wat! Audio op het Internet

De gesloten podcast-wereld: RSS-feeds sterven uit
Steeds meer podcasts zijn niet langer via een open RSS-feed te beluisteren in je favoriete podcast-app. In plaats daarvan dwingt de uitgever je naar hun eigen website of app, omdat zij de opdracht gaven tot het maken van de podcast.

Dit is een kwalijke trend die de openheid van het medium ondermijnt en luisteraars beperkt in hun vrijheid
Neem bijvoorbeeld ‘De kunst van het verdwijnen’: deze podcast is enkel beschikbaar via VRT. Geen RSS, dus geen luisteren in Spotify of Apple Podcasts, of een volkomen neutrale podcast-app zoals mijn favoriete Podcast Addict app – je moet naar de VRT-pagina of app.

Ook bij GVA is het raak: de nieuwe reeks "De Kille Kempen" is uitsluitend te beluisteren op de GVA-site. De uitgever beslist hoe jij consumeert.
Steeds vaker vermeldt de uitgever de RSS-feed van de podcast niet. En dat is jammer. Want met een podcast-app die al deze feeds centraliseert, heb je één plek voor al je favoriete podcasts. Wat o zo gemakkelijk is.

Waarom dit muurtje? Om gebruikersdata te verzamelen, advertenties beter te targeten en concurrentie uit te schakelen. Maar podcasts werden populair dankzij de open RSS-standaard, die abonneren overal mogelijk maakte. Dit is een terugkeer naar gesloten platformen, ten koste van de gebruiker.
Luisteraars verdienen beter. Het wordt tijd dat uitgevers RSS-feeds verplicht stellen of dat makers kiezen voor onafhankelijke distributie. Anders verliezen we het hart van de podcast-revolutie: vrijheid en toegankelijkheid voor iedereen.
https://www.vrt.be/vrtmax/podcasts/vrt-max/d/de-kunst-van-het-verdwijnen/
https://www.nieuwsblad.be/podcastreeks/de-kille-kempen/

Audible lanceert goedkopere abonnement: nu vanaf €8-9 per maand
Audible (van Amazon) komt met een nieuw, goedkoper abonnement: Audible Standard. Het kost $8.99 per maand in de VS (ongeveer €8-9, in Canada $8.99 CAD). Dit is $6 goedkoper dan het oude Premium-abonnement van $14.95.

Wat krijg je met Standard?
Je kiest elke maand één luisterboek uit het grote aanbod (meer dan 900.000 titels). Dat boek blijft beluisterbaar zolang je lid bent – stop je, dan verdwijnt het uit je bibliotheek. Je krijgt ook onbeperkt toegang tot een selectie Audible Originals en bijna 200 populaire podcasts (zoals Dr. Death, American Scandal en Business Wars), allemaal reclamevrij. Sommige series zijn nu exclusief voor Audible-leden.

Verschil met Premium
Het duurdere Premium-abonnement geeft je een krediet per maand voor een boek dat je écht houdt (ook na opzeggen) en toegang tot de volledige Plus-bibliotheek. Standard is bedoeld voor mensen die niet zoveel boeken luisteren en vooral willen streamen, net als bij Spotify of Netflix.

Waar en waarom nu?
Het plan is vanaf 3 maart 2026 beschikbaar in de VS, Canada, VK, Australië, Duitsland en Frankrijk. Audible wil zo meer mensen aantrekken die vinden dat $15 te duur is voor één boek per maand. Tests in VK en Australië leverden al flink meer nieuwe leden op. Het komt doordat concurrenten zoals Spotify audioboeken bundelen met muziek en podcasts.

Kritisch punt
Handig voor casual luisteraars: goedkoper instappen en podcasts erbij. Maar je bouwt geen eigen collectie op – alles hangt af van je abonnement. Voor echte boekenliefhebbers blijft Premium beter. Het is duidelijk een reactie op de concurrentie, maar of het miljoenen extra leden oplevert? We zien het we.
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-03/audible-launches-cheaper-plan-to-appeal-to-streaming-audiences
https://deadline.com/2026/03/audible-adds-lower-priced-subscription-plan-1236738580/
https://www.iphoneincanada.ca/2026/03/03/audible-launches-new-cheaper-monthly-standard-plan-in-canada/

Apple Music labelt AI-muziek... maar alleen als de platenmaatschappij het zegt
Apple Music heeft sinds begin maart 2026 'Transparantie-tags' ingevoerd. Daarmee kunnen nummers, albums of video's aangeven of AI eraan te pas kwam. Denk aan: AI-gegenereerde vocals, instrumenten, teksten, artwork of clips. Je ziet het straks in de metadata (zoals bij artiest of genre).

Wie beslist erover?
Alleen de platenmaatschappijen en distributeurs mogen die tags plakken – het is volledig vrijwillig (opt-in). Als zij niks invullen, gaat Apple ervan uit dat er géén AI in zit. Geen controle, geen straf als iemand liegt. Apple zegt: “Labels moeten zelf actief melden als AI gebruikt is.”

Hoe ziet het eruit?
Er zijn vier soorten tags:  Artwork (AI-albumhoes) ; Track (AI-geluid of productie); Composition (AI-teksten of melodie) ; Music Video (AI-beelden)
Meerdere tags per nummer mogen. Het is een eerste stapje naar duidelijker regels in de muziekwereld.

Waarom doet Apple dit?
Er staat steeds meer AI-muziek op streaming audiodiensten (Deezer krijgt dagelijks tienduizenden nep-tracks). Luisteraars willen weten wat echt is – onderzoeken tonen dat 80% dergelijke labels wil zien. Apple hoopt zo data te verzamelen voor betere regels. Spotify doet al iets soortgelijks sinds 2025.
In theorie lijkt dit handig,  maar het voelt als een papieren tijger. Platenbazen kunnen gewoon zwijgen over AI en niemand die het checkt. Terwijl Deezer zelf speurt en neppe streams blokkeert. Dus als je een 'menselijke' hit hoort die te perfect klinkt... vertrouw het niet blind. Transparantie? Ja, maar alleen als de grote bazen er zin in hebben. Voorlopig blijft AI-muziek een beetje een wolf in schapenvacht.
https://www.musicbusinessworldwide.com/apple-music-launches-ai-transparency-tags-but-only-if-labels-and-distributors-choose-to-declare-them/
https://mashable.com/article/apple-transparency-tags-ai-generated-content
https://www.engadget.com/entertainment/music/apple-music-can-now-flag-ai-content-but-only-if-distributors-elect-to-label-it-121521873.html

De nieuwe oogst

Monitor The Situation: nieuws op de wereldkaart Op deze site kun je een interactieve wereldkaart bekijken met real-time updates over wat er de afgelopen 24 uur gebeurt wereldwijd: breaking news, conflicten, natuurrampen, militaire bewegingen en economische ontwikkelingen, vaak met AI-analyse.  Je kunt inzoomen op regio's (zoals Middle East of Europe), live nieuwsfeeds en rapporten volgen, en ook voorspellingen bekijken via gekoppelde prediction markets (zoals Kalshi). Kortom, het is een OSINT-achtige tool om snel "de situatie" te monitoren zonder tientallen sites apart open te hoeven zetten. [Taal: EN] https://monitor-the-situation.com/

Web Surfer: willekeurig mee surfen Op deze website  kun je een grappige, nostalgische "random web surfer" tool gebruiken die automatisch willekeurige websites doorbladert in een retro 56K-modem-stijl (langzaam ladend, oude vibes). Je klikt op Start Surfing om te beginnen, ziet previews van sites verschijnen, en kunt doorklikken naar interessante pagina's in een nieuw tabblad of stoppen met Wipeout (Stop). Het is vooral een leuke, tijdverdrijf-ervaring die willekeurige delen van het web verkent, met stats over hoeveel sites/time je al "verspild" hebt – puur voor de fun en discovery. [Taal: EN] https://web-surfer.w3spaces.com/

Arden Nirith Market: marktplaats voor creators Op chat.ardennirithmarket.com kun je chatten in een community-platform dat hoort bij ArdenNirith Market, een nieuwe online marktplaats voor creators, artiesten en kleine ondernemers. Je praat er met andere verkopers, kopers of makers over producten, ideeën, tips of gewoon gezellig; het voelt als een groepschat met extra's zoals missies, doelen en manieren om elkaar aan te moedigen en te groeien. Het is vooral bedoeld om de community rond de marktplaats levendig te houden terwijl de hoofdwebsite (ardennirithmarket.com) nog in opbouw is.[Taal: EN] https://chat.ardennirithmarket.com/

Galaxy Warden: check je account Op GalaxyWarden.com kun je je gaming-accounts (zoals Steam, Discord, Epic Games) checken op datalekken en blootgestelde informatie. Je voert simpel je e-mail in voor een gratis scan (DoxxScan) of betaalde diepere rapporten, waarbij het platform blootgestelde wachtwoorden, gekoppelde usernames, telefoonnummers en meer onthult, plus een AI-gegenereerd plan om alles te beveiligen. Met abonnementen (vanaf ~$5/maand) krijg je continue monitoring, alerts en tools om hackers een stap voor te blijven. [Taal: EN] https://www.galaxywarden.com

VoiceDot: luister naar mensen uit de hele wereld Op voicedot.app kun je korte stemopnames maken over plekken die je hebt bezocht, je gevoelens of levensveranderingen, en deze vastpinnen op een interactieve 3D-wereldbol op een wereldkaart. Anderen kunnen willekeurige verhalen van vreemden beluisteren (of je eigen verhaal delen), met een focus op het bewaren van echte menselijke stemmen – het project ontstond na 24 februari 2022 om onder meer stemmen uit Oekraïne te behouden. Het is een eenvoudige, emotionele manier om wereldwijd kleine persoonlijke verhalen te delen en te ontdekken via een globale voice-pin-map. https://voicedot.app/

Cut The Stream Dit  is een handige online tool waarmee je kunt checken hoeveel overlap er zit in de series en films van je verschillende streamingabonnementen (zoals Netflix, Disney+, Prime Video en meer). Je vinkt tot 12 diensten aan die je hebt, kiest het land waar je vandaan kijkt (of een VPN-locatie), en de site toont direct wat dubbel is, wat exclusief op welke dienst staat en welke abonnementen je het beste kunt opzeggen om geld te besparen. Ja, het werkt prima voor Europeanen en België. Je kunt gewoon België (of ander Europees land) selecteren als je regio, zodat het de juiste lokale catalogi vergelijkt – inclusief prijzen en beschikbaarheid die per land verschillen. Het is niet beperkt tot de VS; het ondersteunt veel landen wereldwijd, juist omdat streamingcatalogi overal anders zijn (en VPN's vaak gebruikt worden om dat te omzeilen). Superpraktisch als je meerdere diensten hebt en wilt zien waar je echt voor betaalt. [Taal: EN] https://cutthestream.com/

Tint Shade Generator: kleuren schakeringen Met deze tool op InspoAI kun je super makkelijk tinten (lichtere versies) en schaduwen (donkere versies) maken van elke kleur die je invoert, bijvoorbeeld je merk- of huisstijlkleur. Je plakt gewoon een hex-code (zoals #FF5733) in, en hij genereert direct een hele reeks variaties in stappen van 10% lichter of donkerder – handig voor ontwerpers die een consistente kleurenpalet willen bouwen zonder zelf te prutsen. Je kunt de codes kopiëren, paletten opslaan of exporteren, en het is helemaal gratis en werkt rechtstreeks in je browser. [Taal: EN] https://www.inspoai.io/free-tools/tint-shade-generator

Typelit: tik eens een boek uit Met Typelit.io kun je je typvaardigheid verbeteren door hele klassieke boeken (zoals 1984, Alice in Wonderland, Dracula of Pride and Prejudice) opnieuw in te typen – veel leuker dan saaie standaardoefeningen! Je kiest een boek, typt hoofdstuk voor hoofdstuk mee met de tekst op je scherm, en ziet direct je snelheid, nauwkeurigheid en voortgang in handige grafieken. Het is grotendeels gratis, met extra opties zoals eigen boeken importeren (via abonnement), soepele cursor-effecten en een 'verberg UI'-modus voor maximale focus – perfect als je blind typen wilt oefenen terwijl je toch een goed boek 'leest'. [Taal: EN] https://www.typelit.io/

Anything Counter: cijfertjes Met AnythingCounter kun je live, real-time statistieken bekijken over de verborgen kosten van ons digitale leven. Het toont schattingen per seconde van dingen zoals verdwenen data (151.308 TB per dag), e-waste, phishing-mails, deepfakes, AI-hallucinaties, banen verloren aan robots en meer – allemaal gebaseerd op officiële rapporten van bronnen als WHO, FBI en DataReportal. Handig (en best confronterend) om te zien hoe snel de digitale wereld "vervuilt" of problemen veroorzaakt, met een oproep om je bestanden te back-uppen voordat ze weg zijn. [Taal: EN] https://anythingconverter.com/anythingcounter/

CoordinateMapper: zet coördinaten op de kaart Met deze tool kun je coördinaten makkelijk omzetten, plotten en visualiseren op een kaart. Je plakt lijsten met coördinaten (bijv. in WGS84, latitude/longitude, of UK National Grid), converteert ze naar andere systemen, ziet ze direct op een interactieve kaart, analyseert ze en exporteert ze als bestand (zoals CSV of KML). Het is een handige, professionele tool voor iedereen die met GPS-punten, locatie-data of geospatial werk bezig is – gratis te gebruiken zonder ingewikkelde installatie. Tussen haakjes: WGS84 staat voor World Geodetic System 1984. Het is de wereldwijde standaard die GPS en bijna alle moderne kaarten, apps (zoals Google Maps) en navigatiesystemen gebruiken om precies te zeggen waar iets op aarde ligt. Het is een soort "universeel adresboek" voor de planeet, gebaseerd op metingen uit 1984 (en later bijgewerkt). [Taal: EN] https://coordinatemapper.com/

W I K I P E D I A     Een selectie van nieuwe en actuele bijdragen in        de Nederlandstalige versie van Wikpedia

Bij de collega's

ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
Beveiligingscamera aanschaffen? Dit zijn de beste
Voor vakantie, werk of huisdieren: een binnencamera kan nuttig zijn. De Consumentenbond testte 25 apparaten op beeldkwaliteit, detectie en veiligheid. Dit zijn de beste beveiligingscamera’s.
https://www.ad.nl/wonen/beveiligingscamera-aanschaffen-dit-zijn-de-beste~a680342e/

COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
Review: Logitech muis Pro X2 Superstrike
Het doelpubliek zijn gamers die graag over een muis beschikking die weinig weegt en sneller is dan de snelste muis die je op dit ogenblik kan vinden. Persoonlijk zijn mijn gaming gewoontes wat minder ideaal om optimaal van deze muis gebruik te maken, dus ik heb ze even uitgeleend aan onze echte gamer.
https://computertaal.info/2026/03/03/review-logitech-muis-pro-x2-superstrike/



 

TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
AP: politieteams verzamelen onrechtmatig gevoelige burgerdata
Nederlandse politiediensten mogen niet zomaar openbare gegevens verzamelen van burgers, waarschuwt de Autoriteit Persoonsgegevens. De zogeheten Teams Openbare Orde Inlichtingen bij de korpsen doen dat zonder goede wettelijke grondslag, zegt de privacytoezichthouder. De wet moet worden aangepast of de politie moet ermee stoppen.
https://tweakers.net/nieuws/245462/ap-politieteams-verzamelen-onrechtmatig-gevoelige-burgerdata.html

DATANEWS

De zaak Tee en Tee Tips en trucs voor de PC/Internaut

Google Keep: neem eens een voice bericht op Google Keep is een simpele, gratis notitie-app van Google waarmee je snel gedachten, lijstjes, herinneringen of ideeën opslaat op je telefoon, tablet of computer. Je kunt notities typen, spraakopnames maken, foto's toevoegen, checklists aanmaken en kleuren of labels gebruiken om alles netjes te organiseren – alles synchroniseert automatisch via je Google-account. Het is vooral handig voor alledaagse dingen zoals boodschappenlijstjes, snelle notities tijdens een belletje of inspiratie bewaren, en het werkt naadloos samen met Google Docs, Gmail en Agenda. Maar wist je dat je ook een voice bericht kan opnemen? Klik op de "+" onderaan om een nieuwe notitie te maken. Daar vind je ook de optie "Recording". Soms vraagt het typen van een tekst te veel tijd, en is het handig om een idee dat door je hoofd schiet gewoon uit te spreken. Met deze optie maak je een voice memo aan, die je later kan terugspelen, maar waarvan automatisch een transcript gemaakt wordt. Zo kan je kiezen om dat transcript te lezen of je eigen ste terug te beluisteren. https://www.howtogeek.com/google-keep-features-everyone-should-know/?taid=698977f13bb95c0001e33410&utm_campaign=trueanthem&utm_medium=social&utm_source=twitter

Van alles halen, (bijna) niets betalen...

Mouse Jiggler: je scherm actief houden Deze simpele tool (van arkane-systems op GitHub) simuleert kunstmatige muisbewegingen ("jiggelen") om te voorkomen dat je scherm in slaapstand gaat, screensaver start of je computer als inactief wordt gezien – handig bij lange downloads, presentaties of als je even weg bent.  Het biedt meerdere modi (zoals Normal met zichtbare beweging, Zen voor onzichtbare achtergrondbeweging), aanpasbare intervallen/afstanden, pauze bij echt muisgebruik, en een portable versie zonder installatie of .NET-runtime.  Het is volledig gratis (geen kosten, open voor download) en beschikbaar alleen voor Windows (ondersteunt Windows 11, 10, 8/8.1, 7; zowel x64 als arm64). https://github.com/arkane-systems/mousejiggler https://www.chip.de/downloads/Mouse-Jiggler_44230816.html

CC Cleaner: grote opkuis CCleaner is een populaire tool die je computer opruimt door tijdelijke bestanden, cache, cookies en ongewenste resten te verwijderen, je privacy beschermt en de prestaties van je pc optimaliseert (zoals snellere opstart en meer vrije schijfruimte). Het is beschikbaar voor Windows (vanaf Windows 8/8.1 tot Windows 11), macOS (vanaf Sierra en nieuwer), Android (vanaf Android 10) en iOS (vanaf iOS 16). Er is een gratis versie beschikbaar met de basis opruimfuncties, en betaalde Professional-versies met extra's zoals automatische updates en geavanceerde optimalisatie. Uit persoonlijke ervaring werkt deze app echt goed om achtergebleven onderdelen (zoals registersleutels en mapresten) van apps die je via Windows hebt verwijderd, alsnog op te sporen en netjes te wissen. https://www.ccleaner.com/nl-nl/ccleaner

Lightshot: schermafdrukken Lightshot is een superhandige, gratis screenshot-tool waarmee je razendsnel een deel van je scherm selecteert (met 2 klikken), de afbeelding meteen bewerkt (tekst, pijlen, lijnen toevoegen), opslaat op je computer of uploadt naar hun server voor een korte deel-link. Je kunt ook vergelijkbare afbeeldingen online zoeken, en het werkt intuïtief zonder poespas – perfect voor snelle shares op social media of met vrienden.Het is beschikbaar voor Windows en Mac (desktop-app), plus browser-extensies voor Chrome, Firefox, Opera en Internet Explorer (werkt dus in browsers op bijna elk OS, inclusief Linux via browser). Er is geen officiële mobiele app of native Linux-versie.Volledig gratis te downloaden en te gebruiken, zonder betaalde versie of verborgen kosten – ideaal voor dagelijks gebruik. https://app.prntscr.com/en/index.html https://www.chip.de/downloads/Lightshot-Screenshot-Tool-fuer-Chrome_71823297.html

Disconnect Me: browser extensie Disconnect.me biedt een privacy-tool (vooral als browser-extensie) die trackers, advertenties en cookies blokkeert die je online volgen. Het laat zien welke onzichtbare sites je data proberen te verzamelen, blokkeert ze automatisch, laadt pagina's sneller (tot wel 27-50% sneller) en beschermt tegen malware, identiteitsdiefstal en AI-gedreven surveillance. Je krijgt real-time inzicht in wie je volgt en kunt handmatig toestaan of blokkeren. Beschikbare platforms: De basisversie (Disconnect Private Browsing of Basic) werkt als extensie in browsers zoals Chrome, Firefox, Edge en Opera op desktop (Windows, macOS, Linux). Mobiele browsers worden niet ondersteund. Er zijn ook betaalde apps zoals Disconnect Premium/Pro met VPN voor iOS en macOS. Gratis of betaald? De basis-extensie is helemaal gratis (pay-what-you-want-model, dus optioneel doneren). Voor extra's zoals een slimme VPN of geavanceerde bescherming moet je betalen via een abonnement https://www.chip.de/downloads/Disconnect-fuer-Google-Chrome_61549835.html https://disconnect.me/

Google Keep: neem eens een voice bericht op Google Keep is een simpele, gratis notitie-app van Google waarmee je snel gedachten, lijstjes, herinneringen of ideeën opslaat op je telefoon, tablet of computer. Je kunt notities typen, spraakopnames maken, foto's toevoegen, checklists aanmaken en kleuren of labels gebruiken om alles netjes te organiseren – alles synchroniseert automatisch via je Google-account. Het is vooral handig voor alledaagse dingen zoals boodschappenlijstjes, snelle notities tijdens een belletje of inspiratie bewaren, en het werkt naadloos samen met Google Docs, Gmail en Agenda. Maar wist je dat je ook een voice bericht kan opnemen? Klik op de "+" onderaan om een nieuwe notitie te maken. Daar vind je ook de optie "Recording". Soms vraagt het typen van een tekst te veel tijd, en is het handig om een idee dat door je hoofd schiet gewoon uit te spreken. Met deze optie maak je een voice memo aan, die je later kan terugspelen, maar waarvan automatisch een transcript gemaakt wordt. Zo kan je kiezen om dat transcript te lezen of je eigen ste terug te beluisteren. https://www.howtogeek.com/google-keep-features-everyone-should-know/?taid=698977f13bb95c0001e33410&utm_campaign=trueanthem&utm_medium=social&utm_source=twitter

(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome, ZDNet, PCWorld, en andere.