|
Kanaal 17
Een nieuwsrubriek
samengesteld uit berichten die
ons bereiken via de
reguliere en de gespecialiseerde
pers,
Internet, eigen
correspondenten en de lezers van dit
e-zine.
|
Zelfrijdende
auto's nog lang niet perfect
 Waymo, het
zelfrijdende-taxibedrijf van Google, laat zien dat
robotauto's nog vaak een helpende hand van mensen nodig
hebben. Ze rijden zonder chauffeur, maar bij kleine
problemen grijpen ze terug op echte mensen.
Simpele klusjes voor geld
Passagiers laten soms een deur openstaan. De auto merkt
dat, stopt veilig en vraagt om hulp. Waymo betaalt dan
mensen – vaak takelwagenchauffeurs – via een app 22 tot
24 dollar om gewoon de deur dicht te doen. Voor opladen
of takelen krijgen ze 60 tot 80 dollar. Zo ontstaan er
zelfs nieuwe bijbaantjes!
Het incident met de stroompanne
Vorige week (rond 20 december) was er een grote
elektriciteitspanne in San Francisco door een brand in
een onderstation. Verkeerslichten vielen uit, en
honderden Waymo-auto's bleven stilstaan op kruispunten.
Ze vroegen massaal om bevestiging bij menselijke helpers
op afstand, wat enorme files veroorzaakte. Waymo stopte
tijdelijk de dienst en brengt nu updates uit om dit
beter aan te pakken.
Waarom mensen nog nodig zijn
Dit alles bewijst: hoe slim deze auto's ook zijn, ze
kunnen niet alles alleen. Bij onverwachte situaties –
een deur op een kier of verkeerslichten die niet werken
– hebben ze nog steeds mensen nodig. De toekomst is
dichtbij, maar nog niet helemaal mensvrij!
https://www.washingtonpost.com/technology/2025/12/25/waymo-robots-human-work/
https://gizmodo.com/waymo-has-to-pay-people-22-to-close-stuck-robotaxi-doors-2000703307
Kan je binnenkort je Gmail-adres
wijzigen?
 Volgens
een artikel in het Hindi zou Google een nieuwe functie
testen: binnenkort zou je je Gmail-adres kunnen
veranderen naar een volledig nieuw @gmail.com adres.
Hoe zou het precies werken?
Je gaat naar je Google-accountinstellingen, kiest voor
'Persoonlijke info' en dan 'E-mailadres van
Google-account'. Daar vul je een nieuw beschikbaar adres
in. Je oude adres blijft gewoon werken als een soort
doorverwijzer (alias), dus je krijgt nog steeds mails
die naar het oude adres gestuurd worden.
Hoe werkt een alias precies?
Een alias is een extra e-mailadres dat aan je account
gekoppeld is. Mails die naar het alias (je oude adres)
gestuurd worden, komen gewoon in je inbox terecht, net
alsof het je hoofdadres is. Je kan er ook mee inloggen
op Google-diensten en er zelfs mails vanuit versturen.
Alles blijft in één account: geen verlies van oude
mails, foto's of andere data.
Voor wie en wanneer?
De functie rolt langzaam uit naar alle gebruikers. Het
werd eerst gespot op een Hindi-hulppagina van Google, en
zou later uitgerold worden, maar Google heeft het nog
niet officieel aangekondigd.
Toch blijven er vragen. Waarom kondigt Google dit niet
groot aan? Is het echt veilig om je adres te veranderen
– kan iemand je oude adres later opeisen? Blijft alles
(mails, contacten, Drive-bestanden) écht intact? En
waarom stond op de Engelse hulppagina nog dat het niet
kan? Hopelijk geeft Google snel meer duidelijkheid!
https://www.engadget.com/computing/you-may-soon-be-able-to-change-your-gmail-address-165633905.html?src=rss
Rodeo: eindelijk nog eens samen dingen
doen met je vrienden
 Rodeo is
een nieuwe app die het makkelijker maakt om afspraken te
plannen met vrienden die je al hebt. Geen dating of
nieuwe mensen zoeken, maar gewoon samen dingen doen en
organiseren met je bestaande kring.
Wie maakt het en waarom?
De app komt van twee voormalige topmannen van Hinge (een
populaire datingapp). Ze merkten zelf hoe lastig
het is om als volwassene – met werk, kinderen en talloze
groepchats – nog af te spreken. Plannen vallen vaak in
het water door gedoe.
Hoe werkt het?
Je stuurt een screenshot van een Instagram-post,
TikTok-video of groepchat naar de app. Slimme hulp (AI)
haalt er automatisch details uit, zoals adres, tijden of
kaartjes kopen. Je maakt lijstjes (bijv. restaurants
voor date night), nodigt vrienden uit en alles wordt
overzichtelijk. Het is als een tweede brein voor je
sociale leven.
De app is nu in een testfase (bèta) en alleen op
uitnodiging voor iPhone. Je kan je aanmelden voor de
wachtlijst.
Kritische vragen
Is dit echt nodig – kun je niet gewoon een groepchat of
gedeelde agenda gebruiken? Hoe veilig is het met al die
screenshots en persoonlijke plannen? Wordt het niet weer
een app die je notificaties spamt? En gaat het geld
kosten later? Hopelijk lost het écht het probleem op,
zonder extra gedoe toe te voegen!
https://www.theverge.com/news/850398/rodeo-hinge-social-app-friends
https://rodeorodeorodeo.com/welcome
Samsung brengt Google Photos naar tv's
 Samsung gaat
Google Photos toevoegen aan zijn slimme tv's. Dit
gebeurt niet met een volledige app, maar als handige
integratie in het tv-menu.
Wat kan je ermee doen?
Vanaf maart 2026 komt de 'Memories'-functie naar
bepaalde Samsung tv's. Je ziet dan automatisch foto's en
video's op je tv-scherm, gebaseerd op personen, plekken
of speciale momenten. Je logt gewoon in met je
Google-account.
Nadien volgen nog enkele andere extra functies zoals
themasjablonen maken met AI, de stijl van foto's
veranderen (Remis), filmpjes maken van stilstaande
foto's, of diavoorstellingen oproepen per bepaald thema.
Welke tv's?
Alleen bepaalde Samsung-tv's met het One UI
Tizen-systeem krijgen deze update. Heb je zo'n toestel,
dan wordt het voor jou gemakkelijker om de foto's op je
smartphone op het grote scherm van je tv te bekijken!
https://www.androidcentral.com/apps-software/samsung-to-bring-google-photos-to-samsung-tvs
Nieuwe woordjes leren: RAFT, een simpele
truc om je e-mails te beheren
 RAFT is een
handige methode om je inbox snel op te ruimen. Het staat
voor Read (Lezen), Act (Handelen), File (Opbergen), Toss
(Weggooien). Je behandelt elke e-mail meteen, zonder hem
te negeren. En met de feestdagen heb je ongetwijfeld
enkele uurtjes de tijd om je mailbox op te kuisen!
Hoe werkt het stap voor stap?
- Lezen: Open de mail en lees hem goed door.
- Handelen: Doe wat nodig is, zoals antwoorden, een taak
uitvoeren of doorsturen. Geen actie nodig? Ga verder.
- Opbergen: Bewaar de mail in een map of met labels,
zodat je hem later makkelijk terugvindt.
- Weggooien: Verwijder hem als hij niks meer waard is.
Handige tips
- Begin met de nieuwste mails eerst (LIFO-principe of
Last In First Out) voor urgente dingen.
- Gebruik bij 'Handelen' de 4D's: Delete (verwijder), Do
(doe het nu), Delegate (geef door), Defer (stel uit door
op te bergen).
- Maak een goed systeem voor opbergen, bv. met mappen
per onderwerp of datum.
Zo blijft je inbox leeg en overzichtelijk!
https://lifehacker.com/how-to-use-the-raft-technique-to-manage-emails?utm_medium=RSS
Digitale soevereiniteit: uitdagingen voor
Europese overheden
 Europa wil meer
'digitale soevereiniteit': zelf controle over data en
tech, minder afhankelijk zijn van Amerikaanse bedrijven
zoals Google, Amazon en Microsoft.
Grootste probleem: Amerikaanse wetten
De VS heeft de CLOUD Act (2018). Daarmee kunnen
Amerikaanse autoriteiten data opvragen bij Amerikaanse
bedrijven, zelfs als die data in Europa staan. Dit botst
echter met de strenge Europese privacyregels (GDPR).
Wanneer een bedrijf het bevel krijgt data over te
leveren, krijgt het vaak ook een "gag order", waardoor
de provider bij wet de klant niet mag verwittigen dat
zijn data ingekeken werd. Nu zou je kunnen zeggen:
waarom die data dan niet versleutelen? Tja, dat zal niet
veel helpen als de Amerikaanse provider de sleutel bezit
om de data te ontcijferen.
Nep-oplossingen van grote bedrijven
Amerikaanse techreuzen bieden nu 'soevereine cloud' aan,
met datacenters in Europa of lokale partners. Maar vaak
beheren zij nog de sleutels, dus kunnen ze nog altijd
verplicht worden om data aan de VS te geven.
Zelfs als overheden kiezen voor Europese providers, kan
dat veranderen. Zo heeft in november 2025 het
Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl aangekondigd dat het een
Nederlandse managed cloud provider, Solvinity, wil
overnemen. Wat slecht nieuws is voor de verschillende
overheidsbedrijven die daar klant zijn, waaronder het
gemeentebestuur van Amsterdam en het Nederlands
Ministerie van Justitie. Die net Solvinity gekozen
hadden, om minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse
bedrijven en de risico's van de CLOUD act te omzeilen...
Toch concrete stappen
Maar het zet Europese overheden aan om concrete stappen
te zetten om de controle over hun IT terug in handen te
nemen. Zo kondigde het Internationaal gerechtshof in Den
Haag aan dat het alle kantoorsoftware van Microsoft gaat
vervangen door een Europees alternatief. Ook in
Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland nemen overheden
gelijkaardige maatregelen.
https://www.theregister.com/2025/12/22/europe_gets_serious_about_cutting/afhankelijkheid,
maar het is moeilijk door wetten, markt en geld.
https://yro.slashdot.org/story/25/12/28/0642206/challenges-face-european-governments-pursuing-digital-sovereignty?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
Meta koopt AI-startup Manus voor meer dan
2 miljard
 Meta, het
bedrijf achter Facebook, Instagram en WhatsApp, heeft de
AI-startup Manus overgenomen. De deal is meer dan 2
miljard dollar waard. Manus komt oorspronkelijk uit
China, maar verhuisde dit jaar naar Singapore.
Wat doet Manus precies?
Manus maakt slimme AI-agenten die zelfstandig
ingewikkelde taken uitvoeren. Denk aan: diepgaand
onderzoek doen, vakanties plannen, sollicitanten
screenen, aandelen analyseren, websites bouwen of
marktonderzoek uitvoeren. Het is geen gewone chatbot die
alleen tekst maakt, maar een 'werker' die echt dingen
voor je doet op het internet. Miljoenen mensen en
bedrijven gebruiken het al, en het verdient meer dan 100
miljoen dollar per jaar.
Waarom is deze overname zo belangrijk?
Meta investeert miljarden in AI, maar verdient er nog
niet direct veel aan (vooral via advertenties). Met
Manus krijgt Meta meteen een kant-en-klaar product dat
geld oplevert en supergoed is in automatische taken.
Deze agenten kunnen straks ingebouwd worden in WhatsApp,
Instagram en Facebook. Dat betekent dat jij als
gebruiker straks veel makkelijker AI kan gebruiken voor
dagelijkse klusjes – zonder extra apps. Het helpt Meta
om te concurreren met Google, Microsoft en OpenAI, en
brengt AI dichter bij gewone mensen.
https://spyglass.org/meta-manus-deal/
https://techcrunch.com/2025/12/29/meta-just-bought-manus-an-ai-startup-everyone-has-been-talking-about/
https://www.tomsguide.com/ai/meta-is-reportedly-buying-manus-heres-what-it-could-mean-for-how-you-use-ai-every-day
https://www.engadget.com/ai/meta-buys-startup-known-for-its-ai-task-automation-agents-140045275.html
CD Projekt-medestichter koopt GOG voor 25
miljoen dollar
 Michał
Kiciński, medeoprichter van CD Projekt (Witcher,
Cyberpunk), heeft GOG volledig overgenomen van het
bedrijf. Prijs: 90,7 miljoen Poolse złoty (ca. 25
miljoen dollar). De deal wordt afgeklopt op 31 december
2025. GOG blijft onafhankelijk.
Wat is GOG?
GOG (vroeger Good Old Games) is een online
pc-gamewinkel, gestart in 2008 door Kiciński en Marcin
Iwiński. Het verkoopt nieuwe en oude games zonder DRM
(geen kopieerbescherming). Spellen download je en zijn
voor altijd van jou: speelbaar offline, op nieuwe pc's
en zonder servers.
Plannen voor de toekomst
GOG behoudt zijn filosofie van 'vrijheid en echte
controle'. CD Projekt-games blijven te koop via een
distributie-deal. Kiciński: "Een gekocht spel hoort voor
altijd van jou te zijn."
Waarom is dit zo belangrijk?
CD Projekt focust puur op games maken, zonder
winkelzorgen. GOG leeft voort bij de oprichter, met
behoud van zijn DRM-vrije missie. Voor de gamers is dit
goed nieuws: zekerheid over zorgenvrije aankopen,
terwijl haast alle andere makers enkel via abonnement
verkopen. Het voorkomt dat "delisting" van games,
waarbij het spel bijvoorbeeld uit de Steam-winkel
verdwijnt. Nieuwe gamers kunnen het niet meer kopen. Als
je het al bezit, kun je het meestal nog downloaden en
spelen, maar dat is niet altijd gegarandeerd. Vaak is
dat omdat bepaalde licenties voor muziek, auto's in
racegames verlopen zijn. En dat gebeurt echt wel
frequent: er zijn al meer dan 1.000 delisted Steam-game.
Bij GOG zijn spellen DRM-vrij en écht van jou – geen
delistings-risico. Je behoudt altijd toegang, en, heel
belangrijk: dit is ideaal om het erfgoed van de games te
behouden.
https://www.engadget.com/gaming/pc/co-founder-of-cd-projekt-micha%C5%82-kicinski-has-acquired-gog-the-companys-game-storefront-174853415.html?src=rss
https://www.tomshardware.com/video-games/gog-acquired-by-co-founder-reiterates-philosophy-of-freedom-independence-and-genuine-control-cd-projekt-sells-platform-to-focus-on-creating-games
Meta zou scam-ads opzettelijk verhuld
hebben
 Meta (het
bedrijf achter Facebook en Instagram) worstelt al jaren
met advertenties die gebruikers willen oplichten, zoals
ads met fake beroemdheden die reclame maken voor
investeringen.
In plaats van opruimen: verstoppen
Uit onderzoeken blijkt dat Meta, na klachten, de
scam-ads niet volledig verwijderde. Ze maakten ze juist
moeilijker vindbaar in de openbare Ad Library (de
zoektool voor ads). Zo leken er minder scams te zijn
voor toezichthouders en journalisten.
Een wereldwijd plan
Meta maakte zelfs een heuse 'global playbook': ze
zochten op veelgebruikte scam-woorden, en verwijderden
tijdelijk ads. Ze gingen ook lobbyen tegen strenge
regels zoals verplichte ID-checks voor adverteerders.
Dit deden ze in landen als Japan, Europa, VS, India en
Brazilië.
Waarom? Geld!
Interne documenten tonen namelijk aan dat die
scams goed waren voor miljarden omzet (tot wel 16
miljard dollar in 2024). Strenge checks zouden dat geld
kosten, de reden waarom Meta voor halve maatregelen
gekozen zou hebben.
Gevolgen
De scams bleven slachtoffers maken. In landen met
verplichte verificatie (zoals Taiwan) daalden de scams
sterk, maar elders niet. Toezichthouders krijgen een
vertekend beeld.
Kortom: Meta zegt scams te bestrijden, maar zou
inkomsten voorrang geven boven de veiligheid van zijn
gebruikers.
https://sherwood.news/tech/rather-than-fully-cracking-down-on-scam-ads-meta-worked-to-make-them-harder/
https://www.digit.in/features/general/meta-trust-problem-investigation-reveals-how-scam-ads-stayed-profitable.html
https://interestingengineering.com/culture/meta-scam-ads-ad-library-regulatory-scrutiny
Instagram-baas: AI is gewoon overal, niet
meer te onderscheiden - tijd dus om labels te bedenken
voor wat écht is
 Adam Mosseri,
baas van Instagram, waarschuwt dat AI-foto's en -video's
tegenwoordig overal zijn. Feeds staan vol met
synthetische (fake, door AI gemaakte) content.
Detecteren van fakes wordt hopeloos
De platforms proberen AI-content te labelen, maar dat
lukt steeds minder goed. AI wordt beter in het nadoen
van echt, watermerken zijn makkelijk te verwijderen.
Mosseri: "We geven bijna op met het opsporen van nep."
Creators: maak het lelijk en rauw
Om echt over te komen, posten creators nu bewust
onscherpe, onflatteuze foto's. Perfectie lijkt nep. Maar
AI leert snel imperfecties na te bootsen, dus dit is een
tijdelijke oplossing.
Oplossing: vingerafdruk op échte media
Daarom vindt Mosseri dit een beter idee:
camerafabrikanten (zoals in phones) moeten echte foto's
cryptografisch ondertekenen bij het maken. Zo ontstaat
er een 'keten van bewijs' voor authenticiteit. Focus dus
op wat echt is, niet op wat nep is.
Maar toch kan je je afvragen: schuift Meta hiermee niet
de verantwoordelijkheid af naar camerafabrikanten? Is
dit een excuus om zelf minder te investeren? En werkt
Meta zelf niet aan die toevloed aan AI, door zijn eigen
AI-tools te pushen? En stel dat alle nieuwe camera's die
cryptografie ondersteunen - wat met foto's genomen met
oudere toestellen - worden die niet automatisch
verdacht? En dit is enkel een oplossing voor deepfakes
op sociale media.
https://www.engadget.com/social-media/instagram-chief-ai-is-so-ubiquitous-it-will-be-more-practical-to-fingerprint-real-media-than-fake-media-202620080.html?src=rss
Public Domain Day 2026: oude klassiekers
worden vrij!
 Op 1 januari
2026 worden duizenden werken uit 1930 (en geluidsopnames
uit 1925) in de VS 'public domain'. Dat betekent:
iedereen mag ze gratis kopiëren, delen, aanpassen of
hergebruiken, zonder toestemming of kosten.
Iconische personages
Betty Boop (de originele versie uit cartoons), Pluto
(toen nog Rover, Mickey Mouse's hond), Blondie en agwood
(uit de comic strip) en de eerste Nancy Drew-boeken
worden vrij. Let op: latere versies en merknamen blijven
vaak beschermd.
Boeken, films, muziek
Toppers zoals The Maltese Falcon (Dashiell Hammett), As
I Lay Dying (William Faulkner), All Quiet on the Western
Front (Oscar-winnaar film), Animal Crackers (Marx
Brothers) en The Blue Angel (Marlene Dietrich) komen
beschikbaar.
Klassiekers als I Got Rhythm, Embraceable You
(Gershwin), Georgia on My Mind en On the Sunny Side of
the Street. Alleen de composities, niet altijd de
opnames.
Feest - maar in de EU was het dat al langer
Dit stimuleert nieuwe creaties, zoals remakes of
fanwerken. Verwacht al een Betty Boop-horrorfilm! Voor
de Amerikanen is dit prachtig nieuws, maar in Europa
gelden andere regels. Waar copyright in de VS 95 jaar
duurt na publicatie, loopt dat meestal 70 jaar na de
dood van de auteur af.
Dus in 2026 worden werken vrij van auteurs die in 1955
overleden (bijv. Thomas Mann of Albert Einstein), niet
automatisch die uit 1930.Veel werken uit 1930 zijn in
Europa al langer vrij (als de maker voor 1956 stierf) of
blijven nog beschermd (als de maker later stierf). Let
op: merkrechten (trademarks) blijven vaak gelden, ook in
de VS. Voor gebruik in Europa check je altijd per land
en werk!
https://web.law.duke.edu/cspd/publicdomainday/2026/
https://news.slashdot.org/story/26/01/01/1712212/public-domain-day-2026-brings-betty-boop-nancy-drew-and-i-got-rhythm-into-the-commons?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
 |
Hoe bedenken ze het
Soft- en
hardwarefabrikanten met nieuw en/of
beter!
|
AI-modellen
voor moleculen, grondstoffen en proteïnes, zorgen
opnieuw voor doorbraak - wat betekent dit?
 Op X postte Ask
Alpha XIV een bericht, om een nieuw wetenschappelijk
artikel te delen. Het zegt dat verschillende AI-modellen
voor moleculen, materialen en eiwitten dezelfde
basisrepresentatie van materie leren, ondanks hun
verschillen. Dit wijst op een gedeelde 'latente
realiteit' gebaseerd op fysica, wat AI in de wetenschap
algemener maakt. Gaat dat bij jou boven je petje, net
als bij ons? Wij vroegen daarom wat uitleg aan Grok.
Het artikel uitgelegd
Het artikel, "Universally Converging Representations of
Matter Across Scientific Foundation Models", is van
MIT-onderzoekers. Ze bekeken bijna 60 AI-modellen die
materie voorspellen (zoals moleculen en eiwitten). Deze
modellen gebruiken verschillende inputs (tekst, grafen,
3D-structuren), maar hun interne representaties lijken
sterk op elkaar, vooral bij kleine moleculen en betere
modellen.
Waarom convergeert het?
De modellen leren onafhankelijk dezelfde structuur omdat
ze getraind zijn op echte fysica. Bij bekende data
sluiten ze aan, maar bij nieuwe structuren falen ze
vaak. Dit toont aan dat AI een universele 'taal' van
materie nadert, maar nog niet perfect is.
Betekenis voor de toekomst
Dit suggereert dat toekomstige AI-modellen kennis kunnen
delen over domeinen heen, zonder silo's. Het helpt bij
betere modellen bouwen en testen op
generaliseerbaarheid. Het is een stap naar universele
wetenschaps-AI. En dat is mooi.
https://x.com/askalphaxiv/status/2004774881028943884
https://www.alphaxiv.org/abs/2512.03750
Qualcomm koopt Arduino: focus op
krachtigere boards
 Qualcomm
heeft in oktober 2025 Arduino overgenomen. Arduino
blijft zijn eigen merk en open aanpak houden, maar
krijgt nu toegang tot de sterke chips van Qualcomm.
Wat verandert er?
Even was er paniek in de Arduino-community, die
voornamelijk uit doe-het-zelvers bestaat, die er hun
handje niet voor omdraaien om de Arduino moederborden
via reverse engineering of op andere manier aan te
passen. Dat zou, volgens een bericht op LinkedIn,
voortaan verboden worden. Maar Arduino zelf stelde hen
meteen gerust: die regel zou enkel van toepassing zijn
voor de Software-as-a-service cloudapplicaties van
Arduino. "Alles wat open was, blijft open"
Nieuw product: Arduino UNO Q
Maar wel is het zo dat Arduino eenvoudige
elektronica-projecten combineren met meer rekenkracht,
vooral voor AI en slimme apparaten zoals robots.
Dit is een nieuwe Uno-board met twee 'hersenen': een
snelle Qualcomm-processor (voor Linux, AI en grafische
taken) en een klassieke microcontroller voor precieze
besturing. Je kan er complexe dingen mee doen zonder
extra onderdelen.
Toekomstplannen
In 2026 komen nog krachtigere boards en tools.
Hobbyisten en professionals kunnen makkelijker projecten
maken met hoge prestaties, terwijl de oude
Arduino-manier van werken hetzelfde blijft. De community
is gemengd enthousiast, maar Arduino belooft open en
toegankelijk te blijven.
https://news.slashdot.org/story/25/12/28/1855208/up-next-for-arduino-after-qualcomm-acquisition-high-performance-computing?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
Quantum diamanten: imperfecties drijven
de quantumrevolutie
 Quantum
diamanten zijn kunstmatig gemaakte diamanten met
opzettelijke 'foutjes' erin. Het belangrijkste foutje is
het nitrogen-vacancy (NV)-centrum: een stikstofatoom
vervangt een koolstofatoom, en naast zit een leeg
plekje. Deze imperfectie maakt de diamant
quantum-gevoelig.
Hoe werken ze?
Met lasers en microgolven kan je de elektronen in zo'n
defect besturen. Ze reageren supergevoelig op
magnetische velden, temperatuur of druk. Groot voordeel:
dit werkt op kamertemperatuur, niet zoals veel
quantumtech die bijna absolute nul nodig heeft.
Waarvoor gebruiken we ze?
Vooral voor supersensoren: hartslag meten zonder
aanraking, hersensignalen detecteren, betere medische
tests of navigatie zonder GPS (via aardmagnetisch veld)
voor vliegtuigen en onderzeeërs. Ook voor
quantumnetwerken (veilige communicatie) en mogelijk
quantumcomputers. Bedrijven zoals Element Six maken deze
diamanten al op grote schaal.
Toch nog enkele vragen
Een mooie aankondiging, maar de vraag blijft: komt dit
snel naar de winkel, of blijft het vooral labwerk? En is
het echt veilig en betrouwbaar voor medische
toepassingen? En wat met de prijs: wordt het betaalbaar,
of blijft het duur door precisieproductie? En tot slot:
hoe schaalbaar is het echt voor grote quantumnetwerken?
https://www.digit.in/features/general/quantum-diamonds-explained-how-diamond-defects-are-driving-the-quantum-revolution.html
https://www.ft.com/content/0b309cd2-aa74-428e-b37b-067665ef17ea
Neuralink heeft grootste plannen voor
2026
 Neuralink, het
bedrijf van Elon Musk, maakt chips die je brein
verbinden met computers. Hiermee kunnen mensen met
verlamming apparaten besturen met hun gedachten.
Huidige stand
Momenteel hebben zo'n 12 (tot misschien 20) mensen met
zware verlamming zo'n chip. Ze spelen games, surfen op
internet, posten op social media en bewegen een cursor –
allemaal puur door te denken. De eerste patiënt kreeg
hem in 2024.
Plannen voor 2026
Elon Musk kondigde aan: in 2026 start Neuralink met
massaproductie van de brain-chips. Ook wordt de operatie
bijna volledig geautomatiseerd, met een robot.
Belangrijk: de dunne draadjes gaan door de dura (de
harde laag rond je brein) zonder die te verwijderen.
"Dit is een big deal", zegt Musk.
Toekomst
Doel is meer dan 1.000 implantaties in 2026. Het helpt
vooral mensen met quadriplegie (volledige verlamming) om
sneller te communiceren dan normaal. Veiligheid en
goedkeuring blijven cruciaal.
De brain-chips van Neuralink zijn immers nog niet
volledig goedgekeurd door de Amerikaanse FDA voor
algemeen gebruik. Ze hebben wel een 'Breakthrough Device
Designation' gekregen, wat een versneld reviewproces
betekent voor specifieke toepassingen zoals het
herstellen van spraak bij ernstige beperkingen
(aangekondigd in mei 2025).
Dit is geen volledige marktgoedkeuring, maar helpt bij
snellere ontwikkeling. Neuralink zit nog in klinische
trials, zoals de PRIME Study die begon in 2024. Plannen
voor massaproductie in 2026 gaan door, maar zonder
FDA-volledige goedkeuring blijven implantaties beperkt
tot proefpersonen.
https://neuralink.com/updates/
https://www.digit.in/news/general/elon-musks-neuralink-to-mass-produce-brain-chips-in-2026-eyes-nearly-fully-automated-surgeries.html
https://www.livemint.com/technology/tech-news/elon-musk-says-neuralink-plans-high-volume-brain-chip-production-automate-surgery-in-2026-11767271157861.html
|
Het oor wil ook wat!
Audio op het Internet
|
Hoorspel:
Sprong in het heelal
 Dit is een van
de meest succesvolle hoorspelen van Nederland. Het
is een vertaling van de Engelse hoorspelserie van de
BBC, Journey into Space. Het hoorspel werd al opgenomen
in 1956/1957/1958 - en is perfect bewaard. Je kan het nu
beluisteren in de podcastreeks Parel Radio - een must
voor liefhebbers van hoorspelen en science fiction!
https://nl.wikipedia.org/wiki/Sprong_in_het_heelal
https://www.hoorspelen.eu/plus/sprong-in-het-heelal.html
https://npo.nl/luister/podcasts/135-parel-radio/135395
 |
De nieuwe oogst
|
Seasons
Come and Go: de ruimte
 Op deze
website kan je in één oogopslag zien hoe ver de
aarde in haar baan rond de zon is gevorderd
sinds het laatste seizoenpunt (zoals maart,
juni, september of december).
Het toont ook de voortgang van het huidige
seizoen en hoe de daglengte (zonlichturen)
verandert gedurende de dag.
Kortom, het is een eenvoudige, visuele manier om
de seizoenen en de aardbaan te volgen, zonder
ingewikkelde uitleg.
[Taal: EN]
https://seasonscomeandgo.com/
|
221reboot: een moderne Sherlock
Homes
 Op deze
website kan je een moderne, futuristische versie
van Sherlock Holmes ontdekken: een boek genaamd
"The Crown of Lies" dat zich afspeelt in een
neon-verlicht Hong Kong met thema's als AI en
complotten.
Je kunt het boek kopen, samples lezen of
beluisteren, en vooral een leuke AI-tool
gebruiken: upload een foto van je bureau of
kamer en de "Holmes Deduction Engine" analyseert
die om slimme deducties te maken over je
gewoontes en persoonlijkheid.
Daarnaast is er een challenge waarbij je je
resultaten deelt op sociale media voor een kans
op een gesigneerd boek, en kun je je aanmelden
voor updates over een komende animatieserie.
[Taal: EN]
https://221breboot.com/
|
Atlas de Flora & Fauna:
Spanje
 Deze website,
getiteld "Atlas de Flora y Fauna de España",
biedt een interactieve kaart van Spanje waar je
provincies kunt selecteren om informatie over de
flora en fauna te bekijken. Het is een atlas
gericht op de planten- en dierenwereld per
provincie in Spanje. Je kunt op de kaart klikken
om details te laden.
[Taal: EN]
https://alexp-17.github.io/
|
D-Tron: beter debatteren
 Dit is een
AI-gestuurd platform dat debatteren verbetert
door gestructureerde debatten aan te bieden over
meer dan 200 roterende onderwerpen, van actuele
gebeurtenissen tot tijdloze filosofische vragen.
Je kunt debatteren tegen vrienden, vreemden of
gespecialiseerde AI-tegenstanders (Debate
Masters) met unieke stijlen, en ontvangt
AI-feedback op helderheid, logica en
persuasiveness. Het platform biedt gratis
toegang met beperkingen en een Pro-abonnement
voor onbeperkt gebruik, met extra functies zoals
AI-coaching en voortgangstracking.
https://www.dtron.org/
|
Brief My Meetings: automatisch op
je vergadering voorbereid
 Met deze website kan
je je agenda en e-mail (Google of Outlook)
koppelen, waarna de tool automatisch een
briefing-mail stuurt 4 uur voor elke externe
meeting. Die briefing bevat onderzoek naar de
deelnemers (zoals LinkedIn-info en bedrijf),
samenvatting van eerdere e-mails, bijlagen en
gesprekken. Zo loop je altijd voorbereid een
vergadering in, zonder zelf te moeten zoeken.
[Taal: EN]
https://www.briefmymeeting.com/?ref=producthunt
|
Withube: je eigen raadgever voor
je mentale gezondheid
 Met
Withube.com (Ube) heb je een AI-mental health
companion die 24/7 beschikbaar is voor anonieme
chats over stress, angst, focus of
slaapproblemen. Je krijgt empathische
antwoorden, persoonlijke tips, geleide
ademhalingsoefeningen en meditatie om betere
gewoontes op te bouwen. Alles is privé en
versleuteld, en het helpt je welzijn te tracken
zonder dat het een therapeut vervangt.
[Taal: EN]
https://Withube.com
|
Square Face Generators: maak een avatar aan
 Op
deze site kun je gratis en zonder inloggen
schattige vierkante gezichtsicoontjes (square
face icons) maken in een eenvoudige, platte
cartoonstijl. Je customize het gezicht door te
kiezen uit verschillende opties zoals haar,
ogen, mond, accessoires en kleuren, of je klikt
op 'random' voor een willekeurig ontwerp. Daarna
download je het icoontje meteen als PNG-bestand,
ideaal voor profielfoto's op social media of
forums.
[Taal: EN]
www.squarefacegenerators.com
|
Adeptus Mechanicus - een real
life project
 Op deze
website, een Machine Spirit Altar in Warhammer
40k-stijl (Adeptus Mechanicus-thema), kun je een
interactieve terminal simuleren en chatten met
een AI-"machinegeest" door tekst in te typen bij
de prompt "spirit >". Je voert
onderhoudsrituelen uit, bekijkt de status van de
geest (zoals anger, trust en learning) en dient
"supplications" in voor antwoorden in
lore-stijl. Het is een leuke, thematische
AI-chatinterface waar de machinegeest leert van
je interacties – praise the Omnissiah!
[Taal: EN]
https://adeptus-mechanicus.up.railway.app/
|
|
|
Bezoek
ook de andere projecten van de
Netties-medewerkers:
Wim
W.: http://www.tenbunderen.be/
- http://www.nieuwsbronnen.com/
Sjeef:
http://www.sjeef.eu/Nederlands/projecten.html
Hilde:
http://hoorspel.wordpress.com
|
W I K I P E D I A
Een selectie van nieuwe en
actuele bijdragen in
de
Nederlandstalige versie van Wikpedia
|
Wikipedia is een project met als doel een complete
encyclopedie op het web te creëren. Iedereen kan
Wikipedia gebruiken om informatie te zoeken of toe te
voegen. U kunt eenvoudig zelf artikels schrijven,
corrigeren of aanvullen. Aanmelden is hiervoor niet
nodig, u kunt door op een van de onderstaande pagina's
op "Pagina bewerken" te klikken meteen aan de slag.
Deze week zijn onder meer nieuwe artikels verschenen
over:
Belgisch springruiter - https://nl.wikipedia.org/wiki/Gilles_Thomas_(ruiter)
Keten van vulkanische eilanden - https://nl.wikipedia.org/wiki/Juan_Fern%C3%A1ndezrug
Schilderij van Govert Flinck uit 1640
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Meisje_bij_een_kinderstoel
Wijk in de Belgische stad Kortrijk -
https://nl.wikipedia.org/wiki/Skatchkoffwijk
Nederlandstalige vrijmetselaarsloge
in Antwerpen, die behoort tot het Grootoosten van België
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Loge_Georges_Beernaerts
Oude haven van Nijmegen - https://nl.wikipedia.org/wiki/Oude_Haven_(Nijmegen)
Tsjechische plaats - https://nl.wikipedia.org/wiki/Kamenn%C3%A1_(Mil%C3%ADn)
Zuidelijke vulkanische zone - https://nl.wikipedia.org/wiki/Zuidelijke_Vulkanische_Zone
Wapen van Evergem - https://nl.wikipedia.org/wiki/Wapen_van_Evergem
Daarnaast zijn onder andere de volgende bijdragen
actueel:
Nieuwjaar - https://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuwjaar
Vuurwerk - https://nl.wikipedia.org/wiki/Vuurwerk
Verdere bijzonderheden op de Nederlandstalige Wikipedia:
Het portaal van de week gaat over
taal - https://nl.wikipedia.org/wiki/Portaal:Taal
Een uitgelicht artikel gaat over
'Killroy was here' - https://nl.wikipedia.org/wiki/Kilroy_was_here
Enkele etalage-artikels:
Zoogdieren -
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoogdieren
Vroege
middeleeuwen - https://nl.wikipedia.org/wiki/Vroege_middeleeuwen
Verenigde
Naties - https://nl.wikipedia.org/wiki/Verenigde_Naties
De vorige bijdragen van Wikipedia aan NeTTieS zijn hier
te vinden: http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wekelijkse_bijdrage_in_NeTTieS
| |
Bij de collega's
|
 ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
E-readers getest: de beste
komt van een merk dat je misschien nog niet kent
Het lange weekend nodigt uit tot lekker lezen op de
bank. Dat kan natuurlijk gewoon digitaal. Maar wat is
de beste e-reader? En welke heeft de beste
prijs-kwaliteitverhouding? De Consumentenbond geeft
antwoord.
https://www.ad.nl/tech/e-readers-getest-de-beste-komt-van-een-merk-dat-je-misschien-nog-niet-kent~ac4fac04/
 COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
ESET Threat Report:
AI-gestuurde aanvallen nemen toe; NFC-dreigingen
worden talrijker en complexer
ESET Research publiceert zijn H2 2025 Threat Report
met statistieken van juni tot en met november 2025.
NFC-dreigingen blijven evolueren in omvang en
complexiteit, met meerdere opmerkelijke upgrades en
nieuwe kwaadaardige campagnes, in de tweede helft van
2025. ESET zag tal van evoluties in
oplichtingspraktijken zoals deepfakes van betere
kwaliteit, tekenen van door AI gegenereerde
phishing-websites en korte advertentiecampagnes om
detectie te ontlopen. Hoewel Lumma Stealer na de
verstoring in mei 2025 een comeback maakte, daalde het
aantal detecties met 86% in de tweede helft van 2025.
https://computertaal.info/2025/12/29/eset-threat-report-ai-gestuurde-aanvallen-nemen-toe-nfc-dreigingen-worden-talrijker-en-complexer/
 TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
Nieuwe Pebble-smartwatch is
rond en kost 200 dollar
Core Devices heeft een nieuwe Pebble-smartwatch
uitgebracht. De Pebble Round 2 is, zoals de naam
wellicht al verklapt, rond. De maker, Eric Migicovsky,
die ook de oude Pebble-smartwatches maakte, zegt dat
de Pebble Round een e-inktkleurendisplay heeft en
ongeveer twee weken mee kan op een volle accu.
https://tweakers.net/nieuws/243050/nieuwe-pebble-smartwatch-is-rond-en-kost-200-dollar.htm
 DATANEWS
http://www.datanews.be
China komt met strenge
wetgeving voor AI-chatbots
China heeft een nieuwe reeks richtlijnen uitgeschreven
die AI-chatbots moeten verbieden om hun gebruikers
emotioneel te manipuleren. Dat moet onder meer zelfmoord
voorkomen.
https://datanews.knack.be/nieuws/innovatie/ai/china-komt-met-strenge-wetgeving-voor-ai-chatbots/
 |
De zaak Tee en Tee
Tips en trucs voor de
PC/Internaut
|
Tips & Tricks: De supersnelle
Excel-sneltoets Ctrl+1
 In Excel
gebruik je vaak opmaak voor cellen, zoals
getallen, kleuren of randen. De ribbon bovenaan
biedt basics, maar voor écht alles open je met
Ctrl+1 het 'Format Cells'-venster – dé plek voor
80% van je dagelijkse opmaak!
Stap-voor-stap instructies
1. Selecteer de cel(len), grafiek of vorm die je
wilt opmaken.
2. Druk Ctrl+1 op je toetsenbord (werkt op
Windows; op Mac is het Cmd+1).
3. Het venster opent op de laatste tab die je
gebruikte. Spring snel met de eerste letter: N
(Number), A (Alignment), F (Font), B (Border),
etc.
4. Gebruik de Tab-toets om door opties te
navigeren, kies instellingen (bijv. kleuren,
randen of aangepaste getalformaten).
5. Klik OK om toe te passen.
Extra tips
- Voor getallen: maak custom formats, zoals
positieve in groen en negatieve in rood.
- Alignment: 'Center Across Selection' om tekst
over meerdere cellen te centreren zonder mergen.
- Protection: vergrendel cellen, maar activeer
via Review > Protect Sheet.
- Handig voor grafieken en vormen ook!
Bespaar klikken en werk sneller!
https://www.howtogeek.com/microsoft-excel-ctrl1-keyboard-shortcut-format-cells-dialog/
|
|
|
|
Van alles halen, (bijna)
niets betalen...
|
StandBy
Mode Pro: maak je telefoon nuttig in standby
modus
 Met de
app StandBy Mode Pro verander je je
Android-telefoon of -tablet in een slimme klok
voor op je bureau of nachtkastje, net zoals de
StandBy-functie op iPhones.
Je kunt mooie aanpasbare klokken tonen, foto's
als diavoorstelling afspelen, widgets toevoegen
voor weer, kalender of muziekbediening, en het
start automatisch bij opladen in liggende stand.
Extra handig zijn nachtmodus voor minder fel
licht, bescherming tegen inbranden op het scherm
en opties zoals lo-fi radio of weerberichten.
https://play.google.com/store/apps/details?id=br.com.zetabit.ios_standby
|
Frostwire: open source
alternatief voor LImeWire
 FrostWire is een
gratis en open-source BitTorrent-client met
ingebouwde media player en video downloader,
waarmee je eenvoudig bestanden kunt zoeken,
downloaden en afspelen vanaf het
BitTorrent-netwerk en cloudbronnen zoals
YouTube. Het biedt functies zoals in-app zoeken,
preview tijdens downloads, een mediabibliotheek
voor playlists en ondersteuning voor platforms
als Windows, Mac, Linux en Android. De software
is volledig gratis zonder abonnementen, maar
richt zich op legaal gebruik en wordt
community-ondersteund.
https://www.frostwire.com/
https://www.chip.de/downloads/FrostWire_17010991.html
|
Treesheets: meer dan een
spreadsheet
 TreeSheets is een
gratis, open-source programma dat een
hiërarchische spreadsheet combineert met een
outliner en mindmapper, ideaal voor het
organiseren van complexe gegevens in een
boomstructuur. Je kunt er todo-lijsten,
kalenders, projectplanning, brainstorming of
notities mee beheren, met een vertrouwde
spreadsheet-interface maar veel compacter en
flexibeler dan traditionele tools. Het is
supersnel, gebruikt weinig geheugen en vervangt
vaak meerdere apps zoals Excel, outliners of
teksteditors.
[Windows / OS X / Linux]
https://strlen.com/treesheets/
|
|
|
(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van
verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome,
ZDNet, PCWorld, en andere.
NeTTies e-zine
p/a Hilde Van Gool
Bossestraat 32
2220 Heist op den Berg
Coordinator:
Hilde Van Gool
Tel 0475/53.41.20 -
015/25.28.71
|
- "NeTTies" is
gratis te verkrijgen door te vragen om aan
onze abonneelijst te worden toegevoegd.
Dit kan online op onze site, of per
e-mail.
- Te allen
tijde kunt u het abonnement ook weer
stopzetten, eveneens via de site of per
e-mail.
- Uw adres
wordt niet aan derden doorgegeven en wordt
niet gebruikt voor commerciële doeleinden.
- "NeTTies" is
onafhankelijk en wordt geheel op
vrijwillige basis gemaakt.
- "NeTTies is
niet verantwoordelijk voor eventuele
schade veroorzaakt door het gebruik van
software waarover wij publiceren.
- Teksten mogen
worden overgenomen, maar uitsluitend met
bronvermelding.
- "NeTTies" mag
wel in z'n geheel worden doorgestuurd naar
derden ter kennismaking.
- "NeTTIes"
moedigt lezers aan een link te zetten op
hun webpagina. De aanwezigheid van een
verwijzing naar ons e-zine betekent echter
niet dat wij het eens zijn met de
redactionele inhoud op die site.
- De
advertenties die op "NeTTies" geplaatst
worden door derden vallen buiten de
verantwoordelijkheid van de redactie en
geven geenszins de mening van de redactie
weer. Bij deze teksten wordt
duidelijk aangegeven dat het om een
advertentie gaat.
Voor alle
duidelijkheid even op rij onze regels
voor de bescherming van uw privacy:
- Uw adres
wordt nooit aan derden doorgegeven.
- Uw adres
wordt ook niet voor marketingdoeleinden
gebruikt.
- NeTTies zal
u nooit reclameboodschappen van derden
doorsturen in een aparte mail.
- In onze
nieuwsbrief zal wel van tijd tot tijd
een advertentie opgenomen worden, in het
kader van sponsoring.
Deze tekst
werd voor het laatst aangepast op 14
januari 2004
Wij danken de vele
mensen die nu of in het verleden hebben
meegewerkt aan dit e-zine:
Miranda
Swier, Benny Raemaekers, Geert Demuynck,
Kurt Fierens, Peter Stuart, Gerard
Schaefers (Sjeef), Boeloeboeloe (LVO),
Manu Drieghe, Marijke Pante, Marianne
Steijlen, Reinhilde Remaut, Ludo
Cattoor, Evert Poppen, Philip Lafeber,
Julien Van den Borre, Johan Junior, Kurt
op de Beeck, Koen van Poucke, Rogier P.
Bakx, Jurgen Veys, Nick Toretto,
Krekkie, Dave Lahousse, Filip Overmeire
(Filover), Jeffrey Drooghenbroodt,
Human0id, Danny Zeegers, Wim Wilyn, Dave
Lahousse, Ben Depré, Eddy Horemans, Henk
Langerak, Arnold Top, Jan Van Reeth,
Fruggo, Paul Liekens.
In het bijzonder danken wij Gerard
Schaefer voor zijn tips en de spreuk van
de week.
Webhosting,
cms, verzending: Webdynamics
Eindredactie:
Hilde Van Gool, en vanuit de eeuwigheid:
Niek Harmans
Logistiek: Paul
Liekens
Secretaresse: Carol Fenijn
"NeTTies" is
een oorspronkelijk concept van Jean-Luc
Bostyn
De eindredactie
van NeTTies ligt in handen van Hilde
Van Gool,
freelance
publiciste.
U
ontvangt deze mail omdat u zich
in het verleden aangemeld hebt
als abonnee op deze nieuwsbrief.
Wenst u uw
abonnement te wijzigen of te
annuleren? Daarvoor kan u
terecht op onze website: https://www.netties.be/index.php?actie=abo
|
|
AFSLUITER
VAN DE WEEK
Een dichter is iemand die zijn
tekst kwijt is en daarnaar op zoek gaat.
Leonard Nolens
|
